൬. ഛക്കനിപാതോ

൧. ഉരുവേളകസ്സപത്ഥേരഗാഥാ

൩൭൫. ‘‘ദിസ്വാന പാടിഹീരാനി, ഗോതമസ്സ യസസ്സിനോ;

ന താവാഹം പണിപതിം, ഇസ്സാമാനേന വഞ്ചിതോ.

൩൭൬. ‘‘മമ സങ്കപ്പമഞ്ഞായ, ചോദേസി നരസാരഥി;

തതോ മേ ആസി സംവേഗോ, അബ്ഭുതോ ലോമഹംസനോ.

൩൭൭. ‘‘പുബ്ബേ ജടിലഭൂതസ്സ, യാ മേ സിദ്ധി പരിത്തികാ;

താഹം തദാ നിരാകത്വാ [നിരംകത്വാ (സ്യാ. ക.)], പബ്ബജിം ജിനസാസനേ.

൩൭൮. ‘‘പുബ്ബേ യഞ്ഞേന സന്തുട്ഠോ, കാമധാതുപുരക്ഖതോ;

പച്ഛാ രാഗഞ്ച ദോസഞ്ച, മോഹഞ്ചാപി സമൂഹനിം.

൩൭൯. ‘‘പുബ്ബേനിവാസം ജാനാമി, ദിബ്ബചക്ഖു വിസോധിതം;

ഇദ്ധിമാ പരചിത്തഞ്ഞൂ, ദിബ്ബസോതഞ്ച പാപുണിം.

൩൮൦. ‘‘യസ്സ ചത്ഥായ പബ്ബജിതോ, അഗാരസ്മാനഗാരിയം;

സോ മേ അത്ഥോ അനുപ്പത്തോ, സബ്ബസംയോജനക്ഖയോ’’തി.

… ഉരുവേളകസ്സപോ ഥേരോ….

൨. തേകിച്ഛകാരിത്ഥേരഗാഥാ

൩൮൧. ‘‘അതിഹിതാ വീഹി, ഖലഗതാ സാലീ;

ന ച ലഭേ പിണ്ഡം, കഥമഹം കസ്സം.

൩൮൨. ‘‘ബുദ്ധമപ്പമേയ്യം അനുസ്സര പസന്നോ;

പീതിയാ ഫുടസരീരോ ഹോഹിസി സതതമുദഗ്ഗോ.

൩൮൩. ‘‘ധമ്മമപ്പമേയ്യം അനുസ്സര പസന്നോ;

പീതിയാ ഫുടസരീരോ ഹോഹിസി സതതമുദഗ്ഗോ.

൩൮൪. ‘‘സങ്ഘമപ്പമേയ്യം അനുസ്സര പസന്നോ;

പീതിയാ ഫുടസരീരോ ഹോഹിസി സതതമുദഗ്ഗോ.

൩൮൫. ‘‘അബ്ഭോകാസേ വിഹരസി, സീതാ ഹേമന്തികാ ഇമാ രത്യോ;

മാ സീതേന പരേതോ വിഹഞ്ഞിത്ഥോ, പവിസ ത്വം വിഹാരം ഫുസിതഗ്ഗളം.

൩൮൬. ‘‘ഫുസിസ്സം ചതസ്സോ അപ്പമഞ്ഞായോ, താഹി ച സുഖിതോ വിഹരിസ്സം;

നാഹം സീതേന വിഹഞ്ഞിസ്സം, അനിഞ്ജിതോ വിഹരന്തോ’’തി.

… തേകിച്ഛകാരീ [തേകിച്ഛകാനി (സീ. സ്യാ. പീ.)] ഥേരോ….

൩. മഹാനാഗത്ഥേരഗാഥാ

൩൮൭. ‘‘യസ്സ സബ്രഹ്മചാരീസു, ഗാരവോ നൂപലബ്ഭതി;

പരിഹായതി സദ്ധമ്മാ, മച്ഛോ അപ്പോദകേ യഥാ.

൩൮൮. ‘‘യസ്സ സബ്രഹ്മചാരീസു, ഗാരവോ നൂപലബ്ഭതി;

ന വിരൂഹതി സദ്ധമ്മേ, ഖേത്തേ ബീജംവ പൂതികം.

൩൮൯. ‘‘യസ്സ സബ്രഹ്മചാരീസു, ഗാരവോ നൂപലബ്ഭതി;

ആരകാ ഹോതി നിബ്ബാനാ [നിബ്ബാണാ (സീ.)], ധമ്മരാജസ്സ സാസനേ.

൩൯൦. ‘‘യസ്സ സബ്രഹ്മചാരീസു, ഗാരവോ ഉപലബ്ഭതി;

ന വിഹായതി സദ്ധമ്മാ, മച്ഛോ ബവ്ഹോദകേ [ബഹ്വോദകേ (സീ.), ബഹോദകേ (സ്യാ.)] യഥാ.

൩൯൧. ‘‘യസ്സ സബ്രഹ്മചാരീസു, ഗാരവോ ഉപലബ്ഭതി;

സോ വിരൂഹതി സദ്ധമ്മേ, ഖേത്തേ ബീജംവ ഭദ്ദകം.

൩൯൨. ‘‘യസ്സ സബ്രഹ്മചാരീസു, ഗാരവോ ഉപലബ്ഭതി;

സന്തികേ ഹോതി നിബ്ബാനം [നിബ്ബാണം (സീ.)], ധമ്മരാജസ്സ സാസനേ’’തി.

… മഹാനാഗോ ഥേരോ….

൪. കുല്ലത്ഥേരഗാഥാ

൩൯൩. ‘‘കുല്ലോ സിവഥികം ഗന്ത്വാ, അദ്ദസ ഇത്ഥിമുജ്ഝിതം;

അപവിദ്ധം സുസാനസ്മിം, ഖജ്ജന്തിം കിമിഹീ ഫുടം.

൩൯൪. ‘‘ആതുരം അസുചിം പൂതിം, പസ്സ കുല്ല സമുസ്സയം;

ഉഗ്ഘരന്തം പഗ്ഘരന്തം, ബാലാനം അഭിനന്ദിതം.

൩൯൫. ‘‘ധമ്മാദാസം ഗഹേത്വാന, ഞാണദസ്സനപത്തിയാ;

പച്ചവേക്ഖിം ഇമം കായം, തുച്ഛം സന്തരബാഹിരം.

൩൯൬. ‘‘യഥാ ഇദം തഥാ ഏതം, യഥാ ഏതം തഥാ ഇദം;

യഥാ അധോ തഥാ ഉദ്ധം, യഥാ ഉദ്ധം തഥാ അധോ.

൩൯൭. ‘‘യഥാ ദിവാ തഥാ രത്തിം, യഥാ രത്തിം തഥാ ദിവാ;

യഥാ പുരേ തഥാ പച്ഛാ, യഥാ പച്ഛാ തഥാ പുരേ.

൩൯൮. ‘‘പഞ്ചങ്ഗികേന തുരിയേന, ന രതീ ഹോതി താദിസീ;

യഥാ ഏകഗ്ഗചിത്തസ്സ, സമ്മാ ധമ്മം വിപസ്സതോ’’തി.

… കുല്ലോ ഥേരോ….

൫. മാലുക്യപുത്തത്ഥേരഗാഥാ

൩൯൯. ‘‘മനുജസ്സ പമത്തചാരിനോ, തണ്ഹാ വഡ്ഢതി മാലുവാ വിയ;

സോ പ്ലവതീ [പ്ലവതി (സീ. പീ. ക.), പരിപ്ലവതി (സ്യാ.)] ഹുരാ ഹുരം, ഫലമിച്ഛംവ വനസ്മി വാനരോ.

൪൦൦. ‘‘യം ഏസാ സഹതേ [സഹതി (പീ. ക.)] ജമ്മീ, തണ്ഹാ ലോകേ വിസത്തികാ;

സോകാ തസ്സ പവഡ്ഢന്തി, അഭിവട്ഠംവ [അഭിവുട്ഠംവ (സ്യാ.), അഭിവഡ്ഢംവ (ക.)] ബീരണം.

൪൦൧. ‘‘യോ ചേതം സഹതേ [സഹതി (പീ. ക.)] ജമ്മിം, തണ്ഹം ലോകേ ദുരച്ചയം;

സോകാ തമ്ഹാ പപതന്തി, ഉദബിന്ദൂവ പോക്ഖരാ.

൪൦൨. ‘‘തം വോ വദാമി ഭദ്ദം വോ, യാവന്തേത്ഥ സമാഗതാ;

തണ്ഹായ മൂലം ഖണഥ, ഉസീരത്ഥോവ ബീരണം;

മാ വോ നളംവ സോതോവ, മാരോ ഭഞ്ജി പുനപ്പുനം.

൪൦൩. ‘‘കരോഥ ബുദ്ധവചനം, ഖണോ വോ മാ ഉപച്ചഗാ;

ഖണാതീതാ ഹി സോചന്തി, നിരയമ്ഹി സമപ്പിതാ.

൪൦൪. ‘‘പമാദോ രജോ പമാദോ [സബ്ബദാ (സീ. ക.), സുത്തനിപാതട്ഠകഥായം ഉട്ഠാനസുത്തവണ്ണനാ ഓലോകേതബ്ബാ], പമാദാനുപതിതോ രജോ;

അപ്പമാദേന വിജ്ജായ, അബ്ബഹേ സല്ലമത്തനോ’’തി.

… മാലുക്യപുത്തോ [മാലുങ്ക്യപുത്തോ (സീ. സ്യാ. പീ.)] ഥേരോ….

൬. സപ്പദാസത്ഥേരഗാഥാ

൪൦൫. ‘‘പണ്ണവീസതിവസ്സാനി, യതോ പബ്ബജിതോ അഹം;

അച്ഛരാസങ്ഘാതമത്തമ്പി, ചേതോസന്തിമനജ്ഝഗം.

൪൦൬. ‘‘അലദ്ധാ ചിത്തസ്സേകഗ്ഗം, കാമരാഗേന അട്ടിതോ [അദ്ദിതോ (സ്യാ. സീ. അട്ഠ.), അഡ്ഡിതോ (ക.)];

ബാഹാ പഗ്ഗയ്ഹ കന്ദന്തോ, വിഹാരാ ഉപനിക്ഖമിം [നൂപനിക്ഖമിം (സബ്ബത്ഥ), ദുപനിക്ഖമിം (?)].

൪൦൭. ‘‘സത്ഥം വാ ആഹരിസ്സാമി, കോ അത്ഥോ ജീവിതേന മേ;

കഥം ഹി സിക്ഖം പച്ചക്ഖം, കാലം കുബ്ബേഥ മാദിസോ.

൪൦൮. ‘‘തദാഹം ഖുരമാദായ, മഞ്ചകമ്ഹി ഉപാവിസിം;

പരിനീതോ ഖുരോ ആസി, ധമനിം ഛേത്തുമത്തനോ.

൪൦൯. ‘‘തതോ മേ മനസീകാരോ, യോനിസോ ഉദപജ്ജഥ;

ആദീനവോ പാതുരഹു, നിബ്ബിദാ സമതിട്ഠഥ.

൪൧൦. ‘‘തതോ ചിത്തം വിമുച്ചി മേ, പസ്സ ധമ്മസുധമ്മതം;

തിസ്സോ വിജ്ജാ അനുപ്പത്താ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസന’’ന്തി.

… സപ്പദാസോ ഥേരോ….

൭.കാതിയാനത്ഥേരഗാഥാ

൪൧൧. ‘‘ഉട്ഠേഹി നിസീദ കാതിയാന, മാ നിദ്ദാബഹുലോ അഹു ജാഗരസ്സു;

മാ തം അലസം പമത്തബന്ധു, കൂടേനേവ ജിനാതു മച്ചുരാജാ.

൪൧൨. ‘‘സേയ്യഥാപി [സയഥാപി (സീ. പീ.)] മഹാസമുദ്ദവേഗോ, ഏവം ജാതിജരാതിവത്തതേ തം;

സോ കരോഹി സുദീപമത്തനോ ത്വം, ന ഹി താണം തവ വിജ്ജതേവ അഞ്ഞം.

൪൧൩. ‘‘സത്ഥാ ഹി വിജേസി മഗ്ഗമേതം, സങ്ഗാ ജാതിജരാഭയാ അതീതം;

പുബ്ബാപരരത്തമപ്പമത്തോ, അനുയുഞ്ജസ്സു ദള്ഹം കരോഹി യോഗം.

൪൧൪. ‘‘പുരിമാനി പമുഞ്ച ബന്ധനാനി, സങ്ഘാടിഖുരമുണ്ഡഭിക്ഖഭോജീ;

മാ ഖിഡ്ഡാരതിഞ്ച മാ നിദ്ദം, അനുയുഞ്ജിത്ഥ ഝായ കാതിയാന.

൪൧൫. ‘‘ഝായാഹി ജിനാഹി കാതിയാന, യോഗക്ഖേമപഥേസു കോവിദോസി;

പപ്പുയ്യ അനുത്തരം വിസുദ്ധിം, പരിനിബ്ബാഹിസി വാരിനാവ ജോതി.

൪൧൬. ‘‘പജ്ജോതകരോ പരിത്തരംസോ, വാതേന വിനമ്യതേ ലതാവ;

ഏവമ്പി തുവം അനാദിയാനോ, മാരം ഇന്ദസഗോത്ത നിദ്ധുനാഹി;

സോ വേദയിതാസു വീതരാഗോ, കാലം കങ്ഖ ഇധേവ സീതിഭൂതോ’’തി.

… കാതിയാനോ ഥേരോ….

൮. മിഗജാലത്ഥേരഗാഥാ

൪൧൭. ‘‘സുദേസിതോ ചക്ഖുമതാ, ബുദ്ധേനാദിച്ചബന്ധുനാ;

സബ്ബസംയോജനാതീതോ, സബ്ബവട്ടവിനാസനോ.

൪൧൮. ‘‘നിയ്യാനികോ ഉത്തരണോ, തണ്ഹാമൂലവിസോസനോ;

വിസമൂലം ആഘാതനം, ഛേത്വാ പാപേതി നിബ്ബുതിം.

൪൧൯. ‘‘അഞ്ഞാണമൂലഭേദായ, കമ്മയന്തവിഘാടനോ;

വിഞ്ഞാണാനം പരിഗ്ഗഹേ, ഞാണവജിരനിപാതനോ.

൪൨൦. ‘‘വേദനാനം വിഞ്ഞാപനോ, ഉപാദാനപ്പമോചനോ;

ഭവം അങ്ഗാരകാസുംവ, ഞാണേന അനുപസ്സനോ [അനുപസ്സകോ (സീ. പീ.)].

൪൨൧. ‘‘മഹാരസോ സുഗമ്ഭീരോ, ജരാമച്ചുനിവാരണോ;

അരിയോ അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോ, ദുക്ഖൂപസമനോ സിവോ.

൪൨൨. ‘‘കമ്മം കമ്മന്തി ഞത്വാന, വിപാകഞ്ച വിപാകതോ;

പടിച്ചുപ്പന്നധമ്മാനം, യഥാവാലോകദസ്സനോ;

മഹാഖേമങ്ഗമോ സന്തോ, പരിയോസാനഭദ്ദകോ’’തി.

… മിഗജാലോ ഥേരോ….

൯. പുരോഹിതപുത്തജേന്തത്ഥേരഗാഥാ

൪൨൩. ‘‘ജാതിമദേന മത്തോഹം, ഭോഗഇസ്സരിയേന ച;

സണ്ഠാനവണ്ണരൂപേന, മദമത്തോ അചാരിഹം.

൪൨൪. ‘‘നാത്തനോ സമകം കഞ്ചി, അതിരേകം ച മഞ്ഞിസം;

അതിമാനഹതോ ബാലോ, പത്ഥദ്ധോ ഉസ്സിതദ്ധജോ.

൪൨൫. ‘‘മാതരം പിതരഞ്ചാപി, അഞ്ഞേപി ഗരുസമ്മതേ;

ന കഞ്ചി അഭിവാദേസിം, മാനത്ഥദ്ധോ അനാദരോ.

൪൨൬. ‘‘ദിസ്വാ വിനായകം അഗ്ഗം, സാരഥീനം വരുത്തമം;

തപന്തമിവ ആദിച്ചം, ഭിക്ഖുസങ്ഘപുരക്ഖതം.

൪൨൭. ‘‘മാനം മദഞ്ച ഛഡ്ഡേത്വാ, വിപ്പസന്നേന ചേതസാ;

സിരസാ അഭിവാദേസിം, സബ്ബസത്താനമുത്തമം.

൪൨൮. ‘‘അതിമാനോ ച ഓമാനോ, പഹീനാ സുസമൂഹതാ;

അസ്മിമാനോ സമുച്ഛിന്നോ, സബ്ബേ മാനവിധാ ഹതാ’’തി.

… ജേന്തോ പുരോഹിതപുത്തോ ഥേരോ….

൧൦. സുമനത്ഥേരഗാഥാ

൪൨൯. ‘‘യദാ നവോ പബ്ബജിതോ, ജാതിയാ സത്തവസ്സികോ;

ഇദ്ധിയാ അഭിഭോത്വാന, പന്നഗിന്ദം മഹിദ്ധികം.

൪൩൦. ‘‘ഉപജ്ഝായസ്സ ഉദകം, അനോതത്താ മഹാസരാ;

ആഹരാമി തതോ ദിസ്വാ, മം സത്ഥാ ഏതദബ്രവി’’.

൪൩൧. ‘‘സാരിപുത്ത ഇമം പസ്സ, ആഗച്ഛന്തം കുമാരകം;

ഉദകകുമ്ഭമാദായ, അജ്ഝത്തം സുസമാഹിതം.

൪൩൨. ‘‘പാസാദികേന വത്തേന, കല്യാണഇരിയാപഥോ;

സാമണേരോനുരുദ്ധസ്സ, ഇദ്ധിയാ ച വിസാരദോ.

൪൩൩. ‘‘ആജാനീയേന ആജഞ്ഞോ, സാധുനാ സാധുകാരിതോ;

വിനീതോ അനുരുദ്ധേന, കതകിച്ചേന സിക്ഖിതോ.

൪൩൪. ‘‘സോ പത്വാ പരമം സന്തിം, സച്ഛികത്വാ അകുപ്പതം;

സാമണേരോ സ സുമനോ, മാ മം ജഞ്ഞാതി ഇച്ഛതീ’’തി.

… സുമനോ ഥേരോ….

൧൧. ന്ഹാതകമുനിത്ഥേരഗാഥാ

൪൩൫. ‘‘വാതരോഗാഭിനീതോ ത്വം, വിഹരം കാനനേ വനേ;

പവിദ്ധഗോചരേ ലൂഖേ, കഥം ഭിക്ഖു കരിസ്സസി’’.

൪൩൬. ‘‘പീതിസുഖേന വിപുലേന, ഫരിത്വാന സമുസ്സയം;

ലൂഖമ്പി അഭിസമ്ഭോന്തോ, വിഹരിസ്സാമി കാനനേ.

൪൩൭. ‘‘ഭാവേന്തോ സത്ത ബോജ്ഝങ്ഗേ, ഇന്ദ്രിയാനി ബലാനി ച;