൧൬. ഗോചരനാനത്തഞാണനിദ്ദേസോ

൬൭. കഥം ബഹിദ്ധാ വവത്ഥാനേ പഞ്ഞാ ഗോചരനാനത്തേ ഞാണം? കഥം ബഹിദ്ധാ ധമ്മേ വവത്ഥേതി? രൂപേ ബഹിദ്ധാ വവത്ഥേതി, സദ്ദേ ബഹിദ്ധാ വവത്ഥേതി, ഗന്ധേ ബഹിദ്ധാ വവത്ഥേതി, രസേ ബഹിദ്ധാ വവത്ഥേതി, ഫോട്ഠബ്ബേ ബഹിദ്ധാ വവത്ഥേതി, ധമ്മേ ബഹിദ്ധാ വവത്ഥേതി.

കഥം രൂപേ ബഹിദ്ധാ വവത്ഥേതി? രൂപാ അവിജ്ജാസമ്ഭൂതാതി വവത്ഥേതി രൂപാ തണ്ഹാസമ്ഭൂതാതി വവത്ഥേതി, രൂപാ കമ്മസമ്ഭൂതാതി വവത്ഥേതി, രൂപാ ആഹാരസമ്ഭൂതാതി വവത്ഥേതി, രൂപാ ചതുന്നം മഹാഭൂതാനം ഉപാദായാതി വവത്ഥേതി, രൂപാ ഉപ്പന്നാതി വവത്ഥേതി, രൂപാ സമുദാഗതാതി വവത്ഥേതി. രൂപാ അഹുത്വാ സമ്ഭൂതാ, ഹുത്വാ ന ഭവിസ്സന്തീതി വവത്ഥേതി. രൂപേ അന്തവന്തതോ വവത്ഥേതി, രൂപാ അദ്ധുവാ അസസ്സതാ വിപരിണാമധമ്മാതി വവത്ഥേതി. രൂപാ അനിച്ചാ സങ്ഖതാ പടിച്ചസമുപ്പന്നാ ഖയധമ്മാ വയധമ്മാ വിരാഗധമ്മാ നിരോധധമ്മാതി വവത്ഥേതി. രൂപേ അനിച്ചതോ വവത്ഥേതി, നോ നിച്ചതോ; ദുക്ഖതോ വവത്ഥേതി, നോ സുഖതോ; അനത്തതോ വവത്ഥേതി, നോ അത്തതോ; നിബ്ബിന്ദതി, നോ നന്ദതി; വിരജ്ജതി, നോ രജ്ജതി; നിരോധേതി, നോ സമുദേതി; പടിനിസ്സജ്ജതി, നോ ആദിയതി. അനിച്ചതോ വവത്ഥേന്തോ നിച്ചസഞ്ഞം പജഹതി, ദുക്ഖതോ വവത്ഥേന്തോ സുഖസഞ്ഞം പജഹതി, അനത്തതോ വവത്ഥേന്തോ അത്തസഞ്ഞം പജഹതി, നിബ്ബിന്ദന്തോ നന്ദിം പജഹതി, വിരജ്ജന്തോ രാഗം പജഹതി, നിരോധേന്തോ സമുദയം പജഹതി, പടിനിസ്സജ്ജന്തോ ആദാനം പജഹതി. ഏവം രൂപേ ബഹിദ്ധാ വവത്ഥേതി.

കഥം സദ്ദേ ബഹിദ്ധാ വവത്ഥേതി? സദ്ദാ അവിജ്ജാസമ്ഭൂതാതി വവത്ഥേതി…പേ… സദ്ദാ ചതുന്നം മഹാഭൂതാനം ഉപാദായാതി വവത്ഥേതി, സദ്ദാ ഉപ്പന്നാതി വവത്ഥേതി, സദ്ദാ സമുദാഗതാതി വവത്ഥേതി. സദ്ദാ അഹുത്വാ സമ്ഭൂതാ, ഹുത്വാ ന ഭവിസ്സന്തീതി വവത്ഥേതി. സദ്ദേ അന്തവന്തതോ വവത്ഥേതി, സദ്ദാ അദ്ധുവാ അസസ്സതാ വിപരിണാമധമ്മാതി വവത്ഥേതി, സദ്ദാ അനിച്ചാ സങ്ഖതാ പടിച്ചസമുപ്പന്നാ ഖയധമ്മാ വയധമ്മാ വിരാഗധമ്മാ നിരോധധമ്മാതി വവത്ഥേതി. സദ്ദേ അനിച്ചതോ വവത്ഥേതി, നോ നിച്ചതോ…പേ… ഏവം സദ്ദേ ബഹിദ്ധാ വവത്ഥേതി.

കഥം ഗന്ധേ ബഹിദ്ധാ വവത്ഥേതി? ഗന്ധാ അവിജ്ജാസമ്ഭൂതാതി വവത്ഥേതി, ഗന്ധാ തണ്ഹാസമ്ഭൂതാതി വവത്ഥേതി…പേ… ഏവം ഗന്ധേ ബഹിദ്ധാ വവത്ഥേതി. കഥം രസേ ബഹിദ്ധാ വവത്ഥേതി? രസാ അവിജ്ജാസമ്ഭൂതാതി വവത്ഥേതി, രസാ തണ്ഹാസമ്ഭൂതാതി വവത്ഥേതി…പേ… ഏവം രസേ ബഹിദ്ധാ വവത്ഥേതി. കഥം ഫോട്ഠബ്ബേ ബഹിദ്ധാ വവത്ഥേതി? ഫോട്ഠബ്ബാ അവിജ്ജാസമ്ഭൂതാതി വവത്ഥേതി, ഫോട്ഠബ്ബാ തണ്ഹാസമ്ഭൂതാതി വവത്ഥേതി, ഫോട്ഠബ്ബാ കമ്മസമ്ഭൂതാതി വവത്ഥേതി, ഫോട്ഠബ്ബാ ആഹാരസമ്ഭൂതാതി വവത്ഥേതി, ഫോട്ഠബ്ബാ ഉപ്പന്നാതി വവത്ഥേതി. ഫോട്ഠബ്ബാ സമുദാഗതാതി വവത്ഥേതി…പേ… ഏവം ഫോട്ഠബ്ബേ ബഹിദ്ധാ വവത്ഥേതി.

കഥം ധമ്മേ ബഹിദ്ധാ വവത്ഥേതി? ധമ്മാ അവിജ്ജാസമ്ഭൂതാതി വവത്ഥേതി, ധമ്മാ തണ്ഹാസമ്ഭൂതാതി വവത്ഥേതി, ധമ്മാ കമ്മസമ്ഭൂതാതി വവത്ഥേതി, ധമ്മാ ആഹാരസമ്ഭൂതാതി വവത്ഥേതി, ധമ്മാ ഉപ്പന്നാതി വവത്ഥേതി, ധമ്മാ സമുദാഗതാതി വവത്ഥേതി. ധമ്മാ അഹുത്വാ സമ്ഭൂതാ, ഹുത്വാ ന ഭവിസ്സന്തീതി വവത്ഥേതി. ധമ്മേ അന്തവന്തതോ വവത്ഥേതി, ധമ്മാ അദ്ധുവാ അസസ്സതാ വിപരിണാമധമ്മാതി വവത്ഥേതി, ധമ്മാ അനിച്ചാ സങ്ഖതാ പടിച്ചസമുപ്പന്നാ ഖയധമ്മാ വയധമ്മാ വിരാഗധമ്മാ നിരോധധമ്മാതി വവത്ഥേതി. ധമ്മേ അനിച്ചതോ വവത്ഥേതി, നോ നിച്ചതോ; ദുക്ഖതോ വവത്ഥേതി, നോ സുഖതോ; അനത്തതോ വവത്ഥേതി, നോ അത്തതോ; നിബ്ബിന്ദതി, നോ നന്ദതി; വിരജ്ജതി, നോ രജ്ജതി; നിരോധേതി, നോ സമുദേതി; പടിനിസ്സജ്ജതി, നോ ആദിയതി…പേ… അനിച്ചതോ വവത്ഥേന്തോ നിച്ചസഞ്ഞം പജഹതി, ദുക്ഖതോ വവത്ഥേന്തോ സുഖസഞ്ഞം പജഹതി, അനത്തതോ വവത്ഥേന്തോ അത്തസഞ്ഞം പജഹതി, നിബ്ബിന്ദന്തോ നന്ദിം പജഹതി, വിരജ്ജന്തോ രാഗം പജഹതി, നിരോധേന്തോ സമുദയം പജഹതി, പടിനിസ്സജ്ജന്തോ ആദാനം പജഹതി. ഏവം ധമ്മേ ബഹിദ്ധാ വവത്ഥേതി. തം ഞാതട്ഠേന ഞാണം, പജാനനട്ഠേന പഞ്ഞാ. തേന വുച്ചതി – ‘‘ബഹിദ്ധാ വവത്ഥാനേ പഞ്ഞാ ഗോചരനാനത്തേ ഞാണം’’.

ഗോചരനാനത്തഞാണനിദ്ദേസോ സോളസമോ.