൩൯. അത്ഥസന്ദസ്സനഞാണനിദ്ദേസോ

൯൦. കഥം നാനാധമ്മപ്പകാസനതാ പഞ്ഞാ അത്ഥസന്ദസ്സനേ ഞാണം? നാനാധമ്മാതി പഞ്ചക്ഖന്ധാ, ദ്വാദസായതനാനി, അട്ഠാരസ ധാതുയോ, കുസലാ ധമ്മാ, അകുസലാ ധമ്മാ, അബ്യാകതാ ധമ്മാ, കാമാവചരാ ധമ്മാ, രൂപാവചരാ ധമ്മാ, അരൂപാവചരാ ധമ്മാ, അപരിയാപന്നാ ധമ്മാ.

പകാസനതാതി രൂപം അനിച്ചതോ പകാസേതി, രൂപം ദുക്ഖതോ പകാസേതി, രൂപം അനത്തതോ പകാസേതി. വേദനം…പേ… സഞ്ഞം… സങ്ഖാരേ… വിഞ്ഞാണം… ചക്ഖും…പേ… ജരാമരണം അനിച്ചതോ പകാസേതി, ജരാമരണം ദുക്ഖതോ പകാസേതി, ജരാമരണം അനത്തതോ പകാസേതി.

അത്ഥസന്ദസ്സനേതി കാമച്ഛന്ദം പജഹന്തോ നേക്ഖമ്മത്ഥം സന്ദസ്സേതി. ബ്യാപാദം പജഹന്തോ അബ്യാപാദത്ഥം സന്ദസ്സേതി. ഥിനമിദ്ധം പജഹന്തോ ആലോകസഞ്ഞത്ഥം സന്ദസ്സേതി. ഉദ്ധച്ചം പജഹന്തോ അവിക്ഖേപത്ഥം സന്ദസ്സേതി. വിചികിച്ഛം പജഹന്തോ ധമ്മവവത്ഥാനത്ഥം സന്ദസ്സേതി. അവിജ്ജം പജഹന്തോ ഞാണത്ഥം സന്ദസ്സേതി. അരതിം പജഹന്തോ പാമോജ്ജത്ഥം സന്ദസ്സേതി. നീവരണേ പജഹന്തോ പഠമഝാനത്ഥം സന്ദസ്സേതി …പേ… സബ്ബകിലേസേ പജഹന്തോ അരഹത്തമഗ്ഗത്ഥം സന്ദസ്സേതി. തം ഞാതട്ഠേന ഞാണം, പജാനനട്ഠേന പഞ്ഞാ. തേന വുച്ചതി – ‘‘നാനാധമ്മപകാസനതാ പഞ്ഞാ അത്ഥസന്ദസ്സനേ ഞാണം’’.

അത്ഥസന്ദസ്സനഞാണനിദ്ദേസോ നവതിംസതിമോ.