൬. കമ്മജാദിപഞ്ഹോ

൬. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, കതമേ ഏത്ഥ കമ്മജാ, കതമേ ഹേതുജാ, കതമേ ഉതുജാ, കതമേ ന കമ്മജാ, ന ഹേതുജാ, ന ഉതുജാ’’തി? ‘‘യേ കേചി, മഹാരാജ, സത്താ സചേതനാ, സബ്ബേ തേ കമ്മജാ; അഗ്ഗി ച സബ്ബാനി ച ബീജജാതാനി ഹേതുജാനി; പഥവീ ച പബ്ബതാ ച ഉദകഞ്ച വാതോ ച, സബ്ബേ തേ ഉതുജാ; ആകാസോ ച നിബ്ബാനഞ്ച ഇമേ ദ്വേ അകമ്മജാ അഹേതുജാ അനുതുജാ. നിബ്ബാനം പന, മഹാരാജ, ന വത്തബ്ബം കമ്മജന്തി വാ ഹേതുജന്തി വാ ഉതുജന്തി വാ ഉപ്പന്നന്തി വാ അനുപ്പന്നന്തി വാ ഉപ്പാദനീയന്തി വാ അതീതന്തി വാ അനാഗതന്തി വാ പച്ചുപ്പന്നന്തി വാ ചക്ഖുവിഞ്ഞേയ്യന്തി വാ സോതവിഞ്ഞേയ്യന്തി വാ ഘാനവിഞ്ഞേയ്യന്തി വാ ജിവ്ഹാവിഞ്ഞേയ്യന്തി വാ കായവിഞ്ഞേയ്യന്തി വാ, അപി ച, മഹാരാജ, മനോവിഞ്ഞേയ്യം നിബ്ബാനം, യം സോ സമ്മാപടിപന്നോ അരിയസാവകോ വിസുദ്ധേന ഞാണേന പസ്സതീ’’തി. ‘‘രമണീയോ, ഭന്തേ നാഗസേന, പഞ്ഹോ സുവിനിച്ഛിതോ നിസ്സംസയോ ഏകന്തഗതോ, വിമതി ഉപ്പച്ഛിന്നാ, ത്വം ഗണിവരപവരമാസജ്ജാ’’തി.

കമ്മജാദിപഞ്ഹോ ഛട്ഠോ.