൫൪൭. വേസ്സന്തരജാതകം (൧൦)

ദസവരകഥാ

൧൬൫൫. ‘‘ഫുസ്സതീ [ഫുസതി (സീ. പീ.)] വരവണ്ണാഭേ, വരസ്സു ദസധാ വരേ;

പഥബ്യാ ചാരുപുബ്ബങ്ഗി, യം തുയ്ഹം മനസോ പിയം’’.

൧൬൫൬. ‘‘ദേവരാജ നമോ ത്യത്ഥു, കിം പാപം പകതം മയാ;

രമ്മാ ചാവേസി മം ഠാനാ, വാതോവ ധരണീരുഹം’’.

൧൬൫൭. ‘‘ന ചേവ തേ കതം പാപം, ന ച മേ ത്വമസി അപ്പിയാ;

പുഞ്ഞഞ്ച തേ പരിക്ഖീണം, യേന തേവം വദാമഹം.

൧൬൫൮. ‘‘സന്തികേ മരണം തുയ്ഹം, വിനാഭാവോ ഭവിസ്സതി;

പടിഗണ്ഹാഹി മേ ഏതേ, വരേ ദസ പവേച്ഛതോ’’.

൧൬൫൯. ‘‘വരം ചേ മേ അദോ സക്ക, സബ്ബഭൂതാനമിസ്സര;

സിവിരാജസ്സ ഭദ്ദന്തേ, തത്ഥ അസ്സം നിവേസനേ.

൧൬൬൦. ‘‘നീലനേത്താ നീലഭമു, നിലക്ഖീ ച യഥാ മിഗീ;

ഫുസ്സതീ നാമ നാമേന, തത്ഥപസ്സം പുരിന്ദദ.

൧൬൬൧. ‘‘പുത്തം ലഭേഥ വരദം, യാചയോഗം [യാചയോഗിം (ക.)] അമച്ഛരിം;

പൂജിതം പടിരാജൂഹി, കിത്തിമന്തം യസസ്സിനം.

൧൬൬൨. ‘‘ഗബ്ഭം മേ ധാരയന്തിയാ, മജ്ഝിമങ്ഗം അനുന്നതം;

കുച്ഛി അനുന്നതോ അസ്സ, ചാപംവ ലിഖിതം സമം.

൧൬൬൩. ‘‘ഥനാ മേ നപ്പപതേയ്യും, പലിതാ ന സന്തു വാസവ;

കായേ രജോ ന ലിമ്പേഥ, വജ്ഝഞ്ചാപി പമോചയേ.

൧൬൬൪. ‘‘മയൂരകോഞ്ചാഭിരുദേ, നാരിവരഗണായുതേ;

ഖുജ്ജചേലാപകാകിണ്ണേ, സൂദമാഗധവണ്ണിതേ.

൧൬൬൫. ‘‘ചിത്രഗ്ഗളേരുഘുസിതേ, സുരാമംസപബോധനേ;

സിവിരാജസ്സ ഭദ്ദന്തേ, തത്ഥസ്സം മഹേസീ പിയാ’’.

൧൬൬൬. ‘‘യേ തേ ദസ വരാ ദിന്നാ, മയാ സബ്ബങ്ഗസോഭനേ;

സിവിരാജസ്സ വിജിതേ, സബ്ബേ തേ ലച്ഛസീ വരേ.

൧൬൬൭. ‘‘ഇദം വത്വാന മഘവാ, ദേവരാജാ സുജമ്പതി;

ഫുസ്സതിയാ വരം ദത്വാ, അനുമോദിത്ഥ വാസവോ.

ദസവരകഥാ നാമ.

ഹേമവന്തം

൧൬൬൮. ‘‘പരൂള്ഹകച്ഛനഖലോമാ, പങ്കദന്താ രജസ്സിരാ;

പഗ്ഗയ്ഹ ദക്ഖിണം ബാഹും, കിം മം യാചന്തി ബ്രാഹ്മണാ’’.

൧൬൬൯. ‘‘രതനം ദേവ യാചാമ, സിവീനം രട്ഠവഡ്ഢനം;

ദദാഹി പവരം നാഗം, ഈസാദന്തം ഉരൂള്ഹവം’’.

൧൬൭൦. ‘‘ദദാമി ന വികമ്പാമി, യം മം യാചന്തി ബ്രാഹ്മണാ;

പഭിന്നം കുഞ്ജരം ദന്തിം, ഓപവയ്ഹം ഗജുത്തമം’’.

൧൬൭൧. ‘‘ഹത്ഥിക്ഖന്ധതോ ഓരുയ്ഹ, രാജാ ചാഗാധിമാനസോ;

ബ്രാഹ്മണാനം അദാ ദാനം, സിവീനം രട്ഠവഡ്ഢനോ’’.

൧൬൭൨. ‘‘തദാസി യം ഭിംസനകം, തദാസി ലോമഹംസനം;

ഹത്ഥിനാഗേ പദിന്നമ്ഹി, മേദനീ സമ്പകമ്പഥ.

൧൬൭൩. ‘‘തദാസി യം ഭിംസനകം, തദാസി ലോമഹംസനം;

ഹത്ഥിനാഗേ പദിന്നമ്ഹി, ഖുബ്ഭിത്ഥ നഗരം തദാ.

൧൬൭൪. ‘‘സമാകുലം പുരം ആസി, ഘോസോ ച വിപുലോ മഹാ;

ഹത്ഥിനാഗേ പദിന്നമ്ഹി, സിവീനം രട്ഠവഡ്ഢനേ’’.

൧൬൭൫. ‘‘ഉഗ്ഗാ ച രാജപുത്താ ച, വേസിയാനാ ച ബ്രാഹ്മണാ;

ഹത്ഥാരോഹാ അനീകട്ഠാ, രഥികാ പത്തികാരകാ.

൧൬൭൬. ‘‘കേവലോ ചാപി നിഗമോ, സിവയോ ച സമാഗതാ;

ദിസ്വാ നാഗം നീയമാനം, തേ രഞ്ഞോ പടിവേദയും.

൧൬൭൭. ‘‘വിധമം ദേവ തേ രട്ഠം, പുത്തോ വേസ്സന്തരോ തവ;

കഥം നോ ഹത്ഥിനം ദജ്ജാ, നാഗം രട്ഠസ്സ പൂജിതം.

൧൬൭൮. ‘‘കഥം നോ കുഞ്ജരം ദജ്ജാ, ഈസാദന്തം ഉരൂള്ഹവം;

ഖേത്തഞ്ഞും സബ്ബയുദ്ധാനം, സബ്ബസേതം ഗജുത്തമം.

൧൬൭൯. ‘‘പണ്ഡുകമ്ബലസഞ്ഛന്നം, പഭിന്നം സത്തുമദ്ദനം;

ദന്തിം സവാളബീജനിം, സേതം കേലാസസാദിസം.

൧൬൮൦. ‘‘സസേതച്ഛത്തം സഉപാധേയ്യം, സാഥബ്ബനം സഹത്ഥിപം;

അഗ്ഗയാനം രാജവാഹിം, ബ്രാഹ്മണാനം അദാ ഗജം [ധനം (സീ. പീ.), ദാനം (സ്യാ.)].

൧൬൮൧. ‘‘അന്നം പാനഞ്ച യോ [സോ (സീ. സ്യാ. ക.)] ദജ്ജാ, വത്ഥസേനാസനാനി ച;

ഏതം ഖോ ദാനം പതിരൂപം, ഏതം ഖോ ബ്രാഹ്മണാരഹം.

൧൬൮൨. ‘‘അയം തേ വംസരാജാ നോ, സിവീനം രട്ഠവഡ്ഢനോ [രട്ഠവഡ്ഢനം (സീ.), രട്ഠവഡ്ഢന (പീ.)];

കഥം വേസ്സന്തരോ പുത്തോ, ഗജം ഭാജേതി സഞ്ജയ.

൧൬൮൩. ‘‘സചേ ത്വം ന കരിസ്സസി, സിവീനം വചനം ഇദം;

മഞ്ഞേ തം സഹ പുത്തേന, സിവീ ഹത്ഥേ കരിസ്സരേ’’.

൧൬൮൪. ‘‘കാമം ജനപദോ മാസി, രട്ഠഞ്ചാപി വിനസ്സതു;

നാഹം സിവീനം വചനാ, രാജപുത്തം അദൂസകം;

പബ്ബാജേയ്യം സകാ രട്ഠാ, പുത്തോ ഹി മമ ഓരസോ.

൧൬൮൫. ‘‘കാമം ജനപദോ മാസി, രട്ഠഞ്ചാപി വിനസ്സതു;

നാഹം സിവീനം വചനാ, രാജപുത്തം അദൂസകം;

പബ്ബാജേയ്യം സകാ രട്ഠാ, പുത്തോ ഹി മമ അത്രജോ.

൧൬൮൬. ‘‘ന ചാഹം തസ്മിം ദുബ്ഭേയ്യം, അരിയസീലവതോ ഹി സോ;

അസിലോകോപി മേ അസ്സ, പാപഞ്ച പസവേ ബഹും;

കഥം വേസ്സന്തരം പുത്തം, സത്ഥേന ഘാതയാമസേ’’.

൧൬൮൭. ‘‘മാ നം ദണ്ഡേന സത്ഥേന, ന ഹി സോ ബന്ധനാരഹോ;

പബ്ബാജേഹി ച നം രട്ഠാ, വങ്കേ വസതു പബ്ബതേ’’.

൧൬൮൮. ‘‘ഏസോ ചേ സിവീനം ഛന്ദോ, ഛന്ദം ന പനുദാമസേ;

ഇമം സോ വസതു രത്തിം, കാമേ ച പരിഭുഞ്ജതു.

൧൬൮൯. ‘‘തതോ രത്യാ വിവസാനേ, സൂരിയസ്സുഗ്ഗമനം പതി [സൂരിയുഗ്ഗമനേ സതി (ക.)];

സമഗ്ഗാ സിവയോ ഹുത്വാ, രട്ഠാ പബ്ബാജയന്തു നം’’.

൧൬൯൦. ‘‘ഉട്ഠേഹി കത്തേ തരമാനോ, ഗന്ത്വാ വേസ്സന്തരം വദ;

സിവയോ ദേവ തേ കുദ്ധാ, നേഗമാ ച സമാഗതാ.

൧൬൯൧. ‘‘ഉഗ്ഗാ ച രാജപുത്താ ച, വേസിയാനാ ച ബ്രാഹ്മണാ;

ഹത്ഥാരോഹാ അനീകട്ഠാ, രഥികാ പത്തികാരകാ;

കേവലോ ചാപി നിഗമോ, സിവയോ ച സമാഗതാ.

൧൬൯൨. ‘‘അസ്മാ രത്യാ വിവസാനേ, സൂരിയസ്സുഗ്ഗമനം പതി;

സമഗ്ഗാ സിവയോ ഹുത്വാ, രട്ഠാ പബ്ബാജയന്തി തം.

൧൬൯൩. ‘‘സ കത്താ തരമാനോവ, സിവിരാജേന പേസിതോ;

ആമുത്തഹത്ഥാഭരണാ, സുവത്ഥോ ചന്ദനഭൂസിതോ.

൧൬൯൪. ‘‘സീസം ന്ഹാതോ ഉദകേ സോ, ആമുത്തമണികുണ്ഡലോ;

ഉപാഗമി പുരം രമ്മം, വേസ്സന്തരനിവേസനം.

൧൬൯൫. ‘‘തത്ഥദ്ദസ കുമാരം സോ, രമമാനം സകേ പുരേ;

പരികിണ്ണം അമച്ചേഹി, തിദസാനംവ വാസവം.

൧൬൯൬. ‘‘സോ തത്ഥ ഗന്ത്വാ തരമാനോ, കത്താ വേസ്സന്തരംബ്രവി;

ദുക്ഖം തേ വേദയിസ്സാമി, മാ മേ കുജ്ഝി രഥേസഭ.

൧൬൯൭. ‘‘വന്ദിത്വാ രോദമാനോ സോ, കത്താ രാജാനമബ്രവി;

ഭത്താ മേസി മഹാരാജ, സബ്ബകാമരസാഹരോ.

൧൬൯൮. ‘‘ദുക്ഖം തേ വേദയിസ്സാമി, തത്ഥ അസ്സാസയന്തു മം;

സിവയോ ദേവ തേ കുദ്ധാ, നേഗമാ ച സമാഗതാ.

൧൬൯൯. ‘‘ഉഗ്ഗാ ച രാജപുത്താ ച, വേസിയാനാ ച ബ്രാഹ്മണാ;

ഹത്ഥാരോഹാ അനീകട്ഠാ, രഥികാ പത്തികാരകാ;

കേവലോ ചാപി നിഗമോ, സിവയോ ച സമാഗതാ.

൧൭൦൦. ‘‘അസ്മാ രത്യാ വിവസാനേ, സൂരിയസ്സുഗ്ഗമനം പതി;

സമഗ്ഗാ സിവയോ ഹുത്വാ, രട്ഠാ പബ്ബാജയന്തി തം’’.

൧൭൦൧. ‘‘കിസ്മിം മേ സിവയോ കുദ്ധാ, നാഹം പസ്സാമി ദുക്കടം;

തം മേ കത്തേ വിയാചിക്ഖ, കസ്മാ പബ്ബാജയന്തി മം’’.

൧൭൦൨. ‘‘ഉഗ്ഗാ ച രാജപുത്താ ച, വേസിയാനാ ച ബ്രാഹ്മണാ;

ഹത്ഥാരോഹാ അനീകട്ഠാ, രഥികാ പത്തികാരകാ;

നാഗദാനേന ഖിയ്യന്തി, തസ്മാ പബ്ബാജയന്തി തം’’.

൧൭൦൩. ‘‘ഹദയം ചക്ഖുമ്പഹം ദജ്ജം, കിം മേ ബാഹിരകം ധനം;

ഹിരഞ്ഞം വാ സുവണ്ണം വാ, മുത്താ വേളുരിയാ മണി.

൧൭൦൪. ‘‘ദക്ഖിണം വാപഹം ബാഹും, ദിസ്വാ യാചകമാഗതേ;

ദദേയ്യം ന വികമ്പേയ്യം, ദാനേ മേ രമതേ മനോ.

൧൭൦൫. ‘‘കാമം മം സിവയോ സബ്ബേ, പബ്ബാജേന്തു ഹനന്തു വാ;

നേവ ദാനാ വിരമിസ്സം, കാമം ഛിന്ദന്തു സത്തധാ’’.

൧൭൦൬. ‘‘ഏവം തം സിവയോ ആഹു, നേഗമാ ച സമാഗതാ;

കോന്തിമാരായ തീരേന, ഗിരിമാരഞ്ജരം പതി;

യേന പബ്ബാജിതാ യന്തി, തേന ഗച്ഛതു സുബ്ബതോ’’.

൧൭൦൭. ‘‘സോഹം തേന ഗമിസ്സാമി, യേന ഗച്ഛന്തി ദൂസകാ;

രത്തിന്ദിവം മേ ഖമഥ, യാവ ദാനം ദദാമഹം’’.

൧൭൦൮. ‘‘ആമന്തയിത്ഥ രാജാനം, മദ്ദിം സബ്ബങ്ഗസോഭനം;

യം തേ കിഞ്ചി മയാ ദിന്നം, ധനം ധഞ്ഞഞ്ച വിജ്ജതി.

൧൭൦൯. ‘‘ഹിരഞ്ഞം വാ സുവണ്ണം വാ, മുത്താ വേളുരിയാ ബഹൂ;

സബ്ബം തം നിദഹേയ്യാസി, യഞ്ച തേ പേത്തികം ധനം.

൧൭൧൦. ‘‘തമബ്രവി രാജപുത്തീ, മദ്ദീ സബ്ബങ്ഗസോഭനാ;

കുഹിം ദേവ നിദഹാമി, തം മേ അക്ഖാഹി പുച്ഛിതോ’’.

൧൭൧൧. ‘‘സീലവന്തേസു ദജ്ജാസി, ദാനം മദ്ദി യഥാരഹം;

ന ഹി ദാനാ പരം അത്ഥി, പതിട്ഠാ സബ്ബപാണിനം.

൧൭൧൨. ‘‘പുത്തേസു മദ്ദി ദയേസി, സസ്സുയാ സസുരമ്ഹി ച;

യോ ച തം ഭത്താ മഞ്ഞേയ്യ, സക്കച്ചം തം ഉപട്ഠഹേ.

൧൭൧൩. ‘‘നോ ചേ തം ഭത്താ മഞ്ഞേയ്യ, മയാ വിപ്പവസേന തേ;

അഞ്ഞം ഭത്താരം പരിയേസ, മാ കിസിത്ഥോ [മാ കിലിത്ഥ (സീ. പീ.)] മയാ വിനാ’’.

൧൭൧൪. ‘‘അഹഞ്ഹി വനം ഗച്ഛാമി, ഘോരം വാളമിഗായുതം;

സംസയോ ജീവിതം മയ്ഹം, ഏകകസ്സ ബ്രഹാവനേ’’.

൧൭൧൫. ‘‘തമബ്രവി രാജപുത്തീ, മദ്ദീ സബ്ബങ്ഗസോഭനാ;

‘‘അഭുമ്മേ കഥം നു ഭണസി, പാപകം വത ഭാസസി.

൧൭൧൬. ‘‘നേസ ധമ്മോ മഹാരാജ, യം ത്വം ഗച്ഛേയ്യ ഏകകോ;

അഹമ്പി തേന ഗച്ഛാമി, യേന ഗച്ഛസി ഖത്തിയ.

൧൭൧൭. ‘‘മരണം വാ തയാ സദ്ധിം, ജീവിതം വാ തയാ വിനാ;

തദേവ മരണം സേയ്യോ, യം ചേ ജീവേ തയാ വിനാ.

൧൭൧൮. ‘‘അഗ്ഗിം ഉജ്ജാലയിത്വാന [നിജ്ജാലയിത്വാന (സീ. പീ.)], ഏകജാലസമാഹിതം;

തത്ഥ മേ [തത്ഥേവ (സ്യാ. ക.)] മരണം സേയ്യോ, യം ചേ ജീവേ തയാ വിനാ.

൧൭൧൯. ‘‘യഥാ ആരഞ്ഞകം നാഗം, ദന്തിം അന്വേതി ഹത്ഥിനീ;

ജേസ്സന്തം ഗിരിദുഗ്ഗേസു, സമേസു വിസമേസു ച.

൧൭൨൦. ‘‘ഏവം തം അനുഗച്ഛാമി, പുത്തേ ആദായ പച്ഛതോ;

സുഭരാ തേ ഭവിസ്സാമി, ന തേ ഹേസ്സാമി ദുബ്ഭരാ.

൧൭൨൧. ‘‘ഇമേ കുമാരേ പസ്സന്തോ, മഞ്ജുകേ പിയഭാണിനേ;

ആസീനേ [ആസനേ (ക.)] വനഗുമ്ബസ്മിം, ന രജ്ജസ്സ സരിസ്സസി.

൧൭൨൨. ‘‘ഇമേ കുമാരേ പസ്സന്തോ, മഞ്ജുകേ പിയഭാണിനേ;

കീളന്തേ വനഗുമ്ബസ്മിം, ന രജ്ജസ്സ സരിസ്സസി.

൧൭൨൩. ‘‘ഇമേ കുമാരേ പസ്സന്തോ, മഞ്ജുകേ പിയഭാണിനേ;

അസ്സമേ രമണീയമ്ഹി, ന രജ്ജസ്സ സരിസ്സസി.

൧൭൨൪. ‘‘ഇമേ കുമാരേ പസ്സന്തോ, മഞ്ജുകേ പിയഭാണിനേ;