൭. ഭദ്ദകാപിലാനീഥേരീഅപദാനം

൨൪൪. ‘‘പദുമുത്തരോ നാമ ജിനോ, സബ്ബധമ്മാന പാരഗൂ [സബ്ബധമ്മേസു ചക്ഖുമാ (സീ. പീ.)];

ഇതോ സതസഹസ്സമ്ഹി, കപ്പേ ഉപ്പജ്ജി നായകോ.

൨൪൫. ‘‘തദാഹു ഹംസവതിയം, വിദേഹോ നാമ നാമതോ [നാമകോ (സ്യാ. പീ.)];

സേട്ഠീ പഹൂതരതനോ, തസ്സ ജായാ അഹോസഹം.

൨൪൬. ‘‘കദാചി സോ നരാദിച്ചം, ഉപേച്ച സപരിജ്ജനോ;

ധമ്മമസ്സോസി ബുദ്ധസ്സ, സബ്ബദുക്ഖഭയപ്പഹം [ദുക്ഖക്ഖയാവഹം (സ്യാ.)].

൨൪൭. ‘‘സാവകം ധുതവാദാനം, അഗ്ഗം കിത്തേസി നായകോ;

സുത്വാ സത്താഹികം ദാനം, ദത്വാ ബുദ്ധസ്സ താദിനോ.

൨൪൮. ‘‘നിപച്ച സിരസാ പാദേ, തം ഠാനമഭിപത്ഥയിം;

സ ഹാസയന്തോ പരിസം, തദാ ഹി നരപുങ്ഗവോ.

൨൪൯. ‘‘സേട്ഠിനോ അനുകമ്പായ, ഇമാ ഗാഥാ അഭാസഥ;

‘ലച്ഛസേ പത്ഥിതം ഠാനം, നിബ്ബുതോ ഹോഹി പുത്തക.

൨൫൦. ‘‘‘സതസഹസ്സിതോ കപ്പേ, ഓക്കാകകുലസമ്ഭവോ;

ഗോതമോ നാമ ഗോത്തേന, സത്ഥാ ലോകേ ഭവിസ്സതി.

൨൫൧. ‘‘‘തസ്സ ധമ്മേസു ദായാദോ, ഓരസോ ധമ്മനിമ്മിതോ;

കസ്സപോ നാമ ഗോത്തേന, ഹേസ്സതി സത്ഥു സാവകോ’.

൨൫൨. ‘‘തം സുത്വാ മുദിതോ ഹുത്വാ, യാവജീവം തദാ ജിനം;

മേത്തചിത്തോ പരിചരി, പച്ചയേഹി വിനായകം.

൨൫൩. ‘‘സാസനം ജോതയിത്വാന, സോ മദ്ദിത്വാ കുതിത്ഥിയേ;

വേനേയ്യം വിനയിത്വാ ച, നിബ്ബുതോ സോ സസാവകോ.

൨൫൪. ‘‘നിബ്ബുതേ തമ്ഹി ലോകഗ്ഗേ, പൂജനത്ഥായ സത്ഥുനോ;

ഞാതിമിത്തേ സമാനേത്വാ, സഹ തേഹി അകാരയി.

൨൫൫. ‘‘സത്തയോജനികം ഥൂപം, ഉബ്ബിദ്ധം രതനാമയം;

ജലന്തം സതരംസിംവ, സാലരാജംവ ഫുല്ലിതം.

൨൫൬. ‘‘സത്തസതസഹസ്സാനി, പാതിയോ [ചാതിയോ (സ്യാ.)] തത്ഥ കാരയി;

നളഗ്ഗീ വിയ ജോതന്തീ [ജോതന്തേ (സ്യാ. പീ.)], രതനേഹേവ സത്തഹി.

൨൫൭. ‘‘ഗന്ധതേലേന പൂരേത്വാ, ദീപാനുജ്ജലയീ തഹിം;

പൂജനത്ഥായ [പൂജത്ഥായ (സീ. ക.)] മഹേസിസ്സ, സബ്ബഭൂതാനുകമ്പിനോ.

൨൫൮. ‘‘സത്തസതസഹസ്സാനി, പുണ്ണകുമ്ഭാനി കാരയി;

രതനേഹേവ പുണ്ണാനി, പൂജനത്ഥായ മഹേസിനോ.

൨൫൯. ‘‘മജ്ഝേ അട്ഠട്ഠകുമ്ഭീനം, ഉസ്സിതാ കഞ്ചനഗ്ഘിയോ;

അതിരോചന്തി വണ്ണേന, സരദേവ ദിവാകരോ.

൨൬൦. ‘‘ചതുദ്വാരേസു സോഭന്തി, തോരണാ രതനാമയാ;

ഉസ്സിതാ ഫലകാ രമ്മാ, സോഭന്തി രതനാമയാ.

൨൬൧. ‘‘വിരോചന്തി പരിക്ഖിത്താ [പരിക്ഖായോ (സ്യാ.)], അവടംസാ സുനിമ്മിതാ;

ഉസ്സിതാനി പടാകാനി, രതനാനി വിരോചരേ.

൨൬൨. ‘‘സുരത്തം സുകതം ചിത്തം, ചേതിയം രതനാമയം;

അതിരോചതി വണ്ണേന, സസഞ്ഝോവ [സസജ്ഝാവ (സ്യാ. ക.), സസഞ്ജാവ (പീ.)] ദിവാകരോ.

൨൬൩. ‘‘ഥൂപസ്സ വേദിയോ തിസ്സോ, ഹരിതാലേന പൂരയി;

ഏകം മനോസിലായേകം, അഞ്ജനേന ച ഏകികം.

൨൬൪. ‘‘പൂജം ഏതാദിസം രമ്മം, കാരേത്വാ വരവാദിനോ;

അദാസി ദാനം സങ്ഘസ്സ, യാവജീവം യഥാബലം.

൨൬൫. ‘‘സഹാവ സേട്ഠിനാ തേന, താനി പുഞ്ഞാനി സബ്ബസോ;

യാവജീവം കരിത്വാന, സഹാവ സുഗതിം ഗതാ.

൨൬൬. ‘‘സമ്പത്തിയോനുഭോത്വാന, ദേവത്തേ അഥ മാനുസേ;

ഛായാ വിയ സരീരേന, സഹ തേനേവ സംസരിം.

൨൬൭. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, വിപസ്സീ നാമ നായകോ;

ഉപ്പജ്ജി ചാരുദസ്സനോ, സബ്ബധമ്മവിപസ്സകോ.

൨൬൮. ‘‘തദായം ബന്ധുമതിയം, ബ്രാഹ്മണോ സാധുസമ്മതോ;

അഡ്ഢോ സന്തോ ഗുണേനാപി [സത്ഥാഗമേനാസി (സീ.)], ധനേന ച സുദുഗ്ഗതോ.

൨൬൯. ‘‘തദാപി തസ്സാഹം ആസിം, ബ്രാഹ്മണീ സമചേതസാ;

കദാചി സോ ദിജവരോ, സങ്ഗമേസി മഹാമുനിം.

൨൭൦. ‘‘നിസിന്നം ജനകായമ്ഹി, ദേസേന്തം അമതം പദം;

സുത്വാ ധമ്മം പമുദിതോ, അദാസി ഏകസാടകം.

൨൭൧. ‘‘ഘരമേകേന വത്ഥേന, ഗന്ത്വാനേതം സ മബ്രവി [മമബ്രവി (സീ. സ്യാ. പീ.)];

‘അനുമോദ മഹാപുഞ്ഞം [മഹാപഞ്ഞേ (സീ.), മഹാപുഞ്ഞേ (സ്യാ. ക.)], ദിന്നം ബുദ്ധസ്സ സാടകം’.

൨൭൨. ‘‘തദാഹം അഞ്ജലിം കത്വാ, അനുമോദിം സുപീണിതാ [സുവിദിതാ (സ്യാ.), സുപീതിയാ (ക.)];

‘സുദിന്നോ സാടകോ സാമി, ബുദ്ധസേട്ഠസ്സ താദിനോ’.

൨൭൩. ‘‘സുഖിതോ സജ്ജിതോ ഹുത്വാ, സംസരന്തോ ഭവാഭവേ;

ബാരാണസിപുരേ രമ്മേ, രാജാ ആസി മഹീപതി.

൨൭൪. ‘‘തദാ തസ്സ മഹേസീഹം, ഇത്ഥിഗുമ്ബസ്സ ഉത്തമാ;

തസ്സാതി ദയിതാ [തസ്സാവി ദുതിയികാ (സ്യാ.)] ആസിം, പുബ്ബസ്നേഹേന ഭത്തുനോ [ചുത്തരി (സ്യാ. പീ. ക.)].

൨൭൫. ‘‘പിണ്ഡായ വിചരന്തേ തേ [സോ (സീ. സ്യാ. പീ.)], അട്ഠ പച്ചേകനായകേ;

ദിസ്വാ പമുദിതോ ഹുത്വാ, ദത്വാ പിണ്ഡം മഹാരഹം.

൨൭൬. ‘‘പുനോ നിമന്തയിത്വാന, കത്വാ രതനമണ്ഡപം;

കമ്മാരേഹി കതം പത്തം [കതം ഛത്തം (സീ.), കതമട്ഠം (സ്യാ.)], സോവണ്ണം വത തത്തകം.

൨൭൭. ‘‘സമാനേത്വാന തേ സബ്ബേ, തേസം ദാനമദാസി സോ;

സോണ്ണാസനേ പവിട്ഠാനം, പസന്നോ സേഹി പാണിഭി.

൨൭൮. ‘‘തമ്പി ദാനം സഹാദാസിം, കാസിരാജേനഹം തദാ;

പുനാഹം ബാരാണസിയം, ജാതാ കാസികഗാമകേ.

൨൭൯. ‘‘കുടുമ്ബികകുലേ ഫീതേ, സുഖിതോ സോ സഭാതുകോ;

ജേട്ഠസ്സ ഭാതുനോ ജായാ, അഹോസിം സുപതിബ്ബതാ.

൨൮൦. ‘‘പച്ചേകബുദ്ധം ദിസ്വാന, കനിയസ്സ മമ ഭത്തുനോ [ഭത്തുകനിയസോ (സ്യാ.)];

ഭാഗന്നം തസ്സ ദത്വാന, ആഗതേ തമ്ഹി പാവദിം.

൨൮൧. ‘‘നാഭിനന്ദിത്ഥ സോ ദാനം, തതോ തസ്സ അദാസഹം;

ഉഖാ [ബുദ്ധാ (സ്യാ.)] ആനിയ തം അന്നം, പുനോ തസ്സേവ സോ അദാ.

൨൮൨. ‘‘തദന്നം ഛഡ്ഡയിത്വാന, ദുട്ഠാ ബുദ്ധസ്സഹം തദാ;

പത്തം കലലപുണ്ണം തം, അദാസിം തസ്സ താദിനോ.

൨൮൩. ‘‘ദാനേ ച ഗഹണേ ചേവ, അപചേ പദുസേപി ച;

സമചിത്തമുഖം ദിസ്വാ, തദാഹം സംവിജിം ഭുസം.

൨൮൪. ‘‘പുനോ പത്തം ഗഹേത്വാന, സോധയിത്വാ സുഗന്ധിനാ;

പസന്നചിത്താ പൂരേത്വാ, സഘതം സക്കരം അദം.

൨൮൫. ‘‘യത്ഥ യത്ഥൂപപജ്ജാമി, സുരൂപാ ഹോമി ദാനതോ;

ബുദ്ധസ്സ അപകാരേന, ദുഗ്ഗന്ധാ വദനേന ച.

൨൮൬. ‘‘പുന കസ്സപവീരസ്സ, നിധായന്തമ്ഹി ചേതിയേ;

സോവണ്ണം ഇട്ഠകം വരം, അദാസിം മുദിതാ അഹം.

൨൮൭. ‘‘ചതുജ്ജാതേന ഗന്ധേന, നിചയിത്വാ തമിട്ഠകം;

മുത്താ ദുഗ്ഗന്ധദോസമ്ഹാ, സബ്ബങ്ഗസുസമാഗതാ.

൨൮൮. ‘‘സത്തപാതിസഹസ്സാനി, രതനേഹേവ സത്തഹി;

കാരേത്വാ ഘതപൂരാനി, വട്ടീനി [വട്ടീയോ (സീ.)] ച സഹസ്സസോ.

൨൮൯. ‘‘പക്ഖിപിത്വാ പദീപേത്വാ, ഠപയിം സത്തപന്തിയോ;

പൂജനത്ഥം ലോകനാഥസ്സ, വിപ്പസന്നേന ചേതസാ.

൨൯൦. ‘‘തദാപി തമ്ഹി പുഞ്ഞമ്ഹി, ഭാഗിനീയി വിസേസതോ;

പുന കാസീസു സഞ്ജാതോ, സുമിത്താ ഇതി വിസ്സുതോ.

൨൯൧. ‘‘തസ്സാഹം ഭരിയാ ആസിം, സുഖിതാ സജ്ജിതാ പിയാ;

തദാ പച്ചേകമുനിനോ, അദാസിം ഘനവേഠനം.

൨൯൨. ‘‘തസ്സാപി ഭാഗിനീ ആസിം, മോദിത്വാ ദാനമുത്തമം;

പുനാപി കാസിരട്ഠമ്ഹി, ജാതോ കോലിയജാതിയാ.

൨൯൩. ‘‘തദാ കോലിയപുത്താനം, സതേഹി സഹ പഞ്ചഹി;

പഞ്ചപച്ചേകബുദ്ധാനം, സതാനി സമുപട്ഠഹി.

൨൯൪. ‘‘തേമാസം തപ്പയിത്വാന [വാസയിത്വാന (സ്യാ. പീ.)], അദാസി ച തിചീവരേ [തിചീവരം (സ്യാ.)];

ജായാ തസ്സ തദാ ആസിം, പുഞ്ഞകമ്മപഥാനുഗാ.

൨൯൫. ‘‘തതോ ചുതോ അഹു രാജാ, നന്ദോ നാമ മഹായസോ;

തസ്സാപി മഹേസീ ആസിം, സബ്ബകാമസമിദ്ധിനീ.

൨൯൬. ‘‘തദാ രാജാ ഭവിത്വാന, ബ്രഹ്മദത്തോ മഹീപതി;

പദുമവതീപുത്താനം, പച്ചേകമുനിനം തദാ.

൨൯൭. ‘‘സതാനി പഞ്ചനൂനാനി, യാവജീവം ഉപട്ഠഹിം;

രാജുയ്യാനേ നിവാസേത്വാ, നിബ്ബുതാനി ച പൂജയിം.

൨൯൮. ‘‘ചേതിയാനി ച കാരേത്വാ, പബ്ബജിത്വാ ഉഭോ മയം;

ഭാവേത്വാ അപ്പമഞ്ഞായോ, ബ്രഹ്മലോകം അഗമ്ഹസേ.

൨൯൯. ‘‘തതോ ചുതോ മഹാതിത്ഥേ, സുജാതോ പിപ്ഫലായനോ;

മാതാ സുമനദേവീതി, കോസിഗോത്തോ ദിജോ പിതാ.

൩൦൦. ‘‘അഹം മദ്ദേ ജനപദേ, സാകലായ പുരുത്തമേ;

കപ്പിലസ്സ ദിജസ്സാസിം, ധീതാ മാതാ സുചീമതി.

൩൦൧. ‘‘ഘനകഞ്ചനബിമ്ബേന, നിമ്മിനിത്വാന മം പിതാ;

അദാ കസ്സപധീരസ്സ, കാമേഹി വജ്ജിതസ്സമം.

൩൦൨. ‘‘കദാചി സോ കാരുണികോ, ഗന്ത്വാ കമ്മന്തപേക്ഖകോ;

കാകാദികേഹി ഖജ്ജന്തേ, പാണേ ദിസ്വാന സംവിജി.

൩൦൩. ‘‘ഘരേവാഹം തിലേ ജാതേ, ദിസ്വാനാതപതാപനേ;

കിമി കാകേഹി ഖജ്ജന്തേ, സംവേഗമലഭിം തദാ.

൩൦൪. ‘‘തദാ സോ പബ്ബജീ ധീരോ, അഹം തമനുപബ്ബജിം;

പഞ്ചവസ്സാനി നിവസിം, പരിബ്ബാജവതേ [പരിബ്ബാജപഥേ (സ്യാ. പീ.)] അഹം.

൩൦൫. ‘‘യദാ പബ്ബജിതാ ആസി, ഗോതമീ ജിനപോസികാ;

തദാഹം തമുപഗന്ത്വാ, ബുദ്ധേന അനുസാസിതാ.

൩൦൬. ‘‘ന ചിരേനേവ കാലേന, അരഹത്തമപാപുണിം;

അഹോ കല്യാണമിത്തത്തം, കസ്സപസ്സ സിരീമതോ.

൩൦൭. ‘‘സുതോ ബുദ്ധസ്സ ദായാദോ, കസ്സപോ സുസമാഹിതോ;

പുബ്ബേനിവാസം യോ വേദി, സഗ്ഗാപായഞ്ച പസ്സതി.

൩൦൮. ‘‘അഥോ ജാതിക്ഖയം പത്തോ, അഭിഞ്ഞാവോസിതോ മുനി;

ഏതാഹി തീഹി വിജ്ജാഹി, തേവിജ്ജോ ഹോതി ബ്രാഹ്മണോ.

൩൦൯. ‘‘തഥേവ ഭദ്ദകാപിലാനീ [ഭദ്ദാകാപിലാനീ (സീ. പീ.)], തേവിജ്ജാ മച്ചുഹായിനീ;

ധാരേതി അന്തിമം ദേഹം, ജിത്വാ മാരം സവാഹനം.

൩൧൦. ‘‘ദിസ്വാ ആദീനവം ലോകേ, ഉഭോ പബ്ബജിതാ മയം;

ത്യമ്ഹ ഖീണാസവാ ദന്താ, സീതിഭൂതാമ്ഹ നിബ്ബുതാ.

൩൧൧. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവാ.

൩൧൨. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൩൧൩. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ഭദ്ദകാപിലാനീ ഭിക്ഖുനീ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

ഭദ്ദകാപിലാനീഥേരിയാപദാനം സത്തമം.