൨. അപ്പായുകസുത്തം
൪൨. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. അഥ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ സായന്ഹസമയം പടിസല്ലാനാ [പടിസല്ലാണാ (സീ.)] വുട്ഠിതോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘അച്ഛരിയം, ഭന്തേ, അബ്ഭുതം, ഭന്തേ! യാവ അപ്പായുകാ ഹി, ഭന്തേ, ഭഗവതോ മാതാ അഹോസി, സത്താഹജാതേ ഭഗവതി ഭഗവതോ മാതാ കാലമകാസി, തുസിതം കായം ഉപപജ്ജീ’’തി.
‘‘ഏവമേതം, ആനന്ദ [ഏവമേതം ആനന്ദ ഏവമേതം ആനന്ദ (സ്യാ.)], അപ്പായുകാ ഹി, ആനന്ദ, ബോധിസത്തമാതരോ ഹോന്തി. സത്താഹജാതേസു ബോധിസത്തേസു ബോധിസത്തമാതരോ കാലം കരോന്തി, തുസിതം കായം ഉപപജ്ജന്തീ’’തി.
അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതമത്ഥം വിദിത്വാ തായം വേലായം ഇമം ഉദാനം ഉദാനേസി –
‘‘യേ കേചി ഭൂതാ ഭവിസ്സന്തി യേ വാപി,
സബ്ബേ ഗമിസ്സന്തി പഹായ ദേഹം;
തം സബ്ബജാനിം കുസലോ വിദിത്വാ,
ആതാപിയോ ബ്രഹ്മചരിയം ചരേയ്യാ’’തി. ദുതിയം;