൫. ഭിക്ഖുനീസംയുത്തം
൧. ആളവികാസുത്തം
൧൬൨. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. അഥ ഖോ ആളവികാ ഭിക്ഖുനീ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ സാവത്ഥിം പിണ്ഡായ പാവിസി. സാവത്ഥിയം പിണ്ഡായ ചരിത്വാ പച്ഛാഭത്തം പിണ്ഡപാതപടിക്കന്താ യേന അന്ധവനം തേനുപസങ്കമി വിവേകത്ഥിനീ. അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ ആളവികായ ഭിക്ഖുനിയാ ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസം ഉപ്പാദേതുകാമോ വിവേകമ്ഹാ ചാവേതുകാമോ യേന ആളവികാ ഭിക്ഖുനീ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ആളവികം ഭിക്ഖുനിം ഗാഥായ അജ്ഝഭാസി –
‘‘നത്ഥി നിസ്സരണം ലോകേ, കിം വിവേകേന കാഹസി;
ഭുഞ്ജസ്സു കാമരതിയോ, മാഹു പച്ഛാനുതാപിനീ’’തി.
അഥ ഖോ ആളവികായ ഭിക്ഖുനിയാ ഏതദഹോസി – ‘‘കോ നു ഖ്വായം മനുസ്സോ വാ അമനുസ്സോ വാ ഗാഥം ഭാസതീ’’തി? അഥ ഖോ ആളവികായ ഭിക്ഖുനിയാ ഏതദഹോസി – ‘‘മാരോ ഖോ അയം പാപിമാ മമ ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസം ഉപ്പാദേതുകാമോ വിവേകമ്ഹാ ചാവേതുകാമോ ഗാഥം ഭാസതീ’’തി. അഥ ഖോ ആളവികാ ഭിക്ഖുനീ ‘‘മാരോ അയം പാപിമാ’’ ഇതി വിദിത്വാ മാരം പാപിമന്തം ഗാഥാഹി പച്ചഭാസി –
‘‘അത്ഥി നിസ്സരണം ലോകേ, പഞ്ഞായ മേ സുഫുസ്സിതം [സുഫസ്സിതം (സീ. പീ.)];
പമത്തബന്ധു പാപിമ, ന ത്വം ജാനാസി തം പദം.
‘‘സത്തിസൂലൂപമാ കാമാ, ഖന്ധാസം അധികുട്ടനാ;
യം ത്വം കാമരതിം ബ്രൂസി, അരതി മയ്ഹ സാ അഹൂ’’തി.
അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ ‘‘ജാനാതി മം ആളവികാ ഭിക്ഖുനീ’’തി ദുക്ഖീ ദുമ്മനോ തത്ഥേവന്തരധായീതി.
൨. സോമാസുത്തം
൧൬൩. സാവത്ഥിനിദാനം. അഥ ഖോ സോമാ ഭിക്ഖുനീ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ സാവത്ഥിം പിണ്ഡായ പാവിസി. സാവത്ഥിയം പിണ്ഡായ ചരിത്വാ പച്ഛാഭത്തം പിണ്ഡപാതപടിക്കന്താ യേന അന്ധവനം തേനുപസങ്കമി ദിവാവിഹാരായ. അന്ധവനം അജ്ഝോഗാഹേത്വാ അഞ്ഞതരസ്മിം രുക്ഖമൂലേ ദിവാവിഹാരം നിസീദി. അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ സോമായ ഭിക്ഖുനിയാ ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസം ഉപ്പാദേതുകാമോ സമാധിമ്ഹാ ചാവേതുകാമോ യേന സോമാ ഭിക്ഖുനീ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ സോമം ഭിക്ഖുനിം ഗാഥായ അജ്ഝഭാസി –
‘‘യം തം ഇസീഹി പത്തബ്ബം, ഠാനം ദുരഭിസമ്ഭവം;
ന തം ദ്വങ്ഗുലപഞ്ഞായ, സക്കാ പപ്പോതുമിത്ഥിയാ’’തി.
അഥ ഖോ സോമായ ഭിക്ഖുനിയാ ഏതദഹോസി – ‘‘കോ നു ഖ്വായം മനുസ്സോ വാ അമനുസ്സോ വാ ഗാഥം ഭാസതീ’’തി? അഥ ഖോ സോമായ ഭിക്ഖുനിയാ ഏതദഹോസി – ‘‘മാരോ ഖോ അയം പാപിമാ മമ ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസം ഉപ്പാദേതുകാമോ സമാധിമ്ഹാ ചാവേതുകാമോ ഗാഥം ഭാസതീ’’തി. അഥ ഖോ സോമാ ഭിക്ഖുനീ ‘‘മാരോ അയം പാപിമാ’’ ഇതി വിദിത്വാ മാരം പാപിമന്തം ഗാഥാഹി പച്ചഭാസി –
‘‘ഇത്ഥിഭാവോ കിം കയിരാ, ചിത്തമ്ഹി സുസമാഹിതേ;
ഞാണമ്ഹി വത്തമാനമ്ഹി, സമ്മാ ധമ്മം വിപസ്സതോ.
‘‘യസ്സ നൂന സിയാ ഏവം, ഇത്ഥാഹം പുരിസോതി വാ;
കിഞ്ചി വാ പന അഞ്ഞസ്മി [അസ്മീതി (സ്യാ. കം. പീ.)], തം മാരോ വത്തുമരഹതീ’’തി.
അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ ‘‘ജാനാതി മം സോമാ ഭിക്ഖുനീ’’തി ദുക്ഖീ ദുമ്മനോ തത്ഥേവന്തരധായീതി.
൩. കിസാഗോതമീസുത്തം
൧൬൪. സാവത്ഥിനിദാനം. അഥ ഖോ കിസാഗോതമീ ഭിക്ഖുനീ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ സാവത്ഥിം പിണ്ഡായ പാവിസി. സാവത്ഥിയം പിണ്ഡായ ചരിത്വാ പച്ഛാഭത്തം പിണ്ഡപാതപടിക്കന്താ യേന അന്ധവനം തേനുപസങ്കമി, ദിവാവിഹാരായ. അന്ധവനം അജ്ഝോഗാഹേത്വാ അഞ്ഞതരസ്മിം രുക്ഖമൂലേ ദിവാവിഹാരം നിസീദി. അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ കിസാഗോതമിയാ ഭിക്ഖുനിയാ ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസം ഉപ്പാദേതുകാമോ സമാധിമ്ഹാ ചാവേതുകാമോ യേന കിസാഗോതമീ ഭിക്ഖുനീ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ കിസാഗോതമിം ഭിക്ഖുനിം ഗാഥായ അജ്ഝഭാസി –
‘‘കിം നു ത്വം മതപുത്താവ, ഏകമാസി രുദമ്മുഖീ;
വനമജ്ഝഗതാ ഏകാ, പുരിസം നു ഗവേസസീ’’തി.
അഥ ഖോ കിസാഗോതമിയാ ഭിക്ഖുനിയാ ഏതദഹോസി – ‘‘കോ നു ഖ്വായം മനുസ്സോ വാ അമനുസ്സോ വാ ഗാഥം ഭാസതീ’’തി? അഥ ഖോ കിസാഗോതമിയാ ഭിക്ഖുനിയാ ഏതദഹോസി – ‘‘മാരോ ഖോ അയം പാപിമാ മമ ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസം ഉപ്പാദേതുകാമോ സമാധിമ്ഹാ ചാവേതുകാമോ ഗാഥം ഭാസതീ’’തി.
അഥ ഖോ കിസാഗോതമീ ഭിക്ഖുനീ ‘‘മാരോ അയം പാപിമാ’’ ഇതി വിദിത്വാ മാരം പാപിമന്തം ഗാഥാഹി പച്ചഭാസി –
‘‘അച്ചന്തം മതപുത്താമ്ഹി, പുരിസാ ഏതദന്തികാ;
ന സോചാമി ന രോദാമി, ന തം ഭായാമി ആവുസോ.
‘‘സബ്ബത്ഥ വിഹതാ നന്ദീ, തമോക്ഖന്ധോ പദാലിതോ;
ജേത്വാന മച്ചുനോ [ജേത്വാ നമുചിനോ (സീ.)] സേനം, വിഹരാമി അനാസവാ’’തി.
അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ ‘‘ജാനാതി മം കിസാഗോതമീ ഭിക്ഖുനീ’’തി ദുക്ഖീ ദുമ്മനോ തത്ഥേവന്തരധായീതി.
൪. വിജയാസുത്തം
൧൬൫. സാവത്ഥിനിദാനം. അഥ ഖോ വിജയാ ഭിക്ഖുനീ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ…പേ… അഞ്ഞതരസ്മിം രുക്ഖമൂലേ ദിവാവിഹാരം നിസീദി. അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ വിജയായ ഭിക്ഖുനിയാ ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസം ഉപ്പാദേതുകാമോ സമാധിമ്ഹാ ചാവേതുകാമോ യേന വിജയാ ഭിക്ഖുനീ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ വിജയം ഭിക്ഖുനിം ഗാഥായ അജ്ഝഭാസി –
‘‘ദഹരാ ത്വം രൂപവതീ, അഹഞ്ച ദഹരോ സുസു;
പഞ്ചങ്ഗികേന തുരിയേന, ഏഹയ്യേഭിരമാമസേ’’തി [ഏഹി അയ്യേ രമാമസേതി (സീ.)].
അഥ ഖോ വിജയായ ഭിക്ഖുനിയാ ഏതദഹോസി – ‘‘കോ നു ഖ്വായം മനുസ്സോ വാ അമനുസ്സോ വാ ഗാഥം ഭാസതീ’’തി? അഥ ഖോ വിജയായ ഭിക്ഖുനിയാ ഏതദഹോസി – ‘‘മാരോ ഖോ അയം പാപിമാ മമ ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസം ഉപ്പാദേതുകാമോ സമാധിമ്ഹാ ചാവേതുകാമോ ഗാഥം ഭാസതീ’’തി. അഥ ഖോ വിജയാ ഭിക്ഖുനീ ‘‘മാരോ അയം പാപിമാ’’ ഇതി വിദിത്വാ മാരം പാപിമന്തം ഗാഥാഹി പച്ചഭാസി –
‘‘രൂപാ സദ്ദാ രസാ ഗന്ധാ, ഫോട്ഠബ്ബാ ച മനോരമാ;
നിയ്യാതയാമി തുയ്ഹേവ, മാര നാഹം തേനത്ഥികാ.
‘‘ഇമിനാ പൂതികായേന, ഭിന്ദനേന പഭങ്ഗുനാ;
അട്ടീയാമി ഹരായാമി, കാമതണ്ഹാ സമൂഹതാ.
‘‘യേ ച രൂപൂപഗാ സത്താ, യേ ച അരൂപട്ഠായിനോ [ആരുപ്പട്ഠായിനോ (സീ. പീ.)];
യാ ച സന്താ സമാപത്തി, സബ്ബത്ഥ വിഹതോ തമോ’’തി.
അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ ‘‘ജാനാതി മം വിജയാ ഭിക്ഖുനീ’’തി ദുക്ഖീ ദുമ്മനോ തത്ഥേവന്തരധായീതി.
൫. ഉപ്പലവണ്ണാസുത്തം
൧൬൬. സാവത്ഥിനിദാനം. അഥ ഖോ ഉപ്പലവണ്ണാ ഭിക്ഖുനീ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ…പേ… അഞ്ഞതരസ്മിം സുപുപ്ഫിതസാലരുക്ഖമൂലേ അട്ഠാസി. അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ ഉപ്പലവണ്ണായ ഭിക്ഖുനിയാ ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസം ഉപ്പാദേതുകാമോ സമാധിമ്ഹാ ചാവേതുകാമോ യേന ഉപ്പലവണ്ണാ ഭിക്ഖുനീ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഉപ്പലവണ്ണം ഭിക്ഖുനിം ഗാഥായ അജ്ഝഭാസി –
‘‘സുപുപ്ഫിതഗ്ഗം ഉപഗമ്മ ഭിക്ഖുനി,
ഏകാ തുവം തിട്ഠസി സാലമൂലേ;
ന ചത്ഥി തേ ദുതിയാ വണ്ണധാതു,
ബാലേ ന ത്വം ഭായസി ധുത്തകാന’’ന്തി.
അഥ ഖോ ഉപ്പലവണ്ണായ ഭിക്ഖുനിയാ ഏതദഹോസി – ‘‘കോ നു ഖ്വായം മനുസ്സോ വാ അമനുസ്സോ വാ ഗാഥം ഭാസതീ’’തി? അഥ ഖോ ഉപ്പലവണ്ണായ ഭിക്ഖുനിയാ ഏതദഹോസി – ‘‘മാരോ ഖോ അയം പാപിമാ മമ ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസം ഉപ്പാദേതുകാമോ സമാധിമ്ഹാ ചാവേതുകാമോ ഗാഥം ഭാസതീ’’തി. അഥ ഖോ ഉപ്പലവണ്ണാ ഭിക്ഖുനീ ‘‘മാരോ അയം പാപിമാ’’ ഇതി വിദിത്വാ മാരം പാപിമന്തം ഗാഥാഹി പച്ചഭാസി –
‘‘സതം സഹസ്സാനിപി ധുത്തകാനം,
ഇധാഗതാ താദിസകാ ഭവേയ്യും;
ലോമം ന ഇഞ്ജാമി ന സന്തസാമി,
ന മാര ഭായാമി തമേകികാപി.
‘‘ഏസാ അന്തരധായാമി, കുച്ഛിം വാ പവിസാമി തേ;
പഖുമന്തരികായമ്പി, തിട്ഠന്തിം മം ന ദക്ഖസി.
‘‘ചിത്തസ്മിം വസീഭൂതാമ്ഹി, ഇദ്ധിപാദാ സുഭാവിതാ;
സബ്ബബന്ധനമുത്താമ്ഹി, ന തം ഭായാമി ആവുസോ’’തി.
അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ ‘‘ജാനാതി മം ഉപ്പലവണ്ണാ ഭിക്ഖുനീ’’തി ദുക്ഖീ ദുമ്മനോ തത്ഥേവന്തരധായീതി.
൬. ചാലാസുത്തം
൧൬൭. സാവത്ഥിനിദാനം. അഥ ഖോ ചാലാ ഭിക്ഖുനീ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ…പേ… അഞ്ഞതരസ്മിം രുക്ഖമൂലേ ദിവാവിഹാരം നിസീദി. അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ യേന ചാലാ ഭിക്ഖുനീ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ചാലം ഭിക്ഖുനിം ഏതദവോച – ‘‘കിം നു ത്വം, ഭിക്ഖുനി, ന രോചേസീ’’തി? ‘‘ജാതിം ഖ്വാഹം, ആവുസോ, ന രോചേമീ’’തി.
‘‘കിം നു ജാതിം ന രോചേസി, ജാതോ കാമാനി ഭുഞ്ജതി;
കോ നു തം ഇദമാദപയി, ജാതിം മാ രോച [മാ രോചേസി (സീ. പീ.)] ഭിക്ഖുനീ’’തി.
‘‘ജാതസ്സ മരണം ഹോതി, ജാതോ ദുക്ഖാനി ഫുസ്സതി [പസ്സതി (സീ. പീ.)];
ബന്ധം വധം പരിക്ലേസം, തസ്മാ ജാതിം ന രോചയേ.
‘‘ബുദ്ധോ ധമ്മമദേസേസി, ജാതിയാ സമതിക്കമം;
സബ്ബദുക്ഖപ്പഹാനായ, സോ മം സച്ചേ നിവേസയി.
‘‘യേ ച രൂപൂപഗാ സത്താ, യേ ച അരൂപട്ഠായിനോ;
നിരോധം അപ്പജാനന്താ, ആഗന്താരോ പുനബ്ഭവ’’ന്തി.
അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ ‘‘ജാനാതി മം ചാലാ ഭിക്ഖുനീ’’തി ദുക്ഖീ ദുമ്മനോ തത്ഥേവന്തരധായീതി.
൭. ഉപചാലാസുത്തം
൧൬൮. സാവത്ഥിനിദാനം. അഥ ഖോ ഉപചാലാ ഭിക്ഖുനീ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ…പേ… അഞ്ഞതരസ്മിം രുക്ഖമൂലേ ദിവാവിഹാരം നിസീദി. അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ യേന ഉപചാലാ ഭിക്ഖുനീ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഉപചാലം ഭിക്ഖുനിം ഏതദവോച – ‘‘കത്ഥ നു ത്വം, ഭിക്ഖുനി, ഉപ്പജ്ജിതുകാമാ’’തി? ‘‘ന ഖ്വാഹം, ആവുസോ, കത്ഥചി ഉപ്പജ്ജിതുകാമാ’’തി.
‘‘താവതിംസാ ച യാമാ ച, തുസിതാ ചാപി ദേവതാ;
നിമ്മാനരതിനോ ദേവാ, യേ ദേവാ വസവത്തിനോ;
തത്ഥ ചിത്തം പണിധേഹി, രതിം പച്ചനുഭോസ്സസീ’’തി.
‘‘താവതിംസാ ച യാമാ ച, തുസിതാ ചാപി ദേവതാ;
നിമ്മാനരതിനോ ദേവാ, യേ ദേവാ വസവത്തിനോ;
കാമബന്ധനബദ്ധാ തേ, ഏന്തി മാരവസം പുന.
‘‘സബ്ബോ ആദീപിതോ [സബ്ബോവ ആദിത്തോ (സ്യാ. കം.)] ലോകോ, സബ്ബോ ലോകോ പധൂപിതോ;
സബ്ബോ പജ്ജലിതോ [പജ്ജലിതോ (സബ്ബത്ഥ)] ലോകോ, സബ്ബോ ലോകോ പകമ്പിതോ.
‘‘അകമ്പിതം അപജ്ജലിതം [അചലിതം (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)], അപുഥുജ്ജനസേവിതം;
അഗതി യത്ഥ മാരസ്സ, തത്ഥ മേ നിരതോ മനോ’’തി.
അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ ‘‘ജാനാതി മം ഉപചാലാ ഭിക്ഖുനീ’’തി ദുക്ഖീ ദുമ്മനോ തത്ഥേവന്തരധായീതി.
൮. സീസുപചാലാസുത്തം
൧൬൯. സാവത്ഥിനിദാനം. അഥ ഖോ സീസുപചാലാ [സീസൂപചാലാ (സീ.)] ഭിക്ഖുനീ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ …പേ… അഞ്ഞതരസ്മിം രുക്ഖമൂലേ ദിവാവിഹാരം നിസീദി. അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ യേന സീസുപചാലാ ഭിക്ഖുനീ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ സീസുപചാലം ഭിക്ഖുനിം ഏതദവോച – ‘‘കസ്സ നു ത്വം, ഭിക്ഖുനി, പാസണ്ഡം രോചേസീ’’തി? ‘‘ന ഖ്വാഹം, ആവുസോ, കസ്സചി പാസണ്ഡം രോചേമീ’’തി.
‘‘കം നു ഉദ്ദിസ്സ മുണ്ഡാസി, സമണീ വിയ ദിസ്സസി;
ന ച രോചേസി പാസണ്ഡം, കിമിവ ചരസി മോമൂഹാ’’തി.
‘‘ഇതോ ബഹിദ്ധാ പാസണ്ഡാ, ദിട്ഠീസു പസീദന്തി തേ;
ന തേസം ധമ്മം രോചേമി, തേ ധമ്മസ്സ അകോവിദാ.
‘‘അത്ഥി സക്യകുലേ ജാതോ, ബുദ്ധോ അപ്പടിപുഗ്ഗലോ;
സബ്ബാഭിഭൂ മാരനുദോ, സബ്ബത്ഥമപരാജിതോ.
‘‘സബ്ബത്ഥ മുത്തോ അസിതോ, സബ്ബം പസ്സതി ചക്ഖുമാ;
സബ്ബകമ്മക്ഖയം പത്തോ, വിമുത്തോ ഉപധിസങ്ഖയേ;
സോ മയ്ഹം ഭഗവാ സത്ഥാ, തസ്സ രോചേമി സാസന’’ന്തി.
അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ ‘‘ജാനാതി മം സീസുപചാലാ ഭിക്ഖുനീ’’തി ദുക്ഖീ ദുമ്മനോ തത്ഥേവന്തരധായീതി.
൯. സേലാസുത്തം
൧൭൦. സാവത്ഥിനിദാനം. അഥ ഖോ സേലാ ഭിക്ഖുനീ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ…പേ… അഞ്ഞതരസ്മിം രുക്ഖമൂലേ ദിവാവിഹാരം നിസീദി. അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ സേലായ ഭിക്ഖുനിയാ ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസം ഉപ്പാദേതുകാമോ…പേ… സേലം ഭിക്ഖുനിം ഗാഥായ അജ്ഝഭാസി –
‘‘കേനിദം പകതം ബിമ്ബം, ക്വനു [ക്വന്നു (സീ. പീ.), ക്വചി (സ്യാ. കം. ക.)] ബിമ്ബസ്സ കാരകോ;
ക്വനു ബിമ്ബം സമുപ്പന്നം, ക്വനു ബിമ്ബം നിരുജ്ഝതീ’’തി.
അഥ ഖോ സേലായ ഭിക്ഖുനിയാ ഏതദഹോസി – ‘‘കോ നു ഖ്വായം മനുസ്സോ വാ അമനുസ്സോ വാ ഗാഥം ഭാസതീ’’തി? അഥ ഖോ സേലായ ഭിക്ഖുനിയാ ഏതദഹോസി – ‘‘മാരോ ഖോ അയം പാപിമാ മമ ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസം ഉപ്പാദേതുകാമോ സമാധിമ്ഹാ ചാവേതുകാമോ ഗാഥം ഭാസതീ’’തി. അഥ ഖോ സേലാ ഭിക്ഖുനീ ‘‘മാരോ അയം പാപിമാ’’ ഇതി വിദിത്വാ മാരം പാപിമന്തം ഗാഥാഹി പച്ചഭാസി –
‘‘നയിദം അത്തകതം [നയിദം പകതം (സ്യാ. കം.)] ബിമ്ബം, നയിദം പരകതം [നയിദം പകതം (സ്യാ. കം.)] അഘം;
ഹേതും പടിച്ച സമ്ഭൂതം, ഹേതുഭങ്ഗാ നിരുജ്ഝതി.
‘‘യഥാ അഞ്ഞതരം ബീജം, ഖേത്തേ വുത്തം വിരൂഹതി;
പഥവീരസഞ്ചാഗമ്മ, സിനേഹഞ്ച തദൂഭയം.
‘‘ഏവം ഖന്ധാ ച ധാതുയോ, ഛ ച ആയതനാ ഇമേ;
ഹേതും പടിച്ച സമ്ഭൂതാ, ഹേതുഭങ്ഗാ നിരുജ്ഝരേ’’തി.
അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ ‘‘ജാനാതി മം സേലാ ഭിക്ഖുനീ’’തി ദുക്ഖീ ദുമ്മനോ തത്ഥേവന്തരധായീതി.
൧൦. വജിരാസുത്തം
൧൭൧. സാവത്ഥിനിദാനം. അഥ ഖോ വജിരാ ഭിക്ഖുനീ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ സാവത്ഥിം പിണ്ഡായ പാവിസി. സാവത്ഥിയം പിണ്ഡായ ചരിത്വാ പച്ഛാഭത്തം പിണ്ഡപാതപടിക്കന്താ യേന അന്ധവനം തേനുപസങ്കമി ദിവാവിഹാരായ. അന്ധവനം അജ്ഝോഗാഹേത്വാ അഞ്ഞതരസ്മിം രുക്ഖമൂലേ ദിവാവിഹാരം നിസീദി. അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ വജിരായ ഭിക്ഖുനിയാ ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസം ഉപ്പാദേതുകാമോ സമാധിമ്ഹാ ചാവേതുകാമോ യേന വജിരാ ഭിക്ഖുനീ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ വജിരം ഭിക്ഖുനിം ഗാഥായ അജ്ഝഭാസി –
‘‘കേനായം പകതോ സത്തോ, കുവം സത്തസ്സ കാരകോ;
കുവം സത്തോ സമുപ്പന്നോ, കുവം സത്തോ നിരുജ്ഝതീ’’തി.
അഥ ഖോ വജിരായ ഭിക്ഖുനിയാ ഏതദഹോസി – ‘‘കോ നു ഖ്വായം മനുസ്സോ വാ അമനുസ്സോ വാ ഗാഥം ഭാസതീ’’തി? അഥ ഖോ വജിരായ ഭിക്ഖുനിയാ ഏതദഹോസി – ‘‘മാരോ ഖോ അയം പാപിമാ മമ ഭയം ഛമ്ഭിതത്തം ലോമഹംസം ഉപ്പാദേതുകാമോ സമാധിമ്ഹാ ചാവേതുകാമോ ഗാഥം ഭാസതീ’’തി. അഥ ഖോ വജിരാ ഭിക്ഖുനീ ‘‘മാരോ അയം പാപിമാ’’ ഇതി വിദിത്വാ, മാരം പാപിമന്തം ഗാഥാഹി പച്ചഭാസി –
‘‘കിം നു സത്തോതി പച്ചേസി, മാര ദിട്ഠിഗതം നു തേ;
സുദ്ധസങ്ഖാരപുഞ്ജോയം, നയിധ സത്തുപലബ്ഭതി.
‘‘യഥാ ഹി അങ്ഗസമ്ഭാരാ, ഹോതി സദ്ദോ രഥോ ഇതി;
ഏവം ഖന്ധേസു സന്തേസു, ഹോതി സത്തോതി സമ്മുതി [സമ്മതി (സ്യാ. കം.)].
‘‘ദുക്ഖമേവ ഹി സമ്ഭോതി, ദുക്ഖം തിട്ഠതി വേതി ച;
നാഞ്ഞത്ര ദുക്ഖാ സമ്ഭോതി, നാഞ്ഞം ദുക്ഖാ നിരുജ്ഝതീ’’തി.
അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ ‘‘ജാനാതി മം വജിരാ ഭിക്ഖുനീ’’തി ദുക്ഖീ ദുമ്മനോ തത്ഥേവന്തരധായീതി.
ഭിക്ഖുനീസംയുത്തം സമത്തം.