൮. അട്ഠകനിപാതോ

൧. മഹാകച്ചായനത്ഥേരഗാഥാ

൪൯൪. ‘‘കമ്മം ബഹുകം ന കാരയേ, പരിവജ്ജേയ്യ ജനം ന ഉയ്യമേ;

സോ ഉസ്സുക്കോ രസാനുഗിദ്ധോ, അത്ഥം രിഞ്ചതി യോ സുഖാധിവാഹോ.

൪൯൫. ‘‘പങ്കോതി ഹി നം അവേദയും, യായം വന്ദനപൂജനാ കുലേസു;

സുഖുമം സല്ലം ദുരുബ്ബഹം, സക്കാരോ കാപുരിസേന ദുജ്ജഹോ.

൪൯൬. ‘‘ന പരസ്സുപനിധായ, കമ്മം മച്ചസ്സ പാപകം;

അത്തനാ തം ന സേവേയ്യ, കമ്മബന്ധൂഹി മാതിയാ.

൪൯൭. ‘‘ന പരേ വചനാ ചോരോ, ന പരേ വചനാ മുനി;

അത്താ ച നം യഥാവേദി [യഥാ വേത്തി (സീ.)], ദേവാപി നം തഥാ വിദൂ.

൪൯൮. ‘‘പരേ ച ന വിജാനന്തി, മയമേത്ഥ യമാമസേ;

യേ ച തത്ഥ വിജാനന്തി, തതോ സമ്മന്തി മേധഗാ.

൪൯൯. ‘‘ജീവതേ വാപി സപ്പഞ്ഞോ, അപി വിത്തപരിക്ഖയോ;

പഞ്ഞായ ച അലാഭേന [അഭാവേന (സീ. അട്ഠ.)], വിത്തവാപി ന ജീവതി.

൫൦൦. ‘‘സബ്ബം സുണാതി സോതേന, സബ്ബം പസ്സതി ചക്ഖുനാ;

ന ച ദിട്ഠം സുതം ധീരോ, സബ്ബം ഉജ്ഝിതുമരഹതി.

൫൦൧. ‘‘ചക്ഖുമാസ്സ യഥാ അന്ധോ, സോതവാ ബധിരോ യഥാ;

പഞ്ഞവാസ്സ യഥാ മൂഗോ, ബലവാ ദുബ്ബലോരിവ;

അഥ അത്ഥേ സമുപ്പന്നേ, സയേഥ [പസ്സേഥ (ക.)] മതസായിക’’ന്തി.

… മഹാകച്ചായനോ ഥേരോ….

൨. സിരിമിത്തത്ഥേരഗാഥാ

൫൦൨. ‘‘അക്കോധനോനുപനാഹീ, അമായോ രിത്തപേസുണോ;

സ വേ താദിസകോ ഭിക്ഖു, ഏവം പേച്ച ന സോചതി.

൫൦൩. ‘‘അക്കോധനോനുപനാഹീ, അമായോ രിത്തപേസുണോ;

ഗുത്തദ്വാരോ സദാ ഭിക്ഖു, ഏവം പേച്ച ന സോചതി.

൫൦൪. ‘‘അക്കോധനോനുപനാഹീ, അമായോ രിത്തപേസുണോ;

കല്യാണസീലോ സോ [യോ (സ്യാ.)] ഭിക്ഖു, ഏവം പേച്ച ന സോചതി.

൫൦൫. ‘‘അക്കോധനോനുപനാഹീ, അമായോ രിത്തപേസുണോ;

കല്യാണമിത്തോ സോ ഭിക്ഖു, ഏവം പേച്ച ന സോചതി.

൫൦൬. ‘‘അക്കോധനോനുപനാഹീ, അമായോ രിത്തപേസുണോ;

കല്യാണപഞ്ഞോ സോ ഭിക്ഖു, ഏവം പേച്ച ന സോചതി.

൫൦൭. ‘‘യസ്സ സദ്ധാ തഥാഗതേ, അചലാ സുപ്പതിട്ഠിതാ;

സീലഞ്ച യസ്സ കല്യാണം, അരിയകന്തം പസംസിതം.

൫൦൮. ‘‘സങ്ഘേ പസാദോ യസ്സത്ഥി, ഉജുഭൂതഞ്ച ദസ്സനം;

‘അദലിദ്ദോ’തി തം ആഹു, അമോഘം തസ്സ ജീവിതം.

൫൦൯. ‘‘തസ്മാ സദ്ധഞ്ച സീലഞ്ച, പസാദം ധമ്മദസ്സനം;

അനുയുഞ്ജേഥ മേധാവീ, സരം ബുദ്ധാന സാസന’’ന്തി.

… സിരിമിത്തോ ഥേരോ….

൩. മഹാപന്ഥകത്ഥേരഗാഥാ

൫൧൦. ‘‘യദാ പഠമമദ്ദക്ഖിം, സത്ഥാരമകുതോഭയം;

തതോ മേ അഹു സംവേഗോ, പസ്സിത്വാ പുരിസുത്തമം.

൫൧൧. ‘‘സിരിം ഹത്ഥേഹി പാദേഹി, യോ പണാമേയ്യ ആഗതം;

ഏതാദിസം സോ സത്ഥാരം, ആരാധേത്വാ വിരാധയേ.

൫൧൨. ‘‘തദാഹം പുത്തദാരഞ്ച, ധനധഞ്ഞഞ്ച ഛഡ്ഡയിം;

കേസമസ്സൂനി ഛേദേത്വാ, പബ്ബജിം അനഗാരിയം.

൫൧൩. ‘‘സിക്ഖാസാജീവസമ്പന്നോ, ഇന്ദ്രിയേസു സുസംവുതോ;

നമസ്സമാനോ സമ്ബുദ്ധം, വിഹാസിം അപരാജിതോ.

൫൧൪. ‘‘തതോ മേ പണിധീ ആസി, ചേതസോ അഭിപത്ഥിതോ;

ന നിസീദേ മുഹുത്തമ്പി, തണ്ഹാസല്ലേ അനൂഹതേ.

൫൧൫. ‘‘തസ്സ മേവം വിഹരതോ, പസ്സ വീരിയപരക്കമം;

തിസ്സോ വിജ്ജാ അനുപ്പത്താ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൫൧൬. ‘‘പുബ്ബേനിവാസം ജാനാമി, ദിബ്ബചക്ഖു വിസോധിതം;

അരഹാ ദക്ഖിണേയ്യോമ്ഹി, വിപ്പമുത്തോ നിരൂപധി.

൫൧൭. ‘‘തതോ രത്യാ വിവസാനേ [വിവസനേ (സീ. സ്യാ.)], സൂരിയസ്സുഗ്ഗമനം പതി;

സബ്ബം തണ്ഹം വിസോസേത്വാ, പല്ലങ്കേന ഉപാവിസി’’ന്തി.

… മഹാപന്ഥകോ ഥേരോ….

അട്ഠകനിപാതോ നിട്ഠിതോ.