൯. ദ്വേധാവിതക്കസുത്തം

൨൦൬. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തത്ര ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ഭിക്ഖവോ’’തി. ‘‘ഭദന്തേ’’തി തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസും. ഭഗവാ ഏതദവോച –

‘‘പുബ്ബേവ മേ, ഭിക്ഖവേ, സമ്ബോധാ അനഭിസമ്ബുദ്ധസ്സ ബോധിസത്തസ്സേവ സതോ ഏതദഹോസി – ‘യംനൂനാഹം ദ്വിധാ കത്വാ ദ്വിധാ കത്വാ വിതക്കേ വിഹരേയ്യ’ന്തി. സോ ഖോ അഹം, ഭിക്ഖവേ, യോ ചായം കാമവിതക്കോ യോ ച ബ്യാപാദവിതക്കോ യോ ച വിഹിംസാവിതക്കോ – ഇമം ഏകം ഭാഗമകാസിം; യോ ചായം നേക്ഖമ്മവിതക്കോ യോ ച അബ്യാപാദവിതക്കോ യോ ച അവിഹിംസാവിതക്കോ – ഇമം ദുതിയം ഭാഗമകാസിം.

൨൦൭. ‘‘തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖവേ, ഏവം അപ്പമത്തസ്സ ആതാപിനോ പഹിതത്തസ്സ വിഹരതോ ഉപ്പജ്ജതി കാമവിതക്കോ. സോ ഏവം പജാനാമി – ‘ഉപ്പന്നോ ഖോ മേ അയം കാമവിതക്കോ. സോ ച ഖോ അത്തബ്യാബാധായപി സംവത്തതി, പരബ്യാബാധായപി സംവത്തതി, ഉഭയബ്യാബാധായപി സംവത്തതി, പഞ്ഞാനിരോധികോ വിഘാതപക്ഖികോ അനിബ്ബാനസംവത്തനികോ’ [അനിബ്ബാനസംവത്തനികോ’’തി (?)]. ‘അത്തബ്യാബാധായ സംവത്തതീ’തിപി മേ, ഭിക്ഖവേ, പടിസഞ്ചിക്ഖതോ അബ്ഭത്ഥം ഗച്ഛതി; ‘പരബ്യാബാധായ സംവത്തതീ’തിപി മേ, ഭിക്ഖവേ, പടിസഞ്ചിക്ഖതോ അബ്ഭത്ഥം ഗച്ഛതി; ‘ഉഭയബ്യാബാധായ സംവത്തതീ’തിപി മേ, ഭിക്ഖവേ, പടിസഞ്ചിക്ഖതോ അബ്ഭത്ഥം ഗച്ഛതി; ‘പഞ്ഞാനിരോധികോ വിഘാതപക്ഖികോ അനിബ്ബാനസംവത്തനികോ’തിപി മേ, ഭിക്ഖവേ, പടിസഞ്ചിക്ഖതോ അബ്ഭത്ഥം ഗച്ഛതി. സോ ഖോ അഹം, ഭിക്ഖവേ, ഉപ്പന്നുപ്പന്നം കാമവിതക്കം പജഹമേവ [അതീതകാലികകിരിയാപദാനിയേവ] വിനോദമേവ [അതീതകാലികകിരിയാപദാനിയേവ] ബ്യന്തമേവ [ബ്യന്തേവ (സീ. സ്യാ. പീ.)] നം അകാസിം.

൨൦൮. ‘‘തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖവേ, ഏവം അപ്പമത്തസ്സ ആതാപിനോ പഹിതത്തസ്സ വിഹരതോ ഉപ്പജ്ജതി ബ്യാപാദവിതക്കോ…പേ… ഉപ്പജ്ജതി വിഹിംസാവിതക്കോ. സോ ഏവം പജാനാമി – ‘ഉപ്പന്നോ ഖോ മേ അയം വിഹിംസാവിതക്കോ. സോ ച ഖോ അത്തബ്യാബാധായപി സംവത്തതി, പരബ്യാബാധായപി സംവത്തതി, ഉഭയബ്യാബാധായപി സംവത്തതി, പഞ്ഞാനിരോധികോ വിഘാതപക്ഖികോ അനിബ്ബാനസംവത്തനികോ’. ‘അത്തബ്യാബാധായ സംവത്തതീ’തിപി മേ, ഭിക്ഖവേ, പടിസഞ്ചിക്ഖതോ അബ്ഭത്ഥം ഗച്ഛതി; ‘പരബ്യാബാധായ സംവത്തതീ’തിപി മേ, ഭിക്ഖവേ, പടിസഞ്ചിക്ഖതോ അബ്ഭത്ഥം ഗച്ഛതി; ‘ഉഭയബ്യാബാധായ സംവത്തതീ’തിപി മേ, ഭിക്ഖവേ, പടിസഞ്ചിക്ഖതോ അബ്ഭത്ഥം ഗച്ഛതി; ‘പഞ്ഞാനിരോധികോ വിഘാതപക്ഖികോ അനിബ്ബാനസംവത്തനികോ’തിപി മേ, ഭിക്ഖവേ, പടിസഞ്ചിക്ഖതോ അബ്ഭത്ഥം ഗച്ഛതി. സോ ഖോ അഹം, ഭിക്ഖവേ, ഉപ്പന്നുപ്പന്നം വിഹിംസാവിതക്കം പജഹമേവ വിനോദമേവ ബ്യന്തമേവ നം അകാസിം.

‘‘യഞ്ഞദേവ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ബഹുലമനുവിതക്കേതി അനുവിചാരേതി, തഥാ തഥാ നതി ഹോതി ചേതസോ. കാമവിതക്കം ചേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ബഹുലമനുവിതക്കേതി അനുവിചാരേതി, പഹാസി നേക്ഖമ്മവിതക്കം, കാമവിതക്കം ബഹുലമകാസി, തസ്സ തം കാമവിതക്കായ ചിത്തം നമതി. ബ്യാപാദവിതക്കം ചേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… വിഹിംസാവിതക്കം ചേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ബഹുലമനുവിതക്കേതി അനുവിചാരേതി, പഹാസി അവിഹിംസാവിതക്കം, വിഹിംസാവിതക്കം ബഹുലമകാസി, തസ്സ തം വിഹിംസാവിതക്കായ ചിത്തം നമതി. സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, വസ്സാനം പച്ഛിമേ മാസേ സരദസമയേ കിട്ഠസമ്ബാധേ ഗോപാലകോ ഗാവോ രക്ഖേയ്യ. സോ താ ഗാവോ തതോ തതോ ദണ്ഡേന ആകോടേയ്യ പടികോടേയ്യ സന്നിരുന്ധേയ്യ സന്നിവാരേയ്യ. തം കിസ്സ ഹേതു? പസ്സതി ഹി സോ, ഭിക്ഖവേ, ഗോപാലകോ തതോനിദാനം വധം വാ ബന്ധനം വാ ജാനിം വാ ഗരഹം വാ. ഏവമേവ ഖോ അഹം, ഭിക്ഖവേ, അദ്ദസം അകുസലാനം ധമ്മാനം ആദീനവം ഓകാരം സംകിലേസം, കുസലാനം ധമ്മാനം നേക്ഖമ്മേ ആനിസംസം വോദാനപക്ഖം.

൨൦൯. ‘‘തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖവേ, ഏവം അപ്പമത്തസ്സ ആതാപിനോ പഹിതത്തസ്സ വിഹരതോ ഉപ്പജ്ജതി നേക്ഖമ്മവിതക്കോ. സോ ഏവം പജാനാമി – ‘ഉപ്പന്നോ ഖോ മേ അയം നേക്ഖമ്മവിതക്കോ. സോ ച ഖോ നേവത്തബ്യാബാധായ സംവത്തതി, ന പരബ്യാബാധായ സംവത്തതി, ന ഉഭയബ്യാബാധായ സംവത്തതി, പഞ്ഞാവുദ്ധികോ അവിഘാതപക്ഖികോ നിബ്ബാനസംവത്തനികോ’. രത്തിം ചേപി നം, ഭിക്ഖവേ, അനുവിതക്കേയ്യം അനുവിചാരേയ്യം, നേവ തതോനിദാനം ഭയം സമനുപസ്സാമി. ദിവസം ചേപി നം, ഭിക്ഖവേ, അനുവിതക്കേയ്യം അനുവിചാരേയ്യം, നേവ തതോനിദാനം ഭയം സമനുപസ്സാമി. രത്തിന്ദിവം ചേപി നം, ഭിക്ഖവേ, അനുവിതക്കേയ്യം അനുവിചാരേയ്യം, നേവ തതോനിദാനം ഭയം സമനുപസ്സാമി. അപി ച ഖോ മേ അതിചിരം അനുവിതക്കയതോ അനുവിചാരയതോ കായോ കിലമേയ്യ. കായേ കിലന്തേ [കിലമന്തേ (ക.)] ചിത്തം ഊഹഞ്ഞേയ്യ. ഊഹതേ ചിത്തേ ആരാ ചിത്തം സമാധിമ്ഹാതി. സോ ഖോ അഹം, ഭിക്ഖവേ, അജ്ഝത്തമേവ ചിത്തം സണ്ഠപേമി സന്നിസാദേമി ഏകോദിം കരോമി [ഏകോദി കരോമി (പീ.)] സമാദഹാമി. തം കിസ്സ ഹേതു? ‘മാ മേ ചിത്തം ഊഹഞ്ഞീ’തി [ഉഗ്ഘാടീതി (സ്യാ. ക.), ഊഹനീതി (പീ.)].

൨൧൦. ‘‘തസ്സ മയ്ഹം, ഭിക്ഖവേ, ഏവം അപ്പമത്തസ്സ ആതാപിനോ പഹിതത്തസ്സ വിഹരതോ ഉപ്പജ്ജതി അബ്യാപാദവിതക്കോ…പേ… ഉപ്പജ്ജതി അവിഹിംസാവിതക്കോ. സോ ഏവം പജാനാമി – ‘ഉപ്പന്നോ ഖോ മേ അയം അവിഹിംസാവിതക്കോ. സോ ച ഖോ നേവത്തബ്യാബാധായ സംവത്തതി, ന പരബ്യാബാധായ സംവത്തതി, ന ഉഭയബ്യാബാധായ സംവത്തതി, പഞ്ഞാവുദ്ധികോ അവിഘാതപക്ഖികോ നിബ്ബാനസംവത്തനികോ’. രത്തിം ചേപി നം, ഭിക്ഖവേ, അനുവിതക്കേയ്യം അനുവിചാരേയ്യം, നേവ തതോനിദാനം ഭയം സമനുപസ്സാമി. ദിവസം ചേപി നം, ഭിക്ഖവേ, അനുവിതക്കേയ്യം അനുവിചാരേയ്യം, നേവ തതോനിദാനം ഭയം സമനുപസ്സാമി. രത്തിന്ദിവം ചേപി നം, ഭിക്ഖവേ, അനുവിതക്കേയ്യം അനുവിചാരേയ്യം, നേവ തതോനിദാനം ഭയം സമനുപസ്സാമി. അപി ച ഖോ മേ അതിചിരം അനുവിതക്കയതോ അനുവിചാരയതോ കായോ കിലമേയ്യ. കായേ കിലന്തേ ചിത്തം ഊഹഞ്ഞേയ്യ. ഊഹതേ ചിത്തേ ആരാ ചിത്തം സമാധിമ്ഹാതി. സോ ഖോ അഹം, ഭിക്ഖവേ, അജ്ഝത്തമേവ ചിത്തം സണ്ഠപേമി, സന്നിസാദേമി, ഏകോദിം കരോമി സമാദഹാമി. തം കിസ്സ ഹേതു? ‘മാ മേ ചിത്തം ഊഹഞ്ഞീ’തി.

‘‘യഞ്ഞദേവ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ബഹുലമനുവിതക്കേതി അനുവിചാരേതി, തഥാ തഥാ നതി ഹോതി ചേതസോ. നേക്ഖമ്മവിതക്കഞ്ചേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ബഹുലമനുവിതക്കേതി അനുവിചാരേതി, പഹാസി കാമവിതക്കം, നേക്ഖമ്മവിതക്കം ബഹുലമകാസി, തസ്സം തം നേക്ഖമ്മവിതക്കായ ചിത്തം നമതി. അബ്യാപാദവിതക്കഞ്ചേ, ഭിക്ഖവേ…പേ… അവിഹിംസാവിതക്കഞ്ചേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ബഹുലമനുവിതക്കേതി അനുവിചാരേതി, പഹാസി വിഹിംസാവിതക്കം, അവിഹിംസാവിതക്കം ബഹുലമകാസി, തസ്സ തം അവിഹിംസാവിതക്കായ ചിത്തം നമതി. സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, ഗിമ്ഹാനം പച്ഛിമേ മാസേ സബ്ബസസ്സേസു ഗാമന്തസമ്ഭതേസു ഗോപാലകോ ഗാവോ രക്ഖേയ്യ, തസ്സ രുക്ഖമൂലഗതസ്സ വാ അബ്ഭോകാസഗതസ്സ വാ സതികരണീയമേവ ഹോതി – ‘ഏതാ [ഏതേ (ക.)] ഗാവോ’തി. ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സതികരണീയമേവ അഹോസി – ‘ഏതേ ധമ്മാ’തി.

൨൧൧. ‘‘ആരദ്ധം ഖോ പന മേ, ഭിക്ഖവേ, വീരിയം അഹോസി അസല്ലീനം, ഉപട്ഠിതാ സതി അസമ്മുട്ഠാ, പസ്സദ്ധോ കായോ അസാരദ്ധോ, സമാഹിതം ചിത്തം ഏകഗ്ഗം. സോ ഖോ അഹം, ഭിക്ഖവേ, വിവിച്ചേവ കാമേഹി വിവിച്ച അകുസലേഹി ധമ്മേഹി സവിതക്കം സവിചാരം വിവേകജം പീതിസുഖം പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹാസിം. വിതക്കവിചാരാനം വൂപസമാ അജ്ഝത്തം സമ്പസാദനം ചേതസോ ഏകോദിഭാവം അവിതക്കം അവിചാരം സമാധിജം പീതിസുഖം ദുതിയം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹാസിം. പീതിയാ ച വിരാഗാ ഉപേക്ഖകോ ച വിഹാസിം സതോ ച സമ്പജാനോ, സുഖഞ്ച കായേന പടിസംവേദേസിം, യം തം അരിയാ ആചിക്ഖന്തി ‘ഉപേക്ഖകോ സതിമാ സുഖവിഹാരീ’തി, തതിയം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹാസിം. സുഖസ്സ ച പഹാനാ ദുക്ഖസ്സ ച പഹാനാ പുബ്ബേവ സോമനസ്സദോമനസ്സാനം അത്ഥങ്ഗമാ അദുക്ഖമസുഖം ഉപേക്ഖാസതിപാരിസുദ്ധിം ചതുത്ഥം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹാസിം.

൨൧൨. ‘‘സോ ഏവം സമാഹിതേ ചിത്തേ പരിസുദ്ധേ പരിയോദാതേ അനങ്ഗണേ വിഗതൂപക്കിലേസേ മുദുഭൂതേ കമ്മനിയേ ഠിതേ ആനേഞ്ജപ്പത്തേ പുബ്ബേനിവാസാനുസ്സതിഞാണായ ചിത്തം അഭിനിന്നാമേസിം. സോ അനേകവിഹിതം പുബ്ബേനിവാസം അനുസ്സരാമി. സേയ്യഥിദം, ഏകമ്പി ജാതിം…പേ… ഇതി സാകാരം സഉദ്ദേസം അനേകവിഹിതം പുബ്ബേനിവാസം അനുസ്സരാമി. അയം ഖോ മേ, ഭിക്ഖവേ, രത്തിയാ പഠമേ യാമേ പഠമാ വിജ്ജാ അധിഗതാ; അവിജ്ജാ വിഹതാ വിജ്ജാ ഉപ്പന്നാ; തമോ വിഹതോ ആലോകോ ഉപ്പന്നോ; യഥാ തം അപ്പമത്തസ്സ ആതാപിനോ പഹിതത്തസ്സ വിഹരതോ.

൨൧൩. ‘‘സോ ഏവം സമാഹിതേ ചിത്തേ പരിസുദ്ധേ പരിയോദാതേ അനങ്ഗണേ വിഗതൂപക്കിലേസേ മുദുഭൂതേ കമ്മനിയേ ഠിതേ ആനേഞ്ജപ്പത്തേ സത്താനം ചുതൂപപാതഞാണായ ചിത്തം അഭിനിന്നാമേസിം. സോ ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ വിസുദ്ധേന അതിക്കന്തമാനുസകേന സത്തേ പസ്സാമി ചവമാനേ ഉപപജ്ജമാനേ…പേ… ഇമേ വത ഭോന്തോ സത്താ കായദുച്ചരിതേന സമന്നാഗതാ…പേ… ഇതി ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ വിസുദ്ധേന അതിക്കന്തമാനുസകേന സത്തേ പസ്സാമി ചവമാനേ ഉപപജ്ജമാനേ ഹീനേ പണീതേ സുവണ്ണേ ദുബ്ബണ്ണേ സുഗതേ ദുഗ്ഗതേ, യഥാകമ്മൂപഗേ സത്തേ പജാനാമി. അയം ഖോ മേ, ഭിക്ഖവേ, രത്തിയാ മജ്ഝിമേ യാമേ ദുതിയാ വിജ്ജാ അധിഗതാ; അവിജ്ജാ വിഹതാ വിജ്ജാ ഉപ്പന്നാ; തമോ വിഹതോ ആലോകോ ഉപ്പന്നോ; യഥാ തം അപ്പമത്തസ്സ ആതാപിനോ പഹിതത്തസ്സ വിഹരതോ.

൨൧൪. ‘‘സോ ഏവം സമാഹിതേ ചിത്തേ പരിസുദ്ധേ പരിയോദാതേ അനങ്ഗണേ വിഗതൂപക്കിലേസേ മുദുഭൂതേ കമ്മനിയേ ഠിതേ ആനേഞ്ജപ്പത്തേ ആസവാനം ഖയഞാണായ ചിത്തം അഭിനിന്നാമേസിം. സോ ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യഥാഭൂതം അബ്ഭഞ്ഞാസിം, ‘അയം ദുക്ഖസമുദയോ’തി യഥാഭൂതം അബ്ഭഞ്ഞാസിം, ‘അയം ദുക്ഖനിരോധോ’തി യഥാഭൂതം അബ്ഭഞ്ഞാസിം, ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം അബ്ഭഞ്ഞാസിം. ‘ഇമേ ആസവാ’തി യഥാഭൂതം അബ്ഭഞ്ഞാസിം, ‘അയം ആസവസമുദയോ’തി യഥാഭൂതം അബ്ഭഞ്ഞാസിം, ‘അയം ആസവനിരോധോ’തി യഥാഭൂതം അബ്ഭഞ്ഞാസിം, ‘അയം ആസവനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം അബ്ഭഞ്ഞാസിം. തസ്സ മേ ഏവം ജാനതോ ഏവം പസ്സതോ കാമാസവാപി ചിത്തം വിമുച്ചിത്ഥ, ഭവാസവാപി ചിത്തം വിമുച്ചിത്ഥ, അവിജ്ജാസവാപി ചിത്തം വിമുച്ചിത്ഥ, വിമുത്തസ്മിം വിമുത്തമിതി ഞാണം അഹോസി – ‘ഖീണാ ജാതി, വുസിതം ബ്രഹ്മചരിയം, കതം കരണീയം, നാപരം ഇത്ഥത്തായാ’തി അബ്ഭഞ്ഞാസിം. അയം ഖോ മേ, ഭിക്ഖവേ, രത്തിയാ പച്ഛിമേ യാമേ തതിയാ വിജ്ജാ അധിഗതാ; അവിജ്ജാ വിഹതാ വിജ്ജാ ഉപ്പന്നാ; തമോ വിഹതോ ആലോകോ ഉപ്പന്നോ; യഥാ തം അപ്പമത്തസ്സ ആതാപിനോ പഹിതത്തസ്സ വിഹരതോ.

൨൧൫. ‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, അരഞ്ഞേ പവനേ മഹന്തം നിന്നം പല്ലലം. തമേനം മഹാമിഗസങ്ഘോ ഉപനിസ്സായ വിഹരേയ്യ. തസ്സ കോചിദേവ പുരിസോ ഉപ്പജ്ജേയ്യ അനത്ഥകാമോ അഹിതകാമോ അയോഗക്ഖേമകാമോ. സോ യ്വാസ്സ മഗ്ഗോ ഖേമോ സോവത്ഥികോ പീതിഗമനീയോ തം മഗ്ഗം പിദഹേയ്യ, വിവരേയ്യ കുമ്മഗ്ഗം, ഓദഹേയ്യ ഓകചരം, ഠപേയ്യ ഓകചാരികം. ഏവഞ്ഹി സോ, ഭിക്ഖവേ, മഹാമിഗസങ്ഘോ അപരേന സമയേന അനയബ്യസനം [അനയബ്യസനം തനുത്തം (സീ. സ്യാ. പീ.)] ആപജ്ജേയ്യ. തസ്സേവ ഖോ പന, ഭിക്ഖവേ, മഹതോ മിഗസങ്ഘസ്സ കോചിദേവ പുരിസോ ഉപ്പജ്ജേയ്യ അത്ഥകാമോ ഹിതകാമോ യോഗക്ഖേമകാമോ. സോ യ്വാസ്സ മഗ്ഗോ ഖേമോ സോവത്ഥികോ പീതിഗമനീയോ തം മഗ്ഗം വിവരേയ്യ, പിദഹേയ്യ കുമ്മഗ്ഗം, ഊഹനേയ്യ ഓകചരം, നാസേയ്യ ഓകചാരികം. ഏവഞ്ഹി സോ, ഭിക്ഖവേ, മഹാമിഗസങ്ഘോ അപരേന സമയേന വുദ്ധിം വിരൂള്ഹിം വേപുല്ലം ആപജ്ജേയ്യ.

‘‘ഉപമാ ഖോ മേ അയം, ഭിക്ഖവേ, കതാ അത്ഥസ്സ വിഞ്ഞാപനായ. അയം ചേവേത്ഥ അത്ഥോ – മഹന്തം നിന്നം പല്ലലന്തി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, കാമാനമേതം അധിവചനം. മഹാമിഗസങ്ഘോതി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സത്താനമേതം അധിവചനം. പുരിസോ അനത്ഥകാമോ അഹിതകാമോ അയോഗക്ഖേമകാമോതി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, മാരസ്സേതം പാപിമതോ അധിവചനം. കുമ്മഗ്ഗോതി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠങ്ഗികസ്സേതം മിച്ഛാമഗ്ഗസ്സ അധിവചനം, സേയ്യഥിദം – മിച്ഛാദിട്ഠിയാ മിച്ഛാസങ്കപ്പസ്സ മിച്ഛാവാചായ മിച്ഛാകമ്മന്തസ്സ മിച്ഛാആജീവസ്സ മിച്ഛാവായാമസ്സ മിച്ഛാസതിയാ മിച്ഛാസമാധിസ്സ. ഓകചരോതി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, നന്ദീരാഗസ്സേതം അധിവചനം. ഓകചാരികാതി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അവിജ്ജായേതം അധിവചനം. പുരിസോ അത്ഥകാമോ ഹിതകാമോ യോഗക്ഖേമകാമോതി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതസ്സേതം അധിവചനം അരഹതോ സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ. ഖേമോ മഗ്ഗോ സോവത്ഥികോ പീതിഗമനീയോതി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അരിയസ്സേതം അട്ഠങ്ഗികസ്സ മഗ്ഗസ്സ അധിവചനം, സേയ്യഥിദം – സമ്മാദിട്ഠിയാ സമ്മാസങ്കപ്പസ്സ സമ്മാവാചായ സമ്മാകമ്മന്തസ്സ സമ്മാആജീവസ്സ സമ്മാവായാമസ്സ സമ്മാസതിയാ സമ്മാസമാധിസ്സ.

‘‘ഇതി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, വിവടോ മയാ ഖേമോ മഗ്ഗോ സോവത്ഥികോ പീതിഗമനീയോ, പിഹിതോ കുമ്മഗ്ഗോ, ഊഹതോ ഓകചരോ, നാസിതാ ഓകചാരികാ. യം, ഭിക്ഖവേ, സത്ഥാരാ കരണീയം സാവകാനം ഹിതേസിനാ അനുകമ്പകേന അനുകമ്പം ഉപാദായ, കതം വോ തം മയാ. ഏതാനി, ഭിക്ഖവേ, രുക്ഖമൂലാനി, ഏതാനി സുഞ്ഞാഗാരാനി; ഝായഥ, ഭിക്ഖവേ, മാ പമാദത്ഥ; മാ പച്ഛാ വിപ്പടിസാരിനോ അഹുവത്ഥ. അയം വോ അമ്ഹാകം അനുസാസനീ’’തി.

ഇദമവോച ഭഗവാ. അത്തമനാ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഭാസിതം അഭിനന്ദുന്തി.

ദ്വേധാവിതക്കസുത്തം നിട്ഠിതം നവമം.