൧൬. പിങ്ഗിയമാണവപുച്ഛാ

൧൧൨൬. ‘‘ജിണ്ണോഹമസ്മി അബലോ വീതവണ്ണോ, (ഇച്ചായസ്മാ പിങ്ഗിയോ)

നേത്താ ന സുദ്ധാ സവനം ന ഫാസു;

മാഹം നസ്സം മോമുഹോ അന്തരാവ

ആചിക്ഖ ധമ്മം യമഹം വിജഞ്ഞം;

ജാതിജരായ ഇധ വിപ്പഹാനം’’.

൧൧൨൭. ‘‘ദിസ്വാന രൂപേസു വിഹഞ്ഞമാനേ, (പിങ്ഗിയാതി ഭഗവാ)

രുപ്പന്തി രൂപേസു ജനാ പമത്താ;

തസ്മാ തുവം പിങ്ഗിയ അപ്പമത്തോ,

ജഹസ്സു രൂപം അപുനബ്ഭവായ’’.

൧൧൨൮. ‘‘ദിസാ ചതസ്സോ വിദിസാ ചതസ്സോ, ഉദ്ധം അധോ ദസ ദിസാ ഇമായോ;

ന തുയ്ഹം അദിട്ഠം അസുതം അമുതം [അസുതം അമുതം വാ (സീ.), അസുതാമുതം വാ (സ്യാ.), അസുതം’മുതം വാ (പീ.)], അഥോ അവിഞ്ഞാതം കിഞ്ചനമത്ഥി [കിഞ്ചി മത്ഥി (സ്യാ.), കിഞ്ചി നത്ഥി (പീ.), കിഞ്ചിനമത്ഥി (ക.)] ലോകേ;

ആചിക്ഖ ധമ്മം യമഹം വിജഞ്ഞം, ജാതിജരായ ഇധ വിപ്പഹാനം’’.

൧൧൨൯. ‘‘തണ്ഹാധിപന്നേ മനുജേ പേക്ഖമാനോ, (പിങ്ഗിയാതി ഭഗവാ)

സന്താപജാതേ ജരസാ പരേതേ;

തസ്മാ തുവം പിങ്ഗിയ അപ്പമത്തോ, ജഹസ്സു തണ്ഹം അപുനബ്ഭവായാ’’തി.

പിങ്ഗിയമാണവപുച്ഛാ സോളസമാ നിട്ഠിതാ.

പാരായനത്ഥുതിഗാഥാ

ഇദമവോച ഭഗവാ മഗധേസു വിഹരന്തോ പാസാണകേ ചേതിയേ, പരിചാരകസോളസാനം [പരിചാരകസോളസന്നം (സ്യാ. ക.)] ബ്രാഹ്മണാനം അജ്ഝിട്ഠോ പുട്ഠോ പുട്ഠോ പഞ്ഹം [പഞ്ഹേ (സീ. പീ.)] ബ്യാകാസി. ഏകമേകസ്സ ചേപി പഞ്ഹസ്സ അത്ഥമഞ്ഞായ ധമ്മമഞ്ഞായ ധമ്മാനുധമ്മം പടിപജ്ജേയ്യ, ഗച്ഛേയ്യേവ ജരാമരണസ്സ പാരം. പാരങ്ഗമനീയാ ഇമേ ധമ്മാതി, തസ്മാ ഇമസ്സ ധമ്മപരിയായസ്സ പാരായനന്തേവ [പാരായണംത്വേവ (സീ. അട്ഠ.)] അധിവചനം.

൧൧൩൦. അജിതോ തിസ്സമേത്തേയ്യോ, പുണ്ണകോ അഥ മേത്തഗൂ;

ധോതകോ ഉപസീവോ ച, നന്ദോ ച അഥ ഹേമകോ.

൧൧൩൧. തോദേയ്യ-കപ്പാ ദുഭയോ, ജതുകണ്ണീ ച പണ്ഡിതോ;

ഭദ്രാവുധോ ഉദയോ ച, പോസാലോ ചാപി ബ്രാഹ്മണോ;

മോഘരാജാ ച മേധാവീ, പിങ്ഗിയോ ച മഹാഇസി.

൧൧൩൨. ഏതേ ബുദ്ധം ഉപാഗച്ഛും, സമ്പന്നചരണം ഇസിം;

പുച്ഛന്താ നിപുണേ പഞ്ഹേ, ബുദ്ധസേട്ഠം ഉപാഗമും.

൧൧൩൩. തേസം ബുദ്ധോ പബ്യാകാസി, പഞ്ഹേ പുട്ഠോ യഥാതഥം;

പഞ്ഹാനം വേയ്യാകരണേന, തോസേസി ബ്രാഹ്മണേ മുനി.

൧൧൩൪. തേ തോസിതാ ചക്ഖുമതാ, ബുദ്ധേനാദിച്ചബന്ധുനാ;

ബ്രഹ്മചരിയമചരിംസു, വരപഞ്ഞസ്സ സന്തികേ.

൧൧൩൫. ഏകമേകസ്സ പഞ്ഹസ്സ, യഥാ ബുദ്ധേന ദേസിതം;

തഥാ യോ പടിപജ്ജേയ്യ, ഗച്ഛേ പാരം അപാരതോ.

൧൧൩൬. അപാരാ പാരം ഗച്ഛേയ്യ, ഭാവേന്തോ മഗ്ഗമുത്തമം;

മഗ്ഗോ സോ പാരം ഗമനായ, തസ്മാ പാരായനം ഇതി.

പാരായനാനുഗീതിഗാഥാ

൧൧൩൭. ‘‘പാരായനമനുഗായിസ്സം, (ഇച്ചായസ്മാ പിങ്ഗിയോ)

യഥാദ്ദക്ഖി തഥാക്ഖാസി, വിമലോ ഭൂരിമേധസോ;

നിക്കാമോ നിബ്ബനോ [നിബ്ബുതോ (സ്യാ.)] നാഗോ, കിസ്സ ഹേതു മുസാ ഭണേ.

൧൧൩൮. ‘‘പഹീനമലമോഹസ്സ, മാനമക്ഖപ്പഹായിനോ;

ഹന്ദാഹം കിത്തയിസ്സാമി, ഗിരം വണ്ണൂപസഞ്ഹിതം.

൧൧൩൯. ‘‘തമോനുദോ ബുദ്ധോ സമന്തചക്ഖു, ലോകന്തഗൂ സബ്ബഭവാതിവത്തോ;

അനാസവോ സബ്ബദുക്ഖപഹീനോ, സച്ചവ്ഹയോ ബ്രഹ്മേ ഉപാസിതോ മേ.

൧൧൪൦. ‘‘ദിജോ യഥാ കുബ്ബനകം പഹായ, ബഹുപ്ഫലം കാനനമാവസേയ്യ;

ഏവം പഹം അപ്പദസ്സേ പഹായ, മഹോദധിം ഹംസോരിവ അജ്ഝപത്തോ.

൧൧൪൧. ‘‘യേമേ പുബ്ബേ വിയാകംസു, ഹുരം ഗോതമസാസനാ;

ഇച്ചാസി ഇതി ഭവിസ്സതി;

സബ്ബം തം ഇതിഹിതിഹം, സബ്ബം തം തക്കവഡ്ഢനം.

൧൧൪൨. ‘‘ഏകോ തമനുദാസിനോ, ജുതിമാ സോ പഭങ്കരോ;

ഗോതമോ ഭൂരിപഞ്ഞാണോ, ഗോതമോ ഭൂരിമേധസോ.

൧൧൪൩. ‘‘യോ മേ ധമ്മമദേസേസി, സന്ദിട്ഠികമകാലികം;

തണ്ഹക്ഖയമനീതികം, യസ്സ നത്ഥി ഉപമാ ക്വചി’’.

൧൧൪൪. ‘‘കിംനു തമ്ഹാ വിപ്പവസസി, മുഹുത്തമപി പിങ്ഗിയ;

ഗോതമാ ഭൂരിപഞ്ഞാണാ, ഗോതമാ ഭൂരിമേധസാ.

൧൧൪൫. ‘‘യോ തേ ധമ്മമദേസേസി, സന്ദിട്ഠികമകാലികം;

തണ്ഹക്ഖയമനീതികം, യസ്സ നത്ഥി ഉപമാ ക്വചി’’.

൧൧൪൬. ‘‘നാഹം തമ്ഹാ വിപ്പവസാമി, മുഹുത്തമപി ബ്രാഹ്മണ;

ഗോതമാ ഭൂരിപഞ്ഞാണാ, ഗോതമാ ഭൂരിമേധസാ.

൧൧൪൭. ‘‘യോ മേ ധമ്മമദേസേസി, സന്ദിട്ഠികമകാലികം;

തണ്ഹക്ഖയമനീതികം, യസ്സ നത്ഥി ഉപമാ ക്വചി.

൧൧൪൮. ‘‘പസ്സാമി നം മനസാ ചക്ഖുനാവ, രത്തിന്ദിവം ബ്രാഹ്മണ അപ്പമത്തോ;

നമസ്സമാനോ വിവസേമി രത്തിം, തേനേവ മഞ്ഞാമി അവിപ്പവാസം.

൧൧൪൯. ‘‘സദ്ധാ ച പീതി ച മനോ സതി ച, നാപേന്തി മേ ഗോതമസാസനമ്ഹാ;

യം യം ദിസം വജതി ഭൂരിപഞ്ഞോ, സ തേന തേനേവ നതോഹമസ്മി.

൧൧൫൦. ‘‘ജിണ്ണസ്സ മേ ദുബ്ബലഥാമകസ്സ, തേനേവ കായോ ന പലേതി തത്ഥ;

സംകപ്പയന്തായ [സംകപ്പയത്തായ (സീ.)] വജാമി നിച്ചം, മനോ ഹി മേ ബ്രാഹ്മണ തേന യുത്തോ.

൧൧൫൧. ‘‘പങ്കേ സയാനോ പരിഫന്ദമാനോ, ദീപാ ദീപം ഉപപ്ലവിം [ഉപല്ലവിം (സ്യാ. നിദ്ദേസ)];

അഥദ്ദസാസിം സമ്ബുദ്ധം, ഓഘതിണ്ണമനാസവം’’.

൧൧൫൨. ‘‘യഥാ അഹൂ വക്കലി മുത്തസദ്ധോ, ഭദ്രാവുധോ ആളവി ഗോതമോ ച;

ഏവമേവ ത്വമ്പി പമുഞ്ചസ്സു സദ്ധം,

ഗമിസ്സസി ത്വം പിങ്ഗിയ മച്ചുധേയ്യസ്സ പാരം’’ [മച്ചുധേയ്യപാരം (സീ.)].

൧൧൫൩. ‘‘ഏസ ഭിയ്യോ പസീദാമി, സുത്വാന മുനിനോ വചോ;

വിവട്ടച്ഛദോ സമ്ബുദ്ധോ, അഖിലോ പടിഭാനവാ.

൧൧൫൪. ‘‘അധിദേവേ അഭിഞ്ഞായ, സബ്ബം വേദി വരോവരം [പരോ വരം (സീ. സ്യാ.), പരോ പരം (നിദ്ദേസ)];

പഞ്ഹാനന്തകരോ സത്ഥാ, കങ്ഖീനം പടിജാനതം.

൧൧൫൫. ‘‘അസംഹീരം അസങ്കുപ്പം, യസ്സ നത്ഥി ഉപമാ ക്വചി;

അദ്ധാ ഗമിസ്സാമി ന മേത്ഥ കങ്ഖാ, ഏവം മം ധാരേഹി അധിമുത്തചിത്ത’’ന്തി.

പാരായനവഗ്ഗോ പഞ്ചമോ നിട്ഠിതോ.