൧. കുക്കുവഗ്ഗോ

൩൯൬. കുക്കുജാതകം (൭-൧-൧)

൧. ദിയഡ്ഢകുക്കൂ ഉദയേന കണ്ണികാ, വിദത്ഥിയോ അട്ഠ പരിക്ഖിപന്തി നം;

സാ സിംസപാ [സസിംസപാ (സീ. പീ.), സാ സീസപാ (സ്യാ.), യാ സിംസപാ (ക. സീ. നിയ്യ)] സാരമയാ അഫേഗ്ഗുകാ, കുഹിം ഠിതാ ഉപ്പരിതോ [ഉപരിതോ (സീ. സ്യാ. പീ.)] ന ധംസതി.

൨. യാ തിംസതി സാരമയാ അനുജ്ജുകാ, പരികിരിയ [പകിരിയാ (ക.)] ഗോപാണസിയോ സമം ഠിതാ [സമട്ഠിതാ (സീ. സ്യാ.)];

താഹി സുസങ്ഗഹിതാ ബലസാ പീളിതാ [താ സങ്ഗഹിതാ ബലസാ ച പീളിതാ (സീ.), താഹി സുസങ്ഗഹിതാ ബലസാ ച പീളിതാ (സ്യാ.), താഹി സങ്ഗഹീതാ ബലസാ ച പീളിതാ (പീ.)], സമം ഠിതാ ഉപ്പരിതോ ന ധംസതി.

൩. ഏവമ്പി മിത്തേഹി ദള്ഹേഹി പണ്ഡിതോ, അഭേജ്ജരൂപേഹി സുചീഹി മന്തിഭി;

സുസങ്ഗഹീതോ സിരിയാ ന ധംസതി, ഗോപാണസീ ഭാരവഹാവ കണ്ണികാ.

൪. ഖരത്തചം ബേല്ലം യഥാപി സത്ഥവാ, അനാമസന്തോപി കരോതി തിത്തകം;

സമാഹരം സാദും കരോതി പത്ഥിവ, അസാദും കയിരാ തനുബന്ധമുദ്ധരം [തനുവട്ടമുദ്ധരം (സീ. പീ.)].

൫. ഏവമ്പി ഗാമനിഗമേസു പണ്ഡിതോ, അസാഹസം രാജധനാനി സങ്ഘരം;

ധമ്മാനുവത്തീ പടിപജ്ജമാനോ, സ ഫാതി കയിരാ അവിഹേഠയം പരം.

൬. ഓദാതമൂലം സുചിവാരിസമ്ഭവം, ജാതം യഥാ പോക്ഖരണീസു അമ്ബുജം;

പദുമം യഥാ അഗ്ഗിനികാസിഫാലിമം, ന കദ്ദമോ ന രജോ ന വാരി ലിമ്പതി.

൭. ഏവമ്പി വോഹാരസുചിം അസാഹസം, വിസുദ്ധകമ്മന്തമപേതപാപകം;

ന ലിമ്പതി കമ്മകിലേസ താദിസോ, ജാതം യഥാ പോക്ഖരണീസു അമ്ബുജന്തി.

കുക്കുജാതകം പഠമം.

൩൯൭. മനോജജാതകം (൭-൧-൨)

൮. യഥാ ചാപോ നിന്നമതി, ജിയാ ചാപി നികൂജതി;

ഹഞ്ഞതേ നൂന മനോജോ, മിഗരാജാ സഖാ മമ.

൯. ഹന്ദ ദാനി വനന്താനി, പക്കമാമി യഥാസുഖം;

നേതാദിസാ സഖാ ഹോന്തി, ലബ്ഭാ മേ ജീവതോ സഖാ.

൧൦. ന പാപജനസംസേവീ, അച്ചന്തം സുഖമേധതി;

മനോജം പസ്സ സേമാനം, ഗിരിയസ്സാനുസാസനീ [അരിയസ്സാനുസാസനീ (സീ. സ്യാ. പീ.)].

൧൧. ന പാപസമ്പവങ്കേന, മാതാ പുത്തേന നന്ദതി;

മനോജം പസ്സ സേമാനം, അച്ഛന്നം [സച്ഛന്നം (ക.)] സമ്ഹി ലോഹിതേ.

൧൨. ഏവമാപജ്ജതേ പോസോ, പാപിയോ ച നിഗച്ഛതി;

യോ വേ ഹിതാനം വചനം, ന കരോതി അത്ഥദസ്സിനം.

൧൩. ഏവഞ്ച സോ ഹോതി തതോ ച പാപിയോ, യോ ഉത്തമോ അധമജനൂപസേവീ;

പസ്സുത്തമം അധമജനൂപസേവിതം [സേവിം (സ്യാ.)], മിഗാധിപം സരവരവേഗനിദ്ധുതം.

൧൪. നിഹീയതി പുരിസോ നിഹീനസേവീ, ന ച ഹായേഥ കദാചി തുല്യസേവീ;

സേട്ഠമുപഗമം [മുപനമം (സീ. പീ. അ. നി. ൩.൨൬)] ഉദേതി ഖിപ്പം, തസ്മാത്തനാ ഉത്തരിതരം [തസ്മാ അത്തനോ ഉത്തരിം (സീ. പീ.), തസ്മാ അത്തനോ ഉത്തരം (സ്യാ.)] ഭജേഥാതി.

മനോജജാതകം ദുതിയം.

൩൯൮. സുതനുജാതകം (൭-൧-൩)

൧൫. രാജാ തേ ഭത്തം പാഹേസി, സുചിം മംസൂപസേചനം;

മഘദേവസ്മിം [മഖാദേവസ്മിം (സീ. പീ.), മാഘദേവസ്മിം (ക.)] അധിവത്ഥേ, ഏഹി നിക്ഖമ്മ ഭുഞ്ജസ്സു.

൧൬. ഏഹി മാണവ ഓരേന, ഭിക്ഖമാദായ സൂപിതം;

ത്വഞ്ച മാണവ ഭിക്ഖാ ച [ഭക്ഖോസി (സ്യാ.), ഭക്ഖാവ (ക.)], ഉഭോ ഭക്ഖാ ഭവിസ്സഥ.

൧൭. അപ്പകേന തുവം യക്ഖ, ഥുല്ലമത്ഥം ജഹിസ്സസി;

ഭിക്ഖം തേ നാഹരിസ്സന്തി, ജനാ മരണസഞ്ഞിനോ.

൧൮. ലദ്ധായ യക്ഖാ [ലദ്ധായം യക്ഖ (സീ. സ്യാ. പീ.)] തവ നിച്ചഭിക്ഖം, സുചിം പണീതം രസസാ ഉപേതം;

ഭിക്ഖഞ്ച തേ ആഹരിയോ നരോ ഇധ, സുദുല്ലഭോ ഹേഹിതി ഭക്ഖിതേ [ഖാദിതേ (സീ. സ്യാ. പീ.)] മയി.

൧൯. മമേവ [മമേസ (സീ. പീ.)] സുതനോ അത്ഥോ, യഥാ ഭാസസി മാണവ;

മയാ ത്വം സമനുഞ്ഞാതോ, സോത്ഥിം പസ്സാഹി മാതരം.

൨൦. ഖഗ്ഗം ഛത്തഞ്ച പാതിഞ്ച, ഗച്ഛമാദായ [ഗച്ഛേവാദായ (സീ. സ്യാ. പീ.)] മാണവ;

സോത്ഥിം പസ്സതു തേ മാതാ, ത്വഞ്ച പസ്സാഹി മാതരം.

൨൧. ഏവം യക്ഖ സുഖീ ഹോഹി, സഹ സബ്ബേഹി ഞാതിഭി;

ധനഞ്ച മേ അധിഗതം, രഞ്ഞോ ച വചനം കതന്തി.

സുതനുജാതകം തതിയം.

൩൯൯. മാതുപോസകഗിജ്ഝജാതകം (൭-൧-൪)

൨൨. തേ കഥം നു കരിസ്സന്തി, വുദ്ധാ ഗിരിദരീസയാ;

അഹം ബദ്ധോസ്മി പാസേന, നിലീയസ്സ വസം ഗതോ.

൨൩. കിം ഗിജ്ഝ പരിദേവസി, കാ നു തേ പരിദേവനാ;

ന മേ സുതോ വാ ദിട്ഠോ വാ, ഭാസന്തോ മാനുസിം ദിജോ.

൨൪. ഭരാമി മാതാപിതരോ, വുദ്ധേ ഗിരിദരീസയേ;

തേ കഥം നു കരിസ്സന്തി, അഹം വസം ഗതോ തവ.

൨൫. യം നു ഗിജ്ഝോ യോജനസതം, കുണപാനി അവേക്ഖതി;

കസ്മാ ജാലഞ്ച പാസഞ്ച, ആസജ്ജാപി ന ബുജ്ഝസി.

൨൬. യദാ പരാഭവോ ഹോതി, പോസോ ജീവിതസങ്ഖയേ;

അഥ ജാലഞ്ച പാസഞ്ച, ആസജ്ജാപി ന ബുജ്ഝതി.

൨൭. ഭരസ്സു മാതാപിതരോ, വുദ്ധേ ഗിരിദരീസയേ;

മയാ ത്വം സമനുഞ്ഞാതോ, സോത്ഥിം പസ്സാഹി ഞാതകേ.

൨൮. ഏവം ലുദ്ദക നന്ദസ്സു, സഹ സബ്ബേഹി ഞാതിഭി;

ഭരിസ്സം മാതാപിതരോ, വുദ്ധേ ഗിരിദരീസയേതി.

മാതുപോസകഗിജ്ഝജാതകം ചതുത്ഥം.

൪൦൦. ദബ്ഭപുപ്ഫജാതകം (൭-൧-൫)

൨൯. അനുതീരചാരീ ഭദ്ദന്തേ, സഹായമനുധാവ മം;

മഹാ മേ ഗഹിതോ [രോഹിതോ (ക.)] മച്ഛോ, സോ മം ഹരതി വേഗസാ.

൩൦. ഗമ്ഭീരചാരീ ഭദ്ദന്തേ, ദള്ഹം ഗണ്ഹാഹി ഥാമസാ;

അഹം തം ഉദ്ധരിസ്സാമി, സുപണ്ണോ ഉരഗാമിവ [ഉരഗമ്മിവ (സീ. സ്യാ. പീ.)].

൩൧. വിവാദോ നോ സമുപ്പന്നോ, ദബ്ഭപുപ്ഫ സുണോഹി മേ;

സമേഹി മേധഗം [മേധകം (പീ.)] സമ്മ, വിവാദോ വൂപസമ്മതം.

൩൨. ധമ്മട്ഠോഹം പുരേ ആസിം, ബഹൂ അഡ്ഡാ മേ തീരിതാ [ബഹുഅട്ടം മേ തീരിതം (സീ.), ബഹുഅട്ടംവ തീരിതം (സ്യാ.), ബഹു അത്ഥം മേ തീരിതം (പീ.)];

സമേമി മേധഗം സമ്മ, വിവാദോ വൂപസമ്മതം.

൩൩. അനുതീരചാരി നങ്ഗുട്ഠം, സീസം ഗമ്ഭീരചാരിനോ;

അച്ചായം [അഥായം (സീ. പീ.)] മജ്ഝിമോ ഖണ്ഡോ, ധമ്മട്ഠസ്സ ഭവിസ്സതി.

൩൪. ചിരമ്പി ഭക്ഖോ അഭവിസ്സ, സചേ ന വിവദേമസേ;

അസീസകം അനങ്ഗുട്ഠം, സിങ്ഗാലോ ഹരതി രോഹിതം.

൩൫. യഥാപി രാജാ നന്ദേയ്യ, രജ്ജം ലദ്ധാന ഖത്തിയോ;

ഏവാഹമജ്ജ നന്ദാമി, ദിസ്വാ പുണ്ണമുഖം പതിം.

൩൬. കഥം നു ഥലജോ സന്തോ, ഉദകേ മച്ഛം പരാമസി;

പുട്ഠോ മേ സമ്മ അക്ഖാഹി, കഥം അധിഗതം തയാ.

൩൭. വിവാദേന കിസാ ഹോന്തി, വിവാദേന ധനക്ഖയാ;

ജീനാ ഉദ്ദാ വിവാദേന, ഭുഞ്ജ മായാവി രോഹിതം.

൩൮. ഏവമേവ മനുസ്സേസു, വിവാദോ യത്ഥ ജായതി;

ധമ്മട്ഠം പടിധാവന്തി, സോ ഹി നേസം വിനായകോ;

ധനാപി തത്ഥ ജീയന്തി, രാജകോസോ പവഡ്ഢതീതി [ച വഡ്ഢതി (പീ.)].

ദബ്ഭപുപ്ഫജാതകം പഞ്ചമം.

൪൦൧. പണ്ണകജാതകം (൭-൧-൬)

൩൯. പണ്ണകം [ദസണ്ണകം (സീ. സ്യാ. പീ.)] തിഖിണധാരം, അസിം സമ്പന്നപായിനം;

പരിസായം പുരിസോ ഗിലതി, കിം ദുക്കരതരം തതോ;

യദഞ്ഞം ദുക്കരം ഠാനം, തം മേ അക്ഖാഹി പുച്ഛിതോ.

൪൦. ഗിലേയ്യ പുരിസോ ലോഭാ, അസിം സമ്പന്നപായിനം;

യോ ച വജ്ജാ ദദാമീതി, തം ദുക്കരതരം തതോ;

സബ്ബഞ്ഞം സുകരം ഠാനം, ഏവം ജാനാഹി മദ്ദവ [മാഗധ (സീ. സ്യാ. പീ.)].

൪൧. ബ്യാകാസി ആയുരോ പഞ്ഹം, അത്ഥം [അത്ഥ (പീ. സീ. നിയ്യ)] ധമ്മസ്സ കോവിദോ;

പുക്കുസം ദാനി പുച്ഛാമി, കിം ദുക്കരതരം തതോ;

യദഞ്ഞം ദുക്കരം ഠാനം, തം മേ അക്ഖാഹി പുച്ഛിതോ.

൪൨. ന വാചമുപജീവന്തി, അഫലം ഗിരമുദീരിതം;

യോ ച ദത്വാ അവാകയിരാ, തം ദുക്കരതരം തതോ;

സബ്ബഞ്ഞം സുകരം ഠാനം, ഏവം ജാനാഹി മദ്ദവ.

൪൩. ബ്യാകാസി പുക്കുസോ പഞ്ഹം, അത്ഥം ധമ്മസ്സ കോവിദോ;

സേനകം ദാനി പുച്ഛാമി, കിം ദുക്കരതരം തതോ;

യദഞ്ഞം ദുക്കരം ഠാനം, തം മേ അക്ഖാഹി പുച്ഛിതോ.

൪൪. ദദേയ്യ പുരിസോ ദാനം, അപ്പം വാ യദി വാ ബഹും;

യോ ച ദത്വാ നാനുതപ്പേ [തപേ (സീ. പീ.)], തം ദുക്കരതരം തതോ;

സബ്ബഞ്ഞം സുകരം ഠാനം, ഏവം ജാനാഹി മദ്ദവ.

൪൫. ബ്യാകാസി ആയുരോ പഞ്ഹം, അഥോ പുക്കുസപോരിസോ;

സബ്ബേ പഞ്ഹേ അതിഭോതി, യഥാ ഭാസതി സേനകോതി.

പണ്ണക [ദസണ്ണക (സീ. സ്യാ. പീ.)] ജാതകം ഛട്ഠം.

൪൦൨. സത്തുഭസ്തജാതകം (൭-൧-൭)

൪൬. വിബ്ഭന്തചിത്തോ കുപിതിന്ദ്രിയോസി, നേത്തേഹി തേ വാരിഗണാ സവന്തി;

കിം തേ നട്ഠം കിം പന പത്ഥയാനോ, ഇധാഗമാ ബ്രഹ്മേ തദിങ്ഘ [ബ്രാഹ്മണ ഇങ്ഘ (സീ. സ്യാ.)] ബ്രൂഹി.

൪൭. മിയ്യേഥ ഭരിയാ വജതോ മമജ്ജ, അഗച്ഛതോ മരണമാഹ യക്ഖോ;

ഏതേന ദുക്ഖേന പവേധിതോസ്മി, അക്ഖാഹി മേ സേനക ഏതമത്ഥം.

൪൮. ബഹൂനി ഠാനാനി വിചിന്തയിത്വാ, യമേത്ഥ വക്ഖാമി തദേവ സച്ചം;

മഞ്ഞാമി തേ ബ്രാഹ്മണ സത്തുഭസ്തം, അജാനതോ കണ്ഹസപ്പോ പവിട്ഠോ.

൪൯. ആദായ ദണ്ഡം പരിസുമ്ഭ ഭസ്തം, പസ്സേളമൂഗം ഉരഗം ദുജിവ്ഹം [ദിജിവ്ഹം (സീ. പീ.)];

ഛിന്ദജ്ജ കങ്ഖം വിചികിച്ഛിതാനി, ഭുജങ്ഗമം പസ്സ പമുഞ്ച ഭസ്തം.

൫൦. സംവിഗ്ഗരൂപോ പരിസായ മജ്ഝേ, സോ ബ്രാഹ്മണോ സത്തുഭസ്തം പമുഞ്ചി;

അഥ നിക്ഖമി ഉരഗോ ഉഗ്ഗതേജോ, ആസീവിസോ സപ്പോ ഫണം കരിത്വാ.

൫൧. സുലദ്ധലാഭാ ജനകസ്സ രഞ്ഞോ, യോ പസ്സതീ സേനകം സാധുപഞ്ഞം;

വിവട്ടഛദ്ദോ [വിവത്തച്ഛദ്ദോ (സീ.), വിവട്ടച്ഛദോ (സ്യാ.), വിവട്ടച്ഛദ്ദാ (പീ.)] നുസി സബ്ബദസ്സീ, ഞാണം നു തേ ബ്രാഹ്മണ ഭിംസരൂപം.

൫൨. ഇമാനി മേ സത്തസതാനി അത്ഥി, ഗണ്ഹാഹി സബ്ബാനി ദദാമി തുയ്ഹം;

തയാ ഹി മേ ജീവിതമജ്ജ ലദ്ധം, അഥോപി ഭരിയായ മകാസി സോത്ഥിം.

൫൩. ന പണ്ഡിതാ വേതനമാദിയന്തി, ചിത്രാഹി ഗാഥാഹി സുഭാസിതാഹി;

ഇതോപി തേ ബ്രഹ്മേ ദദന്തു വിത്തം, ആദായ ത്വം ഗച്ഛ സകം നികേതന്തി.

സത്തുഭസ്തജാതകം [സേനകജാതകം (സ്യാ.)] സത്തമം.

൪൦൩. അട്ഠിസേനകജാതകം (൭-൧-൮)

൫൪. യേമേ അഹം ന ജാനാമി, അട്ഠിസേന വനിബ്ബകേ;

തേ മം സങ്ഗമ്മ യാചന്തി, കസ്മാ മം ത്വം ന യാചസി.

൫൫. യാചകോ അപ്പിയോ ഹോതി, യാചം അദദമപ്പിയോ;

തസ്മാഹം തം ന യാചാമി, മാ മേ വിദേസ്സനാ [വിദ്ദേസനാ (സീ. പീ.)] അഹു.

൫൬. യോ വേ യാചനജീവാനോ, കാലേ യാചം ന യാചതി;

പരഞ്ച പുഞ്ഞാ [പുഞ്ഞം (സ്യാ. ക.)] ധംസേതി, അത്തനാപി ന ജീവതി.

൫൭. യോ ച [യോ വേ (ക.)] യാചനജീവാനോ, കാലേ യാചഞ്ഹി യാചതി [യാചംപി യാചതി (സ്യാ.), യാചാനി യാചതി (പീ.), യാചതി യാചനം (സീ. നിയ്യ), യാചനം യാചതി (ക.)];

പരഞ്ച പുഞ്ഞം ലബ്ഭേതി, അത്തനാപി ച ജീവതി.

൫൮. ന വേ ദേസ്സന്തി [ന വേ ദുസ്സന്തി (സ്യാ.), ന വേ ദിസ്സന്തി (പീ.), ന വിദേസ്സന്തി (ക. അട്ഠ.)] സപ്പഞ്ഞാ, ദിസ്വാ യാചകമാഗതേ;

ബ്രഹ്മചാരി പിയോ മേസി, വദ ത്വം [വര തം (സീ.), വര ത്വം (പീ.)] ഭഞ്ഞമിച്ഛസി [യഞ്ഞമിച്ഛസി (?)].

൫൯. ന വേ യാചന്തി സപ്പഞ്ഞാ, ധീരോ ച വേദിതുമരഹതി;

ഉദ്ദിസ്സ അരിയാ തിട്ഠന്തി, ഏസാ അരിയാന യാചനാ.

൬൦. ദദാമി തേ ബ്രാഹ്മണ രോഹിണീനം, ഗവം സഹസ്സം സഹ പുങ്ഗവേന;

അരിയോ ഹി അരിയസ്സ കഥം ന ദജ്ജാ, സുത്വാന ഗാഥാ തവ ധമ്മയുത്താതി.

അട്ഠിസേനകജാതകം അട്ഠമം.

൪൦൪. കപിജാതകം (൭-൧-൯)

൬൧. യത്ഥ വേരീ നിവസതി, ന വസേ തത്ഥ പണ്ഡിതോ;

ഏകരത്തം ദിരത്തം വാ, ദുക്ഖം വസതി വേരിസു.

൬൨. ദിസോ വേ ലഹുചിത്തസ്സ, പോസസ്സാനുവിധീയതോ;

ഏകസ്സ കപിനോ ഹേതു, യൂഥസ്സ അനയോ കതോ.

൬൩. ബാലോവ [ച (സീ. സ്യാ. പീ.)] പണ്ഡിതമാനീ, യൂഥസ്സ പരിഹാരകോ;