൨. പുരിമകോടിപഞ്ഹോ

൨. രാജാ ആഹ ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, യം പനേതം ബ്രൂസി ‘പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതീ’തി, തസ്സ ഓപമ്മം കരോഹീ’’തി. ‘‘യഥാ, മഹാരാജ, പുരിസോ പരിത്തം [പരിപക്കം (ക.)] ബീജം പഥവിയം നിക്ഖിപേയ്യ, തതോ അങ്കുരോ ഉട്ഠഹിത്വാ അനുപുബ്ബേന വുഡ്ഢിം വിരൂള്ഹിം വേപുല്ലം ആപജ്ജിത്വാ ഫലം ദദേയ്യ. തതോ ബീജം ഗഹേത്വാ പുന രോപേയ്യ, തതോപി അങ്കുരോ ഉട്ഠഹിത്വാ അനുപുബ്ബേന വുഡ്ഢിം വിരൂള്ഹിം വേപുല്ലം ആപജ്ജിത്വാ ഫലം ദദേയ്യ. ഏവമേതിസ്സാ സന്തതിയാ അത്ഥി അന്തോ’’തി? ‘‘നത്ഥി ഭന്തേ’’തി. ‘‘ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, അദ്ധാനസ്സാപി പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതീ’’തി.

‘‘ഭിയ്യോ ഓപമ്മം കരോഹീ’’തി. ‘‘യഥാ, മഹാരാജ, കുക്കുടിയാ അണ്ഡം ഭവേയ്യ, അണ്ഡതോ കുക്കുടീ കുക്കുടിയാ അണ്ഡന്തി. ഏവമേതിസ്സാ സന്തതിയാ അത്ഥി അന്തോ’’തി? ‘‘നത്ഥി ഭന്തേ’’തി. ‘‘ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, അദ്ധാനസ്സാപി പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതീ’’തി.

‘‘ഭിയ്യോ ഓപമ്മം കരോഹീ’’തി. ഥേരോ പഥവിയാ ചക്കം ലിഖിത്വാ മിലിന്ദം രാജാനം ഏതദവോച ‘‘അത്ഥി, മഹാരാജ, ഇമസ്സ ചക്കസ്സ അന്തോ’’തി? ‘‘നത്ഥി ഭന്തേ’’തി. ‘‘ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, ഇമാനി ചക്കാനി വുത്താനി ഭഗവതാ ‘ചക്ഖുഞ്ച പടിച്ച രൂപേ ച ഉപ്പജ്ജതി ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം, തിണ്ണം സങ്ഗതി ഫസ്സോ, ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാ, വേദനാപച്ചയാ തണ്ഹാ, തണ്ഹാപച്ചയാ ഉപാദാനം, ഉപാദാനപച്ചയാ കമ്മം, കമ്മതോ പുന ചക്ഖും ജായതീ’തി. ഏവമേതിസ്സാ സന്തതിയാ അത്ഥി അന്തോ’’തി? ‘‘നത്ഥി ഭന്തേ’’തി.

‘‘‘സോതഞ്ച പടിച്ച സദ്ദേ ച…പേ… മനഞ്ച പടിച്ച ധമ്മേ ച ഉപ്പജ്ജതി മനോവിഞ്ഞാണം, തിണ്ണം സങ്ഗതി ഫസ്സോ, ഫസ്സപച്ചയാ വേദനാ, വേദനാപച്ചയാ തണ്ഹാ, തണ്ഹാപച്ചയാ ഉപാദാനം, ഉപാദാനപച്ചയാ കമ്മം, കമ്മതോ പുന മനോ ജായതീ’തി. ഏവമേതിസ്സാ സന്തതിയാ അത്ഥി അന്തോ’’തി? ‘‘നത്ഥി ഭന്തേ’’തി. ‘‘ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, അദ്ധാനസ്സാപി പുരിമാ കോടി ന പഞ്ഞായതീ’’തി.

‘‘കല്ലോസി, ഭന്തേ നാഗസേനാ’’തി.

പുരിമകോടിപഞ്ഹോ ദുതിയോ.