൧. മഹാമോഗ്ഗല്ലാനത്ഥേരഗാഥാ

൧൧൪൯. ‘‘ആരഞ്ഞികാ പിണ്ഡപാതികാ, ഉഞ്ഛാപത്താഗതേ രതാ;

ദാലേമു മച്ചുനോ സേനം, അജ്ഝത്തം സുസമാഹിതാ.

൧൧൫൦. ‘‘ആരഞ്ഞികാ പിണ്ഡപാതികാ, ഉഞ്ഛാപത്താഗതേ രതാ;

ധുനാമ മച്ചുനോ സേനം, നളാഗാരംവ കുഞ്ജരോ.

൧൧൫൧. ‘‘രുക്ഖമൂലികാ സാതതികാ, ഉഞ്ഛാപത്താഗതേ രതാ;

ദാലേമു മച്ചുനോ സേനം, അജ്ഝത്തം സുസമാഹിതാ.

൧൧൫൨. ‘‘രുക്ഖമൂലികാ സാതതികാ, ഉഞ്ഛാപത്താഗതേ രതാ;

ധുനാമ മച്ചുനോ സേനം, നളാഗാരംവ കുഞ്ജരോ.

൧൧൫൩. ‘‘അട്ഠികങ്കലകുടികേ, മംസന്ഹാരുപസിബ്ബിതേ;

ധിരത്ഥു പുരേ ദുഗ്ഗന്ധേ, പരഗത്തേ മമായസേ.

൧൧൫൪. ‘‘ഗൂഥഭസ്തേ തചോനദ്ധേ, ഉരഗണ്ഡിപിസാചിനി;

നവ സോതാനി തേ കായേ, യാനി സന്ദന്തി സബ്ബദാ.

൧൧൫൫. ‘‘തവ സരീരം നവസോതം, ദുഗ്ഗന്ധകരം പരിബന്ധം;

ഭിക്ഖു പരിവജ്ജയതേ തം, മീള്ഹം ച യഥാ സുചികാമോ.

൧൧൫൬. ‘‘ഏവഞ്ചേ തം ജനോ ജഞ്ഞാ, യഥാ ജാനാമി തം അഹം;

ആരകാ പരിവജ്ജേയ്യ, ഗൂഥട്ഠാനംവ പാവുസേ’’.

൧൧൫൭. ‘‘ഏവമേതം മഹാവീര, യഥാ സമണ ഭാസസി;

ഏത്ഥ ചേകേ വിസീദന്തി, പങ്കമ്ഹിവ ജരഗ്ഗവോ.

൧൧൫൮. ‘‘ആകാസമ്ഹി ഹലിദ്ദിയാ, യോ മഞ്ഞേഥ രജേതവേ;

അഞ്ഞേന വാപി രങ്ഗേന, വിഘാതുദയമേവ തം.

൧൧൫൯. ‘‘തദാകാസസമം ചിത്തം, അജ്ഝത്തം സുസമാഹിതം;

മാ പാപചിത്തേ ആസാദി, അഗ്ഗിഖന്ധംവ പക്ഖിമാ.

൧൧൬൦. ‘‘പസ്സ ചിത്തകതം ബിമ്ബം, അരുകായം സമുസ്സിതം;

ആതുരം ബഹുസങ്കപ്പം, യസ്സ നത്ഥി ധുവം ഠിതി.

൧൧൬൧. ‘‘പസ്സ ചിത്തകതം രൂപം, മണിനാ കുണ്ഡലേന ച;

അട്ഠിം തചേന ഓനദ്ധം, സഹ വത്ഥേഹി സോഭതി.

൧൧൬൨. ‘‘അലത്തകകതാ പാദാ, മുഖം ചുണ്ണകമക്ഖിതം;

അലം ബാലസ്സ മോഹായ, നോ ച പാരഗവേസിനോ.

൧൧൬൩. ‘‘അട്ഠപദകതാ കേസാ, നേത്താ അഞ്ജനമക്ഖിതാ;

അലം ബാലസ്സ മോഹായ, നോ ച പാരഗവേസിനോ.

൧൧൬൪. ‘‘അഞ്ജനീവ നവാ ചിത്താ, പൂതികായോ അലങ്കതോ;

അലം ബാലസ്സ മോഹായ, നോ ച പാരഗവേസിനോ.

൧൧൬൫. ‘‘ഓദഹി മിഗവോ പാസം, നാസദാ വാഗുരം മിഗോ;

ഭുത്വാ നിവാപം ഗച്ഛാമ, കദ്ദന്തേ മിഗബന്ധകേ.

൧൧൬൬. ‘‘ഛിന്നോ പാസോ മിഗവസ്സ, നാസദാ വാഗുരം മിഗോ;

ഭുത്വാ നിവാപം ഗച്ഛാമ, സോചന്തേ മിഗലുദ്ദകേ.

൧൧൬൭. ‘‘തദാസി യം ഭിംസനകം, തദാസി ലോമഹംസനം;

അനേകാകാരസമ്പന്നേ, സാരിപുത്തമ്ഹി നിബ്ബുതേ.

൧൧൬൮. [ദീ. നി. ൨.൨൨൧, ൨൭൨; സം. നി. ൧.൧൮൬; ൨.൧൪൩; അപ. ഥേര ൧.൨.൧൧൫; ജാ. ൧.൧.൯൫] ‘‘അനിച്ചാ വത സങ്ഖാരാ ഉപ്പാദവയ ധമ്മിനോ.

ഉപജ്ജിത്വാ നിരുജ്ഝന്തി, തേസം വൂപസമോ സുഖോ.

൧൧൬൯. ‘‘സുഖുമം തേ പടിവിജ്ഝന്തി, വാലഗ്ഗം ഉസുനാ യഥാ;

യേ പഞ്ചക്ഖന്ധേ പസ്സന്തി, പരതോ നോ ച അത്തതോ.

൧൧൭൦. ‘‘യേ ച പസ്സന്തി സങ്ഖാരേ, പരതോ നോ ച അത്തതോ;

പച്ചബ്യാധിംസു നിപുണം, വാലഗ്ഗം ഉസുനാ യഥാ.

൧൧൭൧. [സം. നി. ൧.൨൧, ൯൭] ‘‘സത്തിയാ വിയ ഓമട്ഠോ, ഡയ്ഹമാനോവ മത്ഥകേ;

കാമരാഗപ്പഹാനായ, സതോ ഭിക്ഖു പരിബ്ബജേ.

൧൧൭൨. [സം. നി. ൧.൨൧, ൯൭]‘‘സത്തിയാ വിയ ഓമട്ഠോ, ഡയ്ഹമാനോവ മത്ഥകേ;

ഭവരാഗപ്പഹാനായ, സതോ ഭിക്ഖു പരിബ്ബജേ’’.

൧൧൭൩. ‘‘ചോദിതോ ഭാവിതത്തേന, സരീരന്തിമധാരിനാ;

മിഗാരമാതുപാസാദം, പാദങ്ഗുട്ഠേന കമ്പയിം.

൧൧൭൪. ‘‘നയിദം സിഥിലമാരബ്ഭ, നയിദം അപ്പേന ഥാമസാ;

നിബ്ബാനമധിഗന്തബ്ബം, സബ്ബഗന്ഥ-പമോചനം.

൧൧൭൫. ‘‘അയഞ്ച ദഹരോ ഭിക്ഖു, അയമുത്തമപോരിസോ;

ധാരേതി അന്തിമം ദേഹം, ജേത്വാ മാരം സവാഹിനിം [സവാഹനം (ക.)].

൧൧൭൬. ‘‘വിവരമനുപഭന്തി വിജ്ജുതാ, വേഭാരസ്സ ച പണ്ഡവസ്സ ച;

നഗവിവരഗതോ ഝായതി, പുത്തോ അപ്പടിമസ്സ താദിനോ.

൧൧൭൭. ‘‘ഉപസന്തോ ഉപരതോ, പന്തസേനാസനോ മുനി;

ദായാദോ ബുദ്ധസേട്ഠസ്സ, ബ്രഹ്മുനാ അഭിവന്ദിതോ.

൧൧൭൮. ‘‘ഉപസന്തം ഉപരതം, പന്തസേനാസനം മുനിം;

ദായാദം ബുദ്ധസേട്ഠസ്സ, വന്ദ ബ്രാഹ്മണ കസ്സപം.

൧൧൭൯. ‘‘യോ ച ജാതിസതം ഗച്ഛേ, സബ്ബാ ബ്രാഹ്മണജാതിയോ;

സോത്തിയോ വേദസമ്പന്നോ, മനുസ്സേസു പുനപ്പുനം.

൧൧൮൦. ‘‘അജ്ഝായകോപി ചേ അസ്സ, തിണ്ണം വേദാന പാരഗൂ;

ഏതസ്സ വന്ദനായേതം, കലം നാഗ്ഘതി സോളസിം.

൧൧൮൧. ‘‘യോ സോ അട്ഠ വിമോക്ഖാനി, പുരേഭത്തം അഫസ്സയി [അപസ്സയി (സീ. ക.), അഫുസ്സയി (സ്യാ.)];

അനുലോമം പടിലോമം, തതോ പിണ്ഡായ ഗച്ഛതി.

൧൧൮൨. ‘‘താദിസം ഭിക്ഖും മാസാദി [മാ ഹനി (സീ.)], മാത്താനം ഖണി ബ്രാഹ്മണ;

അഭിപ്പസാദേഹി മനം, അരഹന്തമ്ഹി താദിനേ;

ഖിപ്പം പഞ്ജലികോ വന്ദ, മാ തേ വിജടി മത്ഥകം.

൧൧൮൩. ‘‘നേസോ പസ്സതി സദ്ധമ്മം, സംസാരേന പുരക്ഖതോ;

അധോഗമം ജിമ്ഹപഥം, കുമ്മഗ്ഗമനുധാവതി.

൧൧൮൪. ‘‘കിമീവ മീള്ഹസല്ലിത്തോ, സങ്ഖാരേ അധിമുച്ഛിതോ;

പഗാള്ഹോ ലാഭസക്കാരേ, തുച്ഛോ ഗച്ഛതി പോട്ഠിലോ.

൧൧൮൫. ‘‘ഇമഞ്ച പസ്സ ആയന്തം, സാരിപുത്തം സുദസ്സനം;

വിമുത്തം ഉഭതോഭാഗേ, അജ്ഝത്തം സുസമാഹിതം.

൧൧൮൬. ‘‘വിസല്ലം ഖീണസംയോഗം, തേവിജ്ജം മച്ചുഹായിനം;

ദക്ഖിണേയ്യം മനുസ്സാനം, പുഞ്ഞക്ഖേത്തം അനുത്തരം.

൧൧൮൭. ‘‘ഏതേ സമ്ബഹുലാ ദേവാ, ഇദ്ധിമന്തോ യസസ്സിനോ;

ദസ ദേവസഹസ്സാനി, സബ്ബേ ബ്രഹ്മപുരോഹിതാ;

മോഗ്ഗല്ലാനം നമസ്സന്താ, തിട്ഠന്തി പഞ്ജലീകതാ.

൧൧൮൮. ‘‘‘നമോ തേ പുരിസാജഞ്ഞ, നമോ തേ പുരിസുത്തമ;

യസ്സ തേ ആസവാ ഖീണാ, ദക്ഖിണേയ്യോസി മാരിസ’.

൧൧൮൯. ‘‘പൂജിതോ നരദേവേന, ഉപ്പന്നോ മരണാഭിഭൂ;

പുണ്ഡരീകംവ തോയേന, സങ്ഖാരേനുപലിപ്പതി.

൧൧൯൦. ‘‘യസ്സ മുഹുത്തേന സഹസ്സധാ ലോകോ, സംവിദിതോ സബ്രഹ്മകപ്പോ വസി;

ഇദ്ധിഗുണേ ചുതുപപാതേ കാലേ, പസ്സതി ദേവതാ സ ഭിക്ഖു.

൧൧൯൧. ‘‘സാരിപുത്തോവ പഞ്ഞായ, സീലേന ഉപസമേന ച;

യോപി പാരങ്ഗതോ ഭിക്ഖു, ഏതാവപരമോ സിയാ.

൧൧൯൨. ‘‘കോടിസതസഹസ്സസ്സ, അത്തഭാവം ഖണേന നിമ്മിനേ;

അഹം വികുബ്ബനാസു കുസലോ, വസീഭൂതോമ്ഹി ഇദ്ധിയാ.

൧൧൯൩. ‘‘സമാധിവിജ്ജാവസിപാരമീഗതോ, മോഗ്ഗല്ലാനഗോത്തോ അസിതസ്സ സാസനേ;

ധീരോ സമുച്ഛിന്ദി സമാഹിതിന്ദ്രിയോ, നാഗോ യഥാ പൂതിലതംവ ബന്ധനം.

൧൧൯൪. ‘‘പരിചിണ്ണോ മയാ സത്ഥാ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം;

ഓഹിതോ ഗരുകോ ഭാരോ, ഭവനേത്തി സമൂഹതാ.

൧൧൯൫. ‘‘യസ്സ ചത്ഥായ പബ്ബജിതോ, അഗാരസ്മാനഗാരിയം;

സോ മേ അത്ഥോ അനുപ്പത്തോ, സബ്ബസംയോജനക്ഖയോ.

൧൧൯൬. [മ. നി. ൧.൫൧൩] ‘‘കീദിസോ നിരയോ ആസി, യത്ഥ ദുസ്സീ അപച്ചഥ;

വിധുരം സാവകമാസജ്ജ, കകുസന്ധഞ്ച ബ്രാഹ്മണം.

൧൧൯൭. ‘‘സതം ആസി അയോസങ്കൂ, സബ്ബേ പച്ചത്തവേദനാ;

ഈദിസോ നിരയോ ആസി, യത്ഥ ദുസ്സീ അപച്ചഥ;

വിധുരം സാവകമാസജ്ജ, കകുസന്ധഞ്ച ബ്രാഹ്മണം.

൧൧൯൮. ‘‘യോ ഏതമഭിജാനാതി, ഭിക്ഖു ബുദ്ധസ്സ സാവകോ;

താദിസം ഭിക്ഖുമാസജ്ജ, കണ്ഹ ദുക്ഖം നിഗച്ഛസി.

൧൧൯൯. ‘‘മജ്ഝേസരസ്മിം [സരസ്സ (സീ.), സാഗരസ്മിം (ക.)] തിട്ഠന്തി, വിമാനാ കപ്പഠായിനോ;

വേളുരിയവണ്ണാ രുചിരാ, അച്ചിമന്തോ പഭസ്സരാ;

അച്ഛരാ തത്ഥ നച്ചന്തി, പുഥു നാനത്തവണ്ണിയോ.

൧൨൦൦. ‘‘യോ ഏതമഭിജാനാതി…പേ… കണ്ഹ ദുക്ഖം നിഗച്ഛസി.

൧൨൦൧. ‘‘യോ വേ ബുദ്ധേന ചോദിതോ, ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ പേക്ഖതോ;

മിഗാരമാതുപാസാദം, പാദങ്ഗുട്ഠേന കമ്പയി.

൧൨൦൨. ‘‘യോ ഏതമഭിജാനാതി…പേ… കണ്ഹ ദുക്ഖം നിഗച്ഛസി.

൧൨൦൩. ‘‘യോ വേജയന്തപാസാദം, പാദങ്ഗുട്ഠേന കമ്പയി;

ഇദ്ധിബലേനുപത്ഥദ്ധോ, സംവേജേസി ച ദേവതാ.

൧൨൦൪. ‘‘യോ ഏതമഭിജാനാതി…പേ… കണ്ഹ ദുക്ഖം നിഗച്ഛസി.

൧൨൦൪. ‘‘യോ ഏതമഭിജാനാതി…പേ… കണ്ഹ ദുക്ഖം നിഗച്ഛസി.

൧൨൦൫. ‘‘യോ വേജയന്തപാസാദേ, സക്കം സോ പരിപുച്ഛതി;

അപി ആവുസോ ജാനാസി, തണ്ഹക്ഖയവിമുത്തിയോ;

തസ്സ സക്കോ വിയാകാസി, പഞ്ഹം പുട്ഠോ യഥാതഥം.

൧൨൦൬. ‘‘യോ ഏതമഭിജാനാതി…പേ… കണ്ഹ ദുക്ഖം നിഗച്ഛസി.

൧൨൦൭. ‘‘യോ ബ്രഹ്മാനം പരിപുച്ഛതി, സുധമ്മായം ഠിതോ [സുധമ്മായാ’ഭിതോ (സ്യാ.)] സഭം;

അജ്ജാപി ത്യാവുസോ സാ ദിട്ഠി, യാ തേ ദിട്ഠി പുരേ അഹു;

പസ്സസി വീതിവത്തന്തം, ബ്രഹ്മലോകേ പഭസ്സരം.

൧൨൦൮. ‘‘തസ്സ ബ്രഹ്മാ വിയാകാസി, പഞ്ഹം പുട്ഠോ യഥാതഥം;

ന മേ മാരിസ സാ ദിട്ഠി, യാ മേ ദിട്ഠി പുരേ അഹു.

൧൨൦൯. ‘‘പസ്സാമി വീതിവത്തന്തം, ബ്രഹ്മലോകേ പഭസ്സരം;

സോഹം അജ്ജ കഥം വജ്ജം, അഹം നിച്ചോമ്ഹി സസ്സതോ.

൧൨൧൦. ‘‘യോ ഏതമഭിജാനാതി…പേ… കണ്ഹ ദുക്ഖം നിഗച്ഛസി.

൧൨൧൧. ‘‘യോ മഹാനേരുനോ കൂടം, വിമോക്ഖേന അഫസ്സയി [അപസ്സയി (സീ. ക.)];

വനം പുബ്ബവിദേഹാനം, യേ ച ഭൂമിസയാ നരാ.

൧൨൧൨. ‘‘യോ ഏതമഭിജാനാതി, ഭിക്ഖു ബുദ്ധസ്സ സാവകോ;

താദിസം ഭിക്ഖുമാസജ്ജ, കണ്ഹ ദുക്ഖം നിഗച്ഛസി.

൧൨൧൩. ‘‘ന വേ അഗ്ഗി ചേതയതി, അഹം ബാലം ഡഹാമീതി;

ബാലോവ ജലിതം അഗ്ഗിം, ആസജ്ജ നം പഡയ്ഹതി.

൧൨൧൪. ‘‘ഏവമേവ തുവം മാര, ആസജ്ജ നം തഥാഗതം;

സയം ഡഹിസ്സസി അത്താനം, ബാലോ അഗ്ഗിംവ സമ്ഫുസം.

൧൨൧൫. ‘‘അപുഞ്ഞം പസവീ മാരോ, ആസജ്ജ നം തഥാഗതം;

കിം നു മഞ്ഞസി പാപിമ, ന മേ പാപം വിപച്ചതി.

൧൨൧൬. ‘‘കരതോ തേ ചീയതേ [മിയ്യതേ (സബ്ബത്ഥ) മ. നി. ൧.൫൧൩ പസ്സിതബ്ബം] പാപം, ചിരരത്തായ അന്തക;

മാര നിബ്ബിന്ദ ബുദ്ധമ്ഹാ, ആസം മാകാസി ഭിക്ഖുസു.

൧൨൧൭. ‘‘ഇതി മാരം അതജ്ജേസി, ഭിക്ഖു ഭേസകളാവനേ;

തതോ സോ ദുമ്മനോ യക്ഖോ, തത്ഥേവന്തരധായഥാ’’തി.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ [മഹാമോഗ്ഗലാനോ (ക.)] ഥേരോ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

സട്ഠിനിപാതോ നിട്ഠിതോ.