൭൧. മഹാകരുണാഞാണനിദ്ദേസോ

൧൧൭. കതമം തഥാഗതസ്സ മഹാകരുണാസമാപത്തിയാ ഞാണം? ബഹുകേഹി ആകാരേഹി പസ്സന്താനം ബുദ്ധാനം ഭഗവന്താനം സത്തേസു മഹാകരുണാ ഓക്കമതി. ആദിത്തോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം ബുദ്ധാനം ഭഗവന്താനം സത്തേസു മഹാകരുണാ ഓക്കമതി. ഉയ്യുത്തോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം ബുദ്ധാനം ഭഗവന്താനം സത്തേസു മഹാകരുണാ ഓക്കമതി. പയാതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം ബുദ്ധാനം ഭഗവന്താനം സത്തേസു മഹാകരുണാ ഓക്കമതി. കുമ്മഗ്ഗപ്പടിപന്നോ [കുമ്മഗ്ഗം പടിപന്നോ (സ്യാ.)] ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം ബുദ്ധാനം ഭഗവന്താനം സത്തേസു മഹാകരുണാ ഓക്കമതി. ഉപനീയതി ലോകോ അദ്ധുവോതി – പസ്സന്താനം ബുദ്ധാനം ഭഗവന്താനം സത്തേസു മഹാകരുണാ ഓക്കമതി. അതാണോ [അത്താണോ (സ്യാ.)] ലോകോ അനഭിസ്സരോതി – പസ്സന്താനം ബുദ്ധാനം ഭഗവന്താനം സത്തേസു മഹാകരുണാ ഓക്കമതി. അസ്സകോ ലോകോ, സബ്ബം പഹായ ഗമനീയന്തി – പസ്സന്താനം ബുദ്ധാനം ഭഗവന്താനം സത്തേസു മഹാകരുണാ ഓക്കമതി. ഊനോ ലോകോ അതീതോ തണ്ഹാദാസോതി – പസ്സന്താനം ബുദ്ധാനം ഭഗവന്താനം സത്തേസു മഹാകരുണാ ഓക്കമതി. അതായനോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… അലേണോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം …പേ… അസരണോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… അസരണീഭൂതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ….

ഉദ്ധതോ ലോകോ അവൂപസന്തോതി – പസ്സന്താനം…പേ… സസല്ലോ ലോകസന്നിവാസോ, വിദ്ധോ പുഥുസല്ലേഹി; തസ്സ നത്ഥഞ്ഞോ കോചി സല്ലാനം ഉദ്ധതാ, അഞ്ഞത്ര മയാതി – പസ്സന്താനം…പേ… അവിജ്ജന്ധകാരാവരണോ ലോകസന്നിവാസോ അണ്ഡഭൂതോ കിലേസപഞ്ജരപക്ഖിത്തോ; തസ്സ നത്ഥഞ്ഞോ കോചി ആലോകം ദസ്സേതാ, അഞ്ഞത്ര മയാതി – പസ്സന്താനം…പേ… അവിജ്ജാഗതോ ലോകസന്നിവാസോ അണ്ഡഭൂതോ പരിയോനദ്ധോ തന്താകുലകജാതോ [തന്താകുലജാതോ (സ്യാ.)] കുലാഗണ്ഡികജാതോ [ഗുളാഗുണ്ഠികജാതോ (സ്യാ.), ഗുലാഗുണ്ഡികജാതോ (ക. സീ. അട്ഠ.) ദീ. നി. ൨.൯൫ പസ്സിതബ്ബാ] മുഞ്ജപബ്ബജഭൂതോ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം സംസാരം നാതിവത്തതീതി – പസ്സന്താനം…പേ… അവിജ്ജാവിസദോസസംലിത്തോ ലോകസന്നിവാസോ കിലേസകലലീഭൂതോതി – പസ്സന്താനം…പേ… രാഗദോസമോഹജടാജടിതോ ലോകസന്നിവാസോ; തസ്സ നത്ഥഞ്ഞോ കോചി ജടം വിജടേതാ, അഞ്ഞത്ര മയാതി – പസ്സന്താനം…പേ….

തണ്ഹാസങ്ഘാടപടിമുക്കോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… തണ്ഹാജാലേന ഓത്ഥടോ [ഓത്ഥതോ (ക.)] ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… തണ്ഹാസോതേന വുയ്ഹതി ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… തണ്ഹാസഞ്ഞോജനേന സഞ്ഞുത്തോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… തണ്ഹാനുസയേന അനുസടോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… തണ്ഹാസന്താപേന സന്തപ്പതി ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… തണ്ഹാപരിളാഹേന പരിഡയ്ഹതി ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ….

ദിട്ഠിസങ്ഘാടപടിമുക്കോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ദിട്ഠിജാലേന ഓത്ഥടോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ദിട്ഠിസോതേന വുയ്ഹതി ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ദിട്ഠിസഞ്ഞോജനേന സഞ്ഞുത്തോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ദിട്ഠാനുസയേന അനുസടോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ദിട്ഠിസന്താപേന സന്തപ്പതി ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ദിട്ഠിപരിളാഹേന പരിഡയ്ഹതി ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ….

ജാതിയാ അനുഗതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ജരായ അനുസടോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ബ്യാധിനാ അഭിഭൂതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം …പേ… മരണേന അബ്ഭാഹതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ദുക്ഖേ പതിട്ഠിതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ….

തണ്ഹായ ഉഡ്ഡിതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ജരാപാകാരപരിക്ഖിത്തോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… മച്ചുപാസേന പരിക്ഖിത്തോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… മഹാബന്ധനബന്ധോ ലോകസന്നിവാസോ – രാഗബന്ധനേന ദോസബന്ധനേന മോഹബന്ധനേന മാനബന്ധനേന ദിട്ഠിബന്ധനേന കിലേസബന്ധനേന ദുച്ചരിതബന്ധനേന; തസ്സ നത്ഥഞ്ഞോ കോചി ബന്ധനം മോചേതാ, അഞ്ഞത്ര മയാതി – പസ്സന്താനം…പേ… മഹാസമ്ബാധപ്പടിപന്നോ ലോകസന്നിവാസോ; തസ്സ നത്ഥഞ്ഞോ കോചി ഓകാസം ദസ്സേതാ, അഞ്ഞത്ര മയാതി – പസ്സന്താനം… മഹാപലിബോധേന പലിബുദ്ധോ ലോകസന്നിവാസോ; തസ്സ നത്ഥഞ്ഞോ കോചി പലിബോധം ഛേതാ, അഞ്ഞത്ര മയാതി – പസ്സന്താനം…പേ… മഹാപപാതേ പതിതോ ലോകസന്നിവാസോ; തസ്സ നത്ഥഞ്ഞോ കോചി പപാതാ ഉദ്ധതാ, അഞ്ഞത്ര മയാതി – പസ്സന്താനം…പേ… മഹാകന്താരപ്പടിപന്നോ ലോകസന്നിവാസോ; തസ്സ നത്ഥഞ്ഞോ കോചി കന്താരം താരേതാ, അഞ്ഞത്ര മയാതി – പസ്സന്താനം…പേ… മഹാസംസാരപ്പടിപന്നോ ലോകസന്നിവാസോ; തസ്സ നത്ഥഞ്ഞോ കോചി സംസാരാ മോചേതാ, അഞ്ഞത്ര മയാതി – പസ്സന്താനം…പേ… മഹാവിദുഗ്ഗേ സമ്പരിവത്തതി ലോകസന്നിവാസോ; തസ്സ നത്ഥഞ്ഞോ കോചി വിദുഗ്ഗാ ഉദ്ധതാ, അഞ്ഞത്ര മയാതി – പസ്സന്താനം…പേ… മഹാപലിപേ [മഹാപല്ലേപേ (സ്യാ.)] പലിപന്നോ ലോകസന്നിവാസോ; തസ്സ നത്ഥഞ്ഞോ കോചി പലിപാ ഉദ്ധതാ, അഞ്ഞത്ര മയാതി – പസ്സന്താനം…പേ….

അബ്ഭാഹതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ആദിത്തോ ലോകസന്നിവാസോ – രാഗഗ്ഗിനാ ദോസഗ്ഗിനാ മോഹഗ്ഗിനാ ജാതിയാ ജരായ മരണേന സോകേഹി പരിദേവേഹി ദുക്ഖേഹി ദോമനസ്സേഹി ഉപായാസേഹി; തസ്സ നത്ഥഞ്ഞോ കോചി നിബ്ബാപേതാ, അഞ്ഞത്ര മയാതി – പസ്സന്താനം…പേ… ഉന്നീതകോ ലോകസന്നിവാസോ ഹഞ്ഞതി നിച്ചമതാണോ പത്തദണ്ഡോ തക്കരോതി – പസ്സന്താനം…പേ… വജ്ജബന്ധനബദ്ധോ ലോകസന്നിവാസോ ആഘാതനപച്ചുപട്ഠിതോ; തസ്സ നത്ഥഞ്ഞോ കോചി ബന്ധനം മോചേതാ, അഞ്ഞത്ര മയാതി – പസ്സന്താനം…പേ… അനാഥോ ലോകസന്നിവാസോ പരമകാരുഞ്ഞപ്പത്തോ; തസ്സ നത്ഥഞ്ഞോ കോചി തായേതാ, അഞ്ഞത്ര മയാതി – പസ്സന്താനം…പേ… ദുക്ഖാഭിതുന്നോ [ദുക്ഖാഭിതുണ്ണോ (ക.)] ലോകസന്നിവാസോ ചിരരത്തം പീളിതോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ഗധിതോ ലോകസന്നിവാസോ നിച്ചം പിപാസിതോതി – പസ്സന്താനം…പേ….

അന്ധോ ലോകസന്നിവാസോ അചക്ഖുകോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ഹതനേത്തോ ലോകസന്നിവാസോ അപരിണായകോതി – പസ്സന്താനം…പേ… വിപഥപക്ഖന്ദോ [വിപഥം പക്ഖന്തോ (സ്യാ.)] ലോകസന്നിവാസോ അഞ്ജസാപരദ്ധോ; തസ്സ നത്ഥഞ്ഞോ കോചി അരിയപഥം ആനേതാ, അഞ്ഞത്ര മയാതി – പസ്സന്താനം…പേ… മഹോഘപക്ഖന്ദോ ലോകസന്നിവാസോ; തസ്സ നത്ഥഞ്ഞോ കോചി ഓഘാ ഉദ്ധതാ, അഞ്ഞത്ര മയാതി – പസ്സന്താനം…പേ….

൧൧൮. ദ്വീഹി ദിട്ഠിഗതേഹി പരിയുട്ഠിതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… തീഹി ദുച്ചരിതേഹി വിപ്പടിപന്നോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ചതൂഹി യോഗേഹി യുത്തോ ലോകസന്നിവാസോ ചതുയോഗയോജിതോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ചതൂഹി ഗന്ഥേഹി [ഗണ്ഠേഹി (സ്യാ.)] ഗന്ഥിതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ചതൂഹി ഉപാദാനേഹി ഉപാദിയതി ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… പഞ്ചഗതിസമാരുള്ഹോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… പഞ്ചഹി കാമഗുണേഹി രജ്ജതി ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… പഞ്ചഹി നീവരണേഹി ഓത്ഥടോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ഛഹി വിവാദമൂലേഹി വിവദതി ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ഛഹി തണ്ഹാകായേഹി രജ്ജതി ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ഛഹി ദിട്ഠിഗതേഹി പരിയുട്ഠിതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം …പേ… സത്തഹി അനുസയേഹി അനുസടോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… സത്തഹി സഞ്ഞോജനേഹി സഞ്ഞുത്തോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… സത്തഹി മാനേഹി ഉന്നതോ [ഉണ്ണതോ (സ്യാ. ക.)] ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… അട്ഠഹി ലോകധമ്മേഹി സമ്പരിവത്തതി ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… അട്ഠഹി മിച്ഛത്തേഹി നിയ്യാതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… അട്ഠഹി പുരിസദോസേഹി ദുസ്സതി ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… നവഹി ആഘാതവത്ഥൂഹി ആഘാതിതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം …പേ… നവവിധമാനേഹി ഉന്നതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… നവഹി തണ്ഹാമൂലകേഹി ധമ്മേഹി രജ്ജതി ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ദസഹി കിലേസവത്ഥൂഹി കിലിസ്സതി ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ദസഹി ആഘാതവത്ഥൂഹി ആഘാതിതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ദസഹി അകുസലകമ്മപഥേഹി സമന്നാഗതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ദസഹി സഞ്ഞോജനേഹി സഞ്ഞുത്തോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ദസഹി മിച്ഛത്തേഹി നിയ്യാതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ദസവത്ഥുകായ മിച്ഛാദിട്ഠിയാ സമന്നാഗതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… ദസവത്ഥുകായ അന്തഗ്ഗാഹികായ ദിട്ഠിയാ സമന്നാഗതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം…പേ… അട്ഠസതതണ്ഹാപപഞ്ചസതേഹി പപഞ്ചിതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം ബുദ്ധാനം ഭഗവന്താനം സത്തേസു മഹാകരുണാ ഓക്കമതി. ദ്വാസട്ഠിയാ ദിട്ഠിഗതേഹി പരിയുട്ഠിതോ ലോകസന്നിവാസോതി – പസ്സന്താനം ബുദ്ധാനം ഭഗവന്താനം സത്തേസു മഹാകരുണാ ഓക്കമതി.

അഹഞ്ചമ്ഹി തിണ്ണോ, ലോകോ ച അതിണ്ണോ അഹം ചമ്ഹി മുത്തോ, ലോകോ ച അമുത്തോ; അഹഞ്ചമ്ഹി ദന്തോ, ലോകോ ച അദന്തോ; അഹം ചമ്ഹി സന്തോ, ലോകോ ച അസന്തോ; അഹം ചമ്ഹി അസ്സത്ഥോ, ലോകോ ച അനസ്സത്ഥോ; അഹം ചമ്ഹി പരിനിബ്ബുതോ, ലോകോ ച അപരിനിബ്ബുതോ; പഹോമി ഖ്വാഹം തിണ്ണോ താരേതും, മുത്തോ മോചേതും, ദന്തോ ദമേതും, സന്തോ സമേതും, അസ്സത്ഥോ അസ്സാസേതും, പരിനിബ്ബുതോ പരേ ച പരിനിബ്ബാപേതുന്തി – പസ്സന്താനം ബുദ്ധാനം ഭഗവന്താനം സത്തേസു മഹാകരുണാ ഓക്കമതി. ഇദം തഥാഗതസ്സ മഹാകരുണാസമാപത്തിയാ ഞാണം.

മഹാകരുണാഞാണനിദ്ദേസോ ഏകസത്തതിമോ.