൬. പാടിഹാരിയകഥാ

൩൦. ‘‘തീണിമാനി, ഭിക്ഖവേ [അ. നി. ൩.൬൧ പസ്സിതബ്ബാ], പാടിഹാരിയാനി. കതമാനി തീണി? ഇദ്ധിപാടിഹാരിയം, ആദേസനാപാടിഹാരിയം, അനുസാസനീപാടിഹാരിയം.

‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ഇദ്ധിപാടിഹാരിയം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ അനേകവിഹിതം ഇദ്ധിവിധം പച്ചനുഭോതി – ഏകോപി ഹുത്വാ ബഹുധാ ഹോതി, ബഹുധാപി ഹുത്വാ ഏകോ ഹോതി; ആവിഭാവം തിരോഭാവം…പേ… യാവ ബ്രഹ്മലോകാപി കായേന വസം വത്തേതി. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ഇദ്ധിപാടിഹാരിയം.

‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ആദേസനാപാടിഹാരിയം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ നിമിത്തേന ആദിസതി – ‘ഏവമ്പി തേ മനോ, ഇത്ഥമ്പി തേ മനോ, ഇതിപി തേ ചിത്ത’ന്തി. സോ ബഹും ചേപി ആദിസതി, തഥേവ തം ഹോതി, നോ അഞ്ഞഥാ. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ ന ഹേവ ഖോ നിമിത്തേന ആദിസതി, അപി ച ഖോ മനുസ്സാനം വാ അമനുസ്സാനം വാ ദേവതാനം വാ സദ്ദം സുത്വാ ആദിസതി – ‘ഏവമ്പി തേ മനോ, ഇത്ഥമ്പി തേ മനോ, ഇതിപി തേ ചിത്ത’ന്തി. സോ ബഹും ചേപി ആദിസതി, തഥേവ തം ഹോതി, നോ അഞ്ഞഥാ. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ ന ഹേവ ഖോ നിമിത്തേന ആദിസതി, നപി മനുസ്സാനം വാ അമനുസ്സാനം വാ ദേവതാനം വാ സദ്ദം സുത്വാ ആദിസതി, അപി ച ഖോ വിതക്കയതോ വിചാരയതോ വിതക്കവിപ്ഫാരസദ്ദം സുത്വാ ആദിസതി – ‘ഏവമ്പി തേ മനോ, ഇത്ഥമ്പി തേ മനോ, ഇതിപി തേ ചിത്ത’ന്തി. സോ ബഹും ചേപി ആദിസതി, തഥേവ തം ഹോതി, നോ അഞ്ഞഥാ. ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ ന ഹേവ ഖോ നിമിത്തേന ആദിസതി, നപി മനുസ്സാനം വാ അമനുസ്സാനം വാ ദേവതാനം വാ സദ്ദം സുത്വാ ആദിസതി, നപി വിതക്കയതോ വിചാരയതോ വിതക്കവിപ്ഫാരസദ്ദം സുത്വാ ആദിസതി, അപി ച ഖോ അവിതക്കം അവിചാരം സമാധിം സമാപന്നസ്സ ചേതസാ ചേതോ പരിച്ച പജാനാതി – ‘യഥാ ഇമസ്സ ഭോതോ മനോസങ്ഖാരാ പണിഹിതാ ഇമസ്സ [തഥാ ഇമസ്സ (സ്യാ.), യഥാ ഇമസ്സ (ക.) അ. നി. ൩.൬൧ പസ്സിതബ്ബാ] ചിത്തസ്സ അനന്തരാ അമുകം നാമ വിതക്കം വിതക്കയിസ്സതീ’തി [വിതക്കേസ്സതീതി (സ്യാ.) അ. നി. ൩.൬൧]. സോ ബഹും ചേപി ആദിസതി, തഥേവ തം ഹോതി, നോ അഞ്ഞഥാ. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ആദേസനാപാടിഹാരിയം.

‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, അനുസാസനീപാടിഹാരിയം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ ഏവമനുസാസതി – ‘ഏവം വിതക്കേഥ, മാ ഏവം വിതക്കയിത്ഥ. ഏവം മനസി കരോഥ, മാ ഏവം മനസി കരിത്ഥ. ഇദം പജഹഥ, ഇദം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരഥാ’തി. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, അനുസാസനീപാടിഹാരിയം. ഇമാനി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീണി പാടിഹാരിയാനി’’.

൩൧. നേക്ഖമ്മം ഇജ്ഝതീതി – ഇദ്ധി. കാമച്ഛന്ദം പടിഹരതീതി – പാടിഹാരിയം. യേ തേന നേക്ഖമ്മേന സമന്നാഗതാ, സബ്ബേ തേ വിസുദ്ധചിത്താ അനാവിലസങ്കപ്പാതി – ആദേസനാപാടിഹാരിയം. ‘‘തം ഖോ പന നേക്ഖമ്മം ഏവം ആസേവിതബ്ബം, ഏവം ഭാവേതബ്ബം, ഏവം ബഹുലീകാതബ്ബം, ഏവം തദനുധമ്മതാ സതി ഉപട്ഠാപേതബ്ബാ’’തി – അനുസാസനീപാടിഹാരിയം.

അബ്യാപാദോ ഇജ്ഝതീതി – ഇദ്ധി. ബ്യാപാദം പടിഹരതീതി – പാടിഹാരിയം. യേ തേന അബ്യാപാദേന സമന്നാഗതാ, സബ്ബേ തേ വിസുദ്ധചിത്താ അനാവിലസങ്കപ്പാതി – ആദേസനാപാടിഹാരിയം. ‘‘സോ ഖോ പന അബ്യാപാദോ ഏവം ആസേവിതബ്ബോ, ഏവം ഭാവേതബ്ബോ, ഏവം ബഹുലീകാതബ്ബോ, ഏവം തദനുധമ്മതാ സതി ഉപട്ഠാപേതബ്ബാ’’തി – അനുസാസനീപാടിഹാരിയം.

ആലോകസഞ്ഞാ ഇജ്ഝതീതി – ഇദ്ധി. ഥിനമിദ്ധം പടിഹരതീതി – പാടിഹാരിയം. യേ തായ ആലോകസഞ്ഞായ സമന്നാഗതാ, സബ്ബേ തേ വിസുദ്ധചിത്താ അനാവിലസങ്കപ്പാതി – ആദേസനാപാടിഹാരിയം. ‘‘സാ ഖോ പന ആലോകസഞ്ഞാ ഏവം ആസേവിതബ്ബാ, ഏവം ഭാവേതബ്ബാ, ഏവം ബഹുലീകാതബ്ബാ, ഏവം തദനുധമ്മതാ സതി ഉപട്ഠാപേതബ്ബാ’’തി – അനുസാസനീപാടിഹാരിയം.

അവിക്ഖേപോ ഇജ്ഝതീതി – ഇദ്ധി. ഉദ്ധച്ചം പടിഹരതീതി – പാടിഹാരിയം. യേ തേന അവിക്ഖേപേന സമന്നാഗതാ, സബ്ബേ തേ വിസുദ്ധചിത്താ അനാവിലസങ്കപ്പാതി – ആദേസനാപാടിഹാരിയം. ‘‘സോ ഖോ പന അവിക്ഖേപോ ഏവം ആസേവിതബ്ബോ, ഏവം ഭാവേതബ്ബോ, ഏവം ബഹുലീകാതബ്ബോ, ഏവം തദനുധമ്മതാ സതി ഉപട്ഠാപേതബ്ബാ’’തി – അനുസാസനീപാടിഹാരിയം.

ധമ്മവവത്ഥാനം ഇജ്ഝതീതി – ഇദ്ധി. വിചികിച്ഛം പടിഹരതീതി – പാടിഹാരിയം. യേ തേന ധമ്മവവത്ഥാനേന സമന്നാഗതാ, സബ്ബേ തേ വിസുദ്ധചിത്താ അനാവിലസങ്കപ്പാതി – ആദേസനാപാടിഹാരിയം. ‘‘തം ഖോ പന ധമ്മവവത്ഥാനം ഏവം ആസേവിതബ്ബം, ഏവം ഭാവേതബ്ബം, ഏവം ബഹുലീകാതബ്ബം, ഏവം തദനുധമ്മതാ, സതി ഉപട്ഠാപേതബ്ബാ’’തി – അനുസാസനീപാടിഹാരിയം.

ഞാണം ഇജ്ഝതീതി – ഇദ്ധി. അവിജ്ജം പടിഹരതീതി – പാടിഹാരിയം. യേ തേന ഞാണേന സമന്നാഗതാ, സബ്ബേ തേ വിസുദ്ധചിത്താ അനാവിലസങ്കപ്പാതി – ആദേസനാപാടിഹാരിയം. ‘‘തം ഖോ പന ഞാണം ഏവം ആസേവിതബ്ബം, ഏവം ഭാവേതബ്ബം, ഏവം ബഹുലീകാതബ്ബം, ഏവം തദനുധമ്മതാ സതി ഉപട്ഠാപേതബ്ബാ’’തി – അനുസാസനീപാടിഹാരിയം.

പാമോജ്ജം ഇജ്ഝതീതി – ഇദ്ധി. അരതിം പടിഹരതീതി – പാടിഹാരിയം. യേ തേന പാമോജ്ജേന സമന്നാഗതാ, സബ്ബേ തേ വിസുദ്ധചിത്താ അനാവിലസങ്കപ്പാതി – ആദേസനാപാടിഹാരിയം. ‘‘തം ഖോ പന പാമോജ്ജം ഏവം ആസേവിതബ്ബം, ഏവം ഭാവേതബ്ബം, ഏവം ബഹുലീകാതബ്ബം, ഏവം തദനുധമ്മതാ സതി ഉപട്ഠാപേതബ്ബാ’’തി – അനുസാസനീപാടിഹാരിയം…പേ….

പഠമം ഝാനം ഇജ്ഝതീതി – ഇദ്ധി. നീവരണേ പടിഹരതീതി – പാടിഹാരിയം. യേ തേന പഠമേന ഝാനേന സമന്നാഗതാ, സബ്ബേ തേ വിസുദ്ധചിത്താ അനാവിലസങ്കപ്പാതി – ആദേസനാപാടിഹാരിയം. ‘‘തം ഖോ പന പഠമം ഝാനം ഏവം ആസേവിതബ്ബം, ഏവം ഭാവേതബ്ബം, ഏവം ബഹുലീകാതബ്ബം, ഏവം തദനുധമ്മതാ സതി ഉപട്ഠാപേതബ്ബാ’’തി – അനുസാസനീപാടിഹാരിയം…പേ….

അരഹത്തമഗ്ഗോ ഇജ്ഝതീതി – ഇദ്ധി. സബ്ബകിലേസേ പടിഹരതീതി – പാടിഹാരിയം. യേ തേന അരഹത്തമഗ്ഗേന സമന്നാഗതാ, സബ്ബേ തേ വിസുദ്ധചിത്താ അനാവിലസങ്കപ്പാതി – ആദേസനാപാടിഹാരിയം. ‘‘സോ ഖോ പന അരഹത്തമഗ്ഗോ ഏവം ആസേവിതബ്ബോ, ഏവം ഭാവേതബ്ബോ, ഏവം ബഹുലീകാതബ്ബോ, ഏവം തദനുധമ്മതാ സതി ഉപട്ഠാപേതബ്ബാ’’തി – അനുസാസനീപാടിഹാരിയം.

൩൨. നേക്ഖമ്മം ഇജ്ഝതീതി – ഇദ്ധി. കാമച്ഛന്ദം പടിഹരതീതി – പാടിഹാരിയം. യാ ച ഇദ്ധി യഞ്ച പാടിഹാരിയം, ഇദം വുച്ചതി ഇദ്ധിപാടിഹാരിയം. അബ്യാപാദോ ഇജ്ഝതീതി – ഇദ്ധി. ബ്യാപാദം പടിഹരതീതി – പാടിഹാരിയം. യാ ച ഇദ്ധി യഞ്ച പാടിഹാരിയം, ഇദം വുച്ചതി ഇദ്ധിപാടിഹാരിയം. ആലോകസഞ്ഞാ ഇജ്ഝതീതി – ഇദ്ധി. ഥിനമിദ്ധം പടിഹരതീതി – പാടിഹാരിയം…പേ… അരഹത്തമഗ്ഗോ ഇജ്ഝതീതി – ഇദ്ധി. സബ്ബകിലേസേ പടിഹരതീതി – പാടിഹാരിയം. യാ ച ഇദ്ധി യഞ്ച പാടിഹാരിയം, ഇദം വുച്ചതി ഇദ്ധിപാടിഹാരിയന്തി.

പാടിഹാരിയകഥാ നിട്ഠിതാ.