൧൨. നിഗ്രോധകപ്പസുത്തം
ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ ആളവിയം വിഹരതി അഗ്ഗാളവേ ചേതിയേ. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മതോ വങ്ഗീസസ്സ ഉപജ്ഝായോ നിഗ്രോധകപ്പോ നാമ ഥേരോ അഗ്ഗാളവേ ചേതിയേ അചിരപരിനിബ്ബുതോ ഹോതി. അഥ ഖോ ആയസ്മതോ വങ്ഗീസസ്സ രഹോഗതസ്സ പടിസല്ലീനസ്സ ഏവം ചേതസോ പരിവിതക്കോ ഉദപാദി – ‘‘പരിനിബ്ബുതോ നു ഖോ മേ ഉപജ്ഝായോ ഉദാഹു നോ പരിനിബ്ബുതോ’’തി? അഥ ഖോ ആയസ്മാ വങ്ഗീസോ സായന്ഹസമയം പടിസല്ലാനാ വുട്ഠിതോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ വങ്ഗീസോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘ഇധ മയ്ഹം, ഭന്തേ, രഹോഗതസ്സ പടിസല്ലീനസ്സ ഏവം ചേതസോ പരിവിതക്കോ ഉദപാദി – ‘പരിനിബ്ബുതോ നു ഖോ മേ ഉപജ്ഝായോ, ഉദാഹു നോ പരിനബ്ബുതോ’’’തി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ വങ്ഗീസോ ഉട്ഠായാസനാ ഏകംസം ചീവരം കത്വാ യേന ഭഗവാ തേനഞ്ജലിം പണാമേത്വാ ഭഗവന്തം ഗാഥായ അജ്ഝഭാസി –
൩൪൫. ‘‘പുച്ഛാമ [പുച്ഛാമി (ക.)] സത്ഥാരമനോമപഞ്ഞം, ദിട്ഠേവ ധമ്മേ യോ വിചികിച്ഛാനം ഛേത്താ;
അഗ്ഗാളവേ കാലമകാസി ഭിക്ഖു, ഞാതോ യസസ്സീ അഭിനിബ്ബുതത്തോ.
൩൪൬. ‘‘നിഗ്രോധകപ്പോ ഇതി തസ്സ നാമം, തയാ കതം ഭഗവാ ബ്രാഹ്മണസ്സ;
സോ തം നമസ്സം അചരി മുത്യപേക്ഖോ, ആരദ്ധവീരിയോ ദള്ഹധമ്മദസ്സീ.
൩൪൭. ‘‘തം സാവകം സക്യ [സക്ക (സീ. സ്യാ. പീ.)] മയമ്പി സബ്ബേ, അഞ്ഞാതുമിച്ഛാമ സമന്തചക്ഖു;
സമവട്ഠിതാ നോ സവനായ സോതാ, തുവം നോ സത്ഥാ ത്വമനുത്തരോസി.
൩൪൮. ‘‘ഛിന്ദേവ നോ വിചികിച്ഛം ബ്രൂഹി മേതം, പരിനിബ്ബുതം വേദയ ഭൂരിപഞ്ഞ;
മജ്ഝേവ [മജ്ഝേ ച (സ്യാ. ക.)] നോ ഭാസ സമന്തചക്ഖു, സക്കോവ ദേവാന സഹസ്സനേത്തോ.
൩൪൯. ‘‘യേ കേചി ഗന്ഥാ ഇധ മോഹമഗ്ഗാ, അഞ്ഞാണപക്ഖാ വിചികിച്ഛഠാനാ;
തഥാഗതം പത്വാ ന തേ ഭവന്തി, ചക്ഖുഞ്ഹി ഏതം പരമം നരാനം.
൩൫൦. ‘‘നോ ചേ ഹി ജാതു പുരിസോ കിലേസേ, വാതോ യഥാ അബ്ഭധനം വിഹാനേ;
തമോവസ്സ നിവുതോ സബ്ബലോകോ, ന ജോതിമന്തോപി നരാ തപേയ്യും.
൩൫൧. ‘‘ധീരാ ച പജ്ജോതകരാ ഭവന്തി, തം തം അഹം വീര [ധീര (സീ. സ്യാ.)] തഥേവ മഞ്ഞേ;
വിപസ്സിനം ജാനമുപാഗമുമ്ഹാ [ജാനമുപഗമമ്ഹാ (സീ. സ്യാ.)], പരിസാസു നോ ആവികരോഹി കപ്പം.
൩൫൨. ‘‘ഖിപ്പം ഗിരം ഏരയ വഗ്ഗു വഗ്ഗും, ഹംസോവ പഗ്ഗയ്ഹ സണികം [സണിം (സ്യാ. പീ.)] നികൂജ;
ബിന്ദുസ്സരേന സുവികപ്പിതേന, സബ്ബേവ തേ ഉജ്ജുഗതാ സുണോമ.
൩൫൩. ‘‘പഹീനജാതിമരണം അസേസം, നിഗ്ഗയ്ഹ ധോനം [ധോതം (സീ.)] വദേസ്സാമി ധമ്മം;
ന കാമകാരോ ഹി പുഥുജ്ജനാനം, സങ്ഖേയ്യകാരോ ച [സങ്ഖയ്യകാരോവ (ക.)] തഥാഗതാനം.
൩൫൪. ‘‘സമ്പന്നവേയ്യാകരണം തവേദം, സമുജ്ജുപഞ്ഞസ്സ [സമുജ്ജപഞ്ഞസ്സ (സ്യാ. ക.)] സമുഗ്ഗഹീതം;
അയമഞ്ജലീ പച്ഛിമോ സുപ്പണാമിതോ, മാ മോഹയീ ജാനമനോമപഞ്ഞ.
൩൫൫. ‘‘പരോവരം [വരാവരം (കത്ഥചി)] അരിയധമ്മം വിദിത്വാ, മാ മോഹയീ ജാനമനോമവീര;
വാരിം യഥാ ഘമ്മനി ഘമ്മതത്തോ, വാചാഭികങ്ഖാമി സുതം പവസ്സ [സുതസ്സ വസ്സ (സ്യാ.)].
൩൫൬. ‘‘യദത്ഥികം [യദത്ഥിയം (പീ.), യദത്ഥിതം (ക.)] ബ്രഹ്മചരിയം അചരീ, കപ്പായനോ കച്ചിസ്സ തം അമോഘം;
നിബ്ബായി സോ ആദു സഉപാദിസേസോ, യഥാ വിമുത്തോ അഹു തം സുണോമ’’.
൩൫൭. ‘‘അച്ഛേച്ഛി [അഛേജ്ജി (ക.)] തണ്ഹം ഇധ നാമരൂപേ, (ഇതി ഭഗവാ)
കണ്ഹസ്സ [തണ്ഹായ (ക.)] സോതം ദീഘരത്താനുസയിതം;
അതാരി ജാതിം മരണം അസേസം,’’
ഇച്ചബ്രവീ ഭഗവാ പഞ്ചസേട്ഠോ.
൩൫൮. ‘‘ഏസ സുത്വാ പസീദാമി, വചോ തേ ഇസിസത്തമ;
അമോഘം കിര മേ പുട്ഠം, ന മം വഞ്ചേസി ബ്രാഹ്മണോ.
൩൫൯. ‘‘യഥാവാദീ തഥാകാരീ, അഹു ബുദ്ധസ്സ സാവകോ;
അച്ഛിദാ മച്ചുനോ ജാലം, തതം മായാവിനോ ദള്ഹം.
൩൬൦. ‘‘അദ്ദസാ ഭഗവാ ആദിം, ഉപാദാനസ്സ കപ്പിയോ;
അച്ചഗാ വത കപ്പായനോ, മച്ചുധേയ്യം സുദുത്തര’’ന്തി.
നിഗ്രോധകപ്പസുത്തം ദ്വാദസമം നിട്ഠിതം.