൧. കായപിയായനപഞ്ഹോ

൧. രാജാ ആഹ ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, പിയോ പബ്ബജിതാനം കായോ’’തി? ‘‘ന ഖോ, മഹാരാജ, പിയോ പബ്ബജിതാനം കായോ’’തി. ‘‘അഥ കിസ്സ നു ഖോ, ഭന്തേ, കേലായഥ മമായഥാ’’തി? ‘‘കിം പന തേ, മഹാരാജ, കദാചി കരഹചി സങ്ഗാമഗതസ്സ കണ്ഡപ്പഹാരോ ഹോതീ’’തി? ‘‘ആമ, ഭന്തേ, ഹോതീ’’തി. ‘‘കിംനു ഖോ, മഹാരാജ, സോ വണോ ആലേപേന ച ആലിമ്പീയതി തേലേന ച മക്ഖീയതി സുഖുമേന ച ചോളപട്ടേന പലിവേഠീയതീ’’തി? ‘‘ആമ, ഭന്തേ, ആലേപേന ച ആലിമ്പീയതി തേലേന ച മക്ഖീയതി സുഖുമേന ച ചോളപട്ടേന പലിവേഠീയതീ’’തി. ‘‘കിംനു ഖോ, മഹാരാജ, പിയോ തേ വണോ, തേന ആലേപേന ച ആലിമ്പീയതി തേലേന ച മക്ഖീയതി സുഖുമേന ച ചോളപട്ടേന പലിവേഠീയതീ’’തി? ‘‘ന മേ, ഭന്തേ, പിയോ വണോ, അപി ച മംസസ്സ രുഹനത്ഥായ ആലേപേന ച ആലിമ്പീയതി തേലേന ച മക്ഖീയതി സുഖുമേന ച ചോളപട്ടേന പലിവേഠീയതീ’’തി. ‘‘ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, അപ്പിയോ പബ്ബജിതാനം കായോ, അഥ ച പബ്ബജിതാ അനജ്ഝോസിതാ കായം പരിഹരന്തി ബ്രഹ്മചരിയാനുഗ്ഗഹായ. അപി ച ഖോ, മഹാരാജ, വണൂപമോ കായോ വുത്തോ ഭഗവതാ, തേന പബ്ബജിതാ വണമിവ കായം പരിഹരന്തി അനജ്ഝോസിതാ. ഭാസിതമ്പേതം മഹാരാജ ഭഗവതാ –

‘‘‘അല്ലചമ്മപടിച്ഛന്നോ, നവദ്വാരോ മഹാവണോ;

സമന്തതോ പഗ്ഘരതി, അസുചിപൂതിഗന്ധിയോ’’’തി.

‘‘കല്ലോസി, ഭന്തേ നാഗസേനാ’’തി.

കായപിയായനപഞ്ഹോ പഠമോ.