൧. ഉദ്ദേസോ

൨൦൯. പുരിമനിദാനം. ‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, വിമോക്ഖാ. കതമേ തയോ? സുഞ്ഞതോ വിമോക്ഖോ, അനിമിത്തോ വിമോക്ഖോ, അപ്പണിഹിതോ വിമോക്ഖോ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ വിമോക്ഖാ.

‘‘അപി ച, അട്ഠസട്ഠി വിമോക്ഖാ – സുഞ്ഞതോ വിമോക്ഖോ, അനിമിത്തോ വിമോക്ഖോ, അപ്പണിഹിതോ വിമോക്ഖോ; അജ്ഝത്തവുട്ഠാനോ വിമോക്ഖോ, ബഹിദ്ധാവുട്ഠാനോ വിമോക്ഖോ, ദുഭതോ വുട്ഠാനോ വിമോക്ഖോ; അജ്ഝത്തവുട്ഠാനാ ചത്താരോ വിമോക്ഖാ, ബഹിദ്ധാവുട്ഠാനാ ചത്താരോ വിമോക്ഖാ, ദുഭതോ വുട്ഠാനാ ചത്താരോ വിമോക്ഖാ; അജ്ഝത്തവുട്ഠാനാനം അനുലോമാ ചത്താരോ വിമോക്ഖാ, ബഹിദ്ധാവുട്ഠാനാനം അനുലോമാ ചത്താരോ വിമോക്ഖാ, ദുഭതോ വുട്ഠാനാനം അനുലോമാ ചത്താരോ വിമോക്ഖാ; അജ്ഝത്തവുട്ഠാനപടിപ്പസ്സദ്ധീ [അജ്ഝത്തവുട്ഠാനാ പടിപ്പസ്സദ്ധീ (സ്യാ.)] ചത്താരോ വിമോക്ഖാ, ബഹിദ്ധാവുട്ഠാനപടിപ്പസ്സദ്ധീ ചത്താരോ വിമോക്ഖാ, ദുഭതോ വുട്ഠാനപടിപ്പസ്സദ്ധീ ചത്താരോ വിമോക്ഖാ; രൂപീ രൂപാനി പസ്സതീതി വിമോക്ഖോ, അജ്ഝത്തം അരൂപസഞ്ഞീ ബഹിദ്ധാ രൂപാനി പസ്സതീതി വിമോക്ഖോ, സുഭം തേവ അധിമുത്തോ ഹോതീതി വിമോക്ഖോ; ആകാസാനഞ്ചായതനസമാപത്തി വിമോക്ഖോ, വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനസമാപത്തി വിമോക്ഖോ, ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനസമാപത്തി വിമോക്ഖോ; നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസമാപത്തി വിമോക്ഖോ, സഞ്ഞാവേദയിതനിരോധസമാപത്തി വിമോക്ഖോ; സമയവിമോക്ഖോ, അസമയവിമോക്ഖോ; സാമയികോ വിമോക്ഖോ, അസാമയികോ വിമോക്ഖോ; കുപ്പോ വിമോക്ഖോ, അകുപ്പോ വിമോക്ഖോ; ലോകിയോ വിമോക്ഖോ, ലോകുത്തരോ വിമോക്ഖോ; സാസവോ വിമോക്ഖോ, അനാസവോ വിമോക്ഖോ; സാമിസോ വിമോക്ഖോ, നിരാമിസോ വിമോക്ഖോ; നിരാമിസാനിരാമിസതരോ വിമോക്ഖോ, പണിഹിതോ വിമോക്ഖോ, അപ്പണിഹിതോ വിമോക്ഖോ, പണിഹിതപ്പടിപ്പസ്സദ്ധി വിമോക്ഖോ; സഞ്ഞുത്തോ വിമോക്ഖോ, വിസഞ്ഞുത്തോ വിമോക്ഖോ; ഏകത്തവിമോക്ഖോ, നാനത്തവിമോക്ഖോ, സഞ്ഞാവിമോക്ഖോ, ഞാണവിമോക്ഖോ; സീതിസിയാവിമോക്ഖോ [സീതീസിയാവിമോക്ഖോ (സീ. അട്ഠ.)], ഝാനവിമോക്ഖോ, അനുപാദാചിത്തസ്സ വിമോക്ഖോ’’.