൬. പിലിന്ദവച്ഛസുത്തം
൨൬. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ കലന്ദകനിവാപേ. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മാ പിലിന്ദവച്ഛോ [പിലിന്ദിവച്ഛോ (സീ.)] ഭിക്ഖൂ വസലവാദേന സമുദാചരതി. അഥ ഖോ സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖൂ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദിംസു. ഏകമന്തം നിസിന്നാ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവന്തം ഏതദവോചും – ‘‘ആയസ്മാ, ഭന്തേ, പിലിന്ദവച്ഛോ ഭിക്ഖൂ വസലവാദേന സമുദാചരതീ’’തി.
അഥ ഖോ ഭഗവാ അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖും ആമന്തേസി – ‘‘ഏഹി ത്വം, ഭിക്ഖു, മമ വചനേന പിലിന്ദവച്ഛം ഭിക്ഖും ആമന്തേഹി – ‘സത്ഥാ തം, ആവുസോ പിലിന്ദവച്ഛ [വച്ഛ (സ്യാ.)], ആമന്തേതീ’’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവതോ പടിസ്സുത്വാ യേനായസ്മാ പിലിന്ദവച്ഛോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മന്തം പിലിന്ദവച്ഛം ഏതദവോച – ‘‘സത്ഥാ തം, ആവുസോ പിലിന്ദവച്ഛ, ആമന്തേതീ’’തി.
‘‘ഏവമാവുസോ’’തി ഖോ ആയസ്മാ പിലിന്ദവച്ഛോ തസ്സ ഭിക്ഖുനോ പടിസ്സുത്വാ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നം ഖോ ആയസ്മന്തം പിലിന്ദവച്ഛം ഭഗവാ ഏതദവോച – ‘‘സച്ചം കിര ത്വം, വച്ഛ, ഭിക്ഖൂ വസലവാദേന സമുദാചരസീ’’തി? ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി.
അഥ ഖോ ഭഗവാ ആയസ്മതോ പിലിന്ദവച്ഛസ്സ പുബ്ബേനിവാസം മനസി കരിത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘മാ ഖോ തുമ്ഹേ, ഭിക്ഖവേ, വച്ഛസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഉജ്ഝായിത്ഥ. ന, ഭിക്ഖവേ, വച്ഛോ ദോസന്തരോ ഭിക്ഖൂ വസലവാദേന സമുദാചരതി. വച്ഛസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ പഞ്ച ജാതിസതാനി അബ്ബോകിണ്ണാനി ബ്രാഹ്മണകുലേ പച്ചാജാതാനി. സോ തസ്സ വസലവാദോ ദീഘരത്തം സമുദാചിണ്ണോ [അജ്ഝാചിണ്ണോ (സ്യാ. പീ. ക. അട്ഠകഥായം പാഠന്തരം)]. തേനായം വച്ഛോ ഭിക്ഖൂ വസലവാദേന സമുദാചരതീ’’തി.
അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതമത്ഥം വിദിത്വാ തായം വേലായം ഇമം ഉദാനം ഉദാനേസി –
‘‘യമ്ഹീ ന മായാ വസതീ ന മാനോ,
യോ വീതലോഭോ അമമോ നിരാസോ;
പനുണ്ണകോധോ [പണുന്നകോധോ (പീ.)] അഭിനിബ്ബുതത്തോ,
സോ ബ്രാഹ്മണോ സോ സമണോ സ ഭിക്ഖൂ’’തി. ഛട്ഠം;