൫൪൩. ഭൂരിദത്തജാതകം (൬)

൭൮൪. ‘‘യം കിഞ്ചി രതനം അത്ഥി, ധതരട്ഠനിവേസനേ;

സബ്ബാനി തേ ഉപയന്തു, ധീതരം ദേഹി രാജിനോ’’.

൭൮൫. ‘‘ന നോ വിവാഹോ നാഗേഹി, കതപുബ്ബോ കുദാചനം;

തം വിവാഹം അസംയുത്തം, കഥം അമ്ഹേ കരോമസേ’’.

൭൮൬. ‘‘ജീവിതം നൂന തേ ചത്തം, രട്ഠം വാ മനുജാധിപ;

ന ഹി നാഗേ കുപിതമ്ഹി, ചിരം ജീവന്തി താദിസാ.

൭൮൭. ‘‘യോ ത്വം ദേവ മനുസ്സോസി, ഇദ്ധിമന്തം അനിദ്ധിമാ;

വരുണസ്സ നിയം പുത്തം, യാമുനം അതിമഞ്ഞസി’’.

൭൮൮. ‘‘നാതിമഞ്ഞാമി രാജാനം, ധതരട്ഠം യസസ്സിനം;

ധതരട്ഠോ ഹി നാഗാനം, ബഹൂനമപി ഇസ്സരോ.

൭൮൯. ‘‘അഹി മഹാനുഭാവോപി, ന മേ ധീതരമാരഹോ;

ഖത്തിയോ ച വിദേഹാനം, അഭിജാതാ സമുദ്ദജാ’’.

൭൯൦. ‘‘കമ്ബലസ്സതരാ ഉട്ഠേന്തു, സബ്ബേ നാഗേ നിവേദയ;

ബാരാണസിം പവജ്ജന്തു, മാ ച കഞ്ചി [കിഞ്ചി (സീ. പീ. ക.)] വിഹേഠയും’’.

൭൯൧. ‘‘നിവേസനേസു സോബ്ഭേസു, രഥിയാ ചച്ചരേസു ച;

രുക്ഖഗ്ഗേസു ച ലമ്ബന്തു, വിതതാ തോരണേസു ച.

൭൯൨. ‘‘അഹമ്പി സബ്ബസേതേന, മഹതാ സുമഹം പുരം;

പരിക്ഖിപിസ്സം ഭോഗേഹി, കാസീനം ജനയം ഭയം’’.

൭൯൩. തസ്സ തം വചനം സുത്വാ, ഉരഗാനേകവണ്ണിനോ;

ബാരാണസിം പവജ്ജിംസു, ന ച കഞ്ചി വിഹേഠയും.

൭൯൪. നിവേസനേസു സോബ്ഭേസു, രഥിയാ ചച്ചരേസു ച;

രുക്ഖഗ്ഗേസു ച ലമ്ബിംസു, വിതതാ തോരണേസു ച.

൭൯൫. തേസു ദിസ്വാന ലമ്ബന്തേ, പുഥൂ കന്ദിംസു നാരിയോ;

നാഗേ സോണ്ഡികതേ ദിസ്വാ, പസ്സസന്തേ മുഹും മുഹും.

൭൯൬. ബാരാണസീ പബ്യധിതാ, ആതുരാ സമപജ്ജഥ;

ബാഹാ പഗ്ഗയ്ഹ പക്കന്ദും, ‘‘ധീതരം ദേഹി രാജിനോ’’.

൭൯൭. ‘‘പുപ്ഫാഭിഹാരസ്സ വനസ്സ മജ്ഝേ, കോ ലോഹിതക്ഖോ വിതതന്തരംസോ;

കാ കമ്ബുകായൂരധരാ സുവത്ഥാ, തിട്ഠന്തി നാരിയോ ദസ വന്ദമാനാ.

൭൯൮. ‘‘കോ ത്വം ബ്രഹാബാഹു വനസ്സ മജ്ഝേ, വിരോചസി ഘതസിത്തോവ അഗ്ഗി;

മഹേസക്ഖോ അഞ്ഞതരോസി യക്ഖോ, ഉദാഹു നാഗോസി മഹാനുഭാവോ’’.

൭൯൯. ‘‘നാഗോഹമസ്മി ഇദ്ധിമാ, തേജസ്സീ [തേജസീ (സീ. സ്യാ. പീ. ക.)] ദുരതിക്കമോ;

ഡംസേയ്യം തേജസാ കുദ്ധോ, ഫീതം ജനപദം അപി.

൮൦൦. ‘‘സമുദ്ദജാ ഹി മേ മാതാ, ധതരട്ഠോ ച മേ പിതാ;

സുദസ്സനകനിട്ഠോസ്മി, ഭൂരിദത്തോതി മം വിദൂ’’.

൮൦൧. ‘‘യം ഗമ്ഭീരം സദാവട്ടം, രഹദം ഭിസ്മം പേക്ഖസി;

ഏസ ദിബ്യോ മമാവാസോ, അനേകസതപോരിസോ.

൮൦൨. ‘‘മയൂരകോഞ്ചാഭിരുദം, നീലോദം വനമജ്ഝതോ;

യമുനം പവിസ മാ ഭീതോ, ഖേമം വത്തവതം [വത്തവതിം (സ്യാ. ക.)] സിവം’’.

൮൦൩. ‘‘തത്ഥ പത്തോ സാനുചരോ, സഹ പുത്തേന ബ്രാഹ്മണ;

പൂജിതോ മയ്ഹം കാമേഹി, സുഖം ബ്രാഹ്മണ വച്ഛസി’’.

൮൦൪. ‘‘സമാ സമന്തപരിതോ, പഹൂതതഗരാ [ബഹുകാ തഗ്ഗരാ (സീ. സ്യാ. പീ.)] മഹീ;

ഇന്ദഗോപകസഞ്ഛന്നാ, സോഭതി ഹരിതുത്തമാ.

൮൦൫. ‘‘രമ്മാനി വനചേത്യാനി, രമ്മാ ഹംസൂപകൂജിതാ;

ഓപുപ്ഫാപദ്മാ തിട്ഠന്തി, പോക്ഖരഞ്ഞോ [പോക്ഖരഞ്ഞാ (സ്യാ. പീ.)] സുനിമ്മിതാ.

൮൦൬. ‘‘അട്ഠംസാ സുകതാ ഥമ്ഭാ, സബ്ബേ വേളുരിയാമയാ;

സഹസ്സഥമ്ഭാ പാസാദാ, പൂരാ കഞ്ഞാഹി ജോതരേ.

൮൦൭. ‘‘വിമാനം ഉപപന്നോസി, ദിബ്യം പുഞ്ഞേഹി അത്തനോ;

അസമ്ബാധം സിവം രമ്മം, അച്ചന്തസുഖസംഹിതം.

൮൦൮. ‘‘മഞ്ഞേ സഹസ്സനേത്തസ്സ, വിമാനം നാഭികങ്ഖസി;

ഇദ്ധീ ഹി ത്യായം വിപുലാ, സക്കസ്സേവ ജുതീമതോ’’.

൮൦൯. ‘‘മനസാപി ന പത്തബ്ബോ, ആനുഭാവോ ജുതീമതോ;

പരിചാരയമാനാനം, സഇന്ദാനം [ഇന്ദാനം (സ്യാ. ക.)] വസവത്തിനം’’.

൮൧൦. ‘‘തം വിമാനം അഭിജ്ഝായ, അമരാനം സുഖേസിനം;

ഉപോസഥം ഉപവസന്തോ, സേമി വമ്മികമുദ്ധനി’’.

൮൧൧. ‘‘അഹഞ്ച മിഗമേസാനോ, സപുത്തോ പാവിസിം വനം;

തം മം മതം വാ ജീവം വാ, നാഭിവേദേന്തി ഞാതകാ.

൮൧൨. ‘‘ആമന്തയേ ഭൂരിദത്തം, കാസിപുത്തം യസസ്സിനം;

തയാ നോ സമനുഞ്ഞാതാ, അപി പസ്സേമു ഞാതകേ’’.

൮൧൩. ‘‘ഏസോ ഹി വത മേ ഛന്ദോ, യം വസേസി മമന്തികേ;

ന ഹി ഏതാദിസാ കാമാ, സുലഭാ ഹോന്തി മാനുസേ.

൮൧൪. ‘‘സചേ ത്വം നിച്ഛസേ വത്ഥും, മമ കാമേഹി പൂജിതോ;

മയാ ത്വം സമനുഞ്ഞാതോ, സോത്ഥിം പസ്സാഹി ഞാതകേ’’.

൮൧൫. ‘‘ധാരയിമം മണിം ദിബ്യം, പസും പുത്തേ ച വിന്ദതി;

അരോഗോ സുഖിതോ ഹോതി [ഹോഹി (സ്യാ.)], ഗച്ഛേവാദായ ബ്രാഹ്മണ’’.

൮൧൬. ‘‘കുസലം പടിനന്ദാമി, ഭൂരിദത്ത വചോ തവ;

പബ്ബജിസ്സാമി ജിണ്ണോസ്മി, ന കാമേ അഭിപത്ഥയേ’’.

൮൧൭. ‘‘ബ്രഹ്മചരിയസ്സ ചേ ഭങ്ഗോ, ഹോതി ഭോഗേഹി കാരിയം;

അവികമ്പമാനോ ഏയ്യാസി, ബഹും ദസ്സാമി തേ ധനം’’.

൮൧൮. ‘‘കുസലം പടിനന്ദാമി, ഭൂരിദത്ത വചോ തവ;

പുനപി ആഗമിസ്സാമി, സചേ അത്ഥോ ഭവിസ്സതി’’.

൮൧൯. ‘‘ഇദം വത്വാ ഭൂരിദത്തോ, പേസേസി ചതുരോ ജനേ;

ഏഥ ഗച്ഛഥ ഉട്ഠേഥ, ഖിപ്പം പാപേഥ ബ്രാഹ്മണം.

൮൨൦. തസ്സ തം വചനം സുത്വാ, ഉട്ഠായ ചതുരോ ജനാ;

പേസിതാ ഭൂരിദത്തേന, ഖിപ്പം പാപേസു ബ്രാഹ്മണം.

൮൨൧. ‘‘മണിം പഗ്ഗയ്ഹ മങ്ഗല്യം, സാധുവിത്തം [സാധുചിത്തം (പീ.)] മനോരമം;

സേലം ബ്യഞ്ജനസമ്പന്നം, കോ ഇമം മണിമജ്ഝഗാ’’.

൮൨൨. ‘‘ലോഹിതക്ഖസഹസ്സാഹി, സമന്താ പരിവാരിതം;

അജ്ജ കാലം പഥം [പദം (സീ. പീ.)] ഗച്ഛം, അജ്ഝഗാഹം മണിം ഇമം’’.

൮൨൩. ‘‘സുപചിണ്ണോ അയം സേലോ, അച്ചിതോ മഹിതോ [മാനിതോ (ക.)] സദാ;

സുധാരിതോ സുനിക്ഖിത്തോ, സബ്ബത്ഥമഭിസാധയേ.

൮൨൪. ‘‘ഉപചാരവിപന്നസ്സ, നിക്ഖേപേ ധാരണായ വാ;

അയം സേലോ വിനാസായ, പരിചിണ്ണോ അയോനിസോ.

൮൨൫. ‘‘ന ഇമം അകുസലോ [കുസലം (ക.)] ദിബ്യം, മണിം ധാരേതുമാരഹോ;

പടിപജ്ജ സതം നിക്ഖം, ദേഹിമം രതനം മമ’’.

൮൨൬. ‘‘ന ച മ്യായം മണീ കേയ്യോ, ഗോഹി [കേഹി (ക.)] വാ രതനേഹി വാ;

സേലോ ബ്യഞ്ജനസമ്പന്നോ, നേവ കേയ്യോ മണീ മമ’’.

൮൨൭. ‘‘നോ ചേ തയാ മണീ കേയ്യോ, ഗോഹി [കേഹി (ക.)] വാ രതനേഹി വാ;

അഥ കേന മണീ കേയ്യോ, തം മേ അക്ഖാഹി പുച്ഛിതോ’’.

൮൨൮. ‘‘യോ മേ സംസേ മഹാനാഗം, തേജസ്സിം ദുരതിക്കമം;

തസ്സ ദജ്ജം ഇമം സേലം, ജലന്തമിവ തേജസാ’’.

൮൨൯. ‘‘കോ നു ബ്രാഹ്മണവണ്ണേന, സുപണ്ണോ പതതം വരോ;

നാഗം ജിഗീസമന്വേസി, അന്വേസം ഭക്ഖമത്തനോ.

൮൩൦. ‘‘നാഹം ദിജാധിപോ ഹോമി, ന ദിട്ഠോ ഗരുളോ മയാ;

ആസീവിസേന വിത്തോതി [വിത്തോസ്മി (സ്യാ. ക.)], വജ്ജോ ബ്രാഹ്മണ മം വിദൂ’’.

൮൩൧. ‘‘കിം നു തുയ്ഹം ബലം അത്ഥി, കിം സിപ്പം വിജ്ജതേ തവ;

കിസ്മിം വാ ത്വം പരത്ഥദ്ധോ, ഉരഗം നാപചായസി’’.

൮൩൨. ‘‘ആരഞ്ഞികസ്സ ഇസിനോ, ചിരരത്തം തപസ്സിനോ;

സുപണ്ണോ കോസിയസ്സക്ഖാ, വിസവിജ്ജം അനുത്തരം.

൮൩൩. ‘‘തം ഭാവിതത്തഞ്ഞതരം, സമ്മന്തം പബ്ബതന്തരേ;

സക്കച്ചം തം ഉപട്ഠാസിം, രത്തിന്ദിവമതന്ദിതോ.

൮൩൪. ‘‘സോ തദാ പരിചിണ്ണോ മേ, വത്തവാ ബ്രഹ്മചരിയവാ;

ദിബ്ബം പാതുകരീ മന്തം, കാമസാ ഭഗവാ മമ.

൮൩൫. ‘‘ത്യാഹം മന്തേ പരത്ഥദ്ധോ, നാഹം ഭായാമി ഭോഗിനം;

ആചരിയോ വിസഘാതാനം, അലമ്പാനോതി [ആലമ്ബാനോതി (സീ. പീ.), ആലമ്ബായനോതി (സ്യാ.)] മം വിദൂ’’.

൮൩൬. ‘‘ഗണ്ഹാമസേ മണിം താത, സോമദത്ത വിജാനഹി;

മാ ദണ്ഡേന സിരിം പത്തം, കാമസാ പജഹിമ്ഹസേ’’.

൮൩൭. ‘‘സകം നിവേസനം പത്തം, യോ തം ബ്രാഹ്മണ പൂജയി;

ഏവം കല്യാണകാരിസ്സ, കിം മോഹാ ദുബ്ഭിമിച്ഛസി’’.

൮൩൮. ‘‘സചേ ത്വം [സചേ ഹി (സീ. പീ. ക.)] ധനകാമോസി, ഭൂരിദത്തോ പദസ്സതി [ഭൂരിദത്തം പദിസ്സസി (ക.)];

തമേവ ഗന്ത്വാ യാചസ്സു, ബഹും ദസ്സതി തേ ധനം’’.

൮൩൯. ‘‘ഹത്ഥഗതം പത്തഗതം, നികിണ്ണം ഖാദിതും വരം;

മാ നോ സന്ദിട്ഠികോ അത്ഥോ, സോമദത്ത ഉപച്ചഗാ’’.

൮൪൦. ‘‘പച്ചതി നിരയേ ഘോരേ, മഹിസ്സമപി വിവരതി [മഹിസ്സമവ ദീയതി (സീ. പീ.), മഹിമസ്സ വിന്ദ്രീയതി (സ്യാ.)];

മിത്തദുബ്ഭീ ഹിതച്ചാഗീ, ജീവരേവാപി സുസ്സതി [ജീവരേ ചാപി സുസ്സരേ (സീ. പീ.)].

൮൪൧. ‘‘സചേ ത്വം [സചേ ഹി (സീ. പീ. ക.)] ധനകാമോസി, ഭൂരിദത്തോ പദസ്സതി;

മഞ്ഞേ അത്തകതം വേരം, നചിരം വേദയിസ്സസി’’.

൮൪൨. ‘‘മഹായഞ്ഞം യജിത്വാന, ഏവം സുജ്ഝന്തി ബ്രാഹ്മണാ;

മഹായഞ്ഞം യജിസ്സാമ, ഏവം മോക്ഖാമ പാപകാ’’.

൮൪൩. ‘‘ഹന്ദ ദാനി അപായാമി, നാഹം അജ്ജ തയാ സഹ;

പദമ്പേകം [പദമേകം (സ്യാ. ക.)] ന ഗച്ഛേയ്യം, ഏവം കിബ്ബിസകാരിനാ’’.

൮൪൪. ‘‘ഇദം വത്വാന പിതരം, സോമദത്തോ ബഹുസ്സുതോ;

ഉജ്ഝാപേത്വാന ഭൂതാനി, തമ്ഹാ ഠാനാ അപക്കമി.

൮൪൫. ‘‘ഗണ്ഹാഹേതം മഹാനാഗം, ആഹരേതം മണിം മമ;

ഇന്ദഗോപകവണ്ണാഭോ, യസ്സ ലോഹിതകോ സിരോ.

൮൪൬. ‘‘കപ്പാസപിചുരാസീവ, ഏസോ കായോ പദിസ്സതി [കായ’സ്സ ദിസ്സതി (സീ. പീ.)];

വമ്മികഗ്ഗഗതോ സേതി, തം ത്വം ഗണ്ഹാഹി ബ്രാഹ്മണ’’.

൮൪൭. ‘‘അഥോസധേഹി ദിബ്ബേഹി, ജപ്പം മന്തപദാനി ച;

ഏവം തം അസക്ഖി സത്ഥും [സട്ഠും (സീ. പീ.), യുട്ഠും (സ്യാ.), സുത്തും (ക.)], കത്വാ പരിത്തമത്തനോ’’.

൮൪൮. ‘‘മമം ദിസ്വാന ആയന്തം, സബ്ബകാമസമിദ്ധിനം;

ഇന്ദ്രിയാനി അഹട്ഠാനി, സാവം [സാമം (സീ. പീ.)] ജാതം മുഖം തവ.

൮൪൯. ‘‘പദ്മം യഥാ ഹത്ഥഗതം, പാണിനാ പരിമദ്ദിതം;

സാവം ജാതം [യന്തം (ക.)] മുഖം തുയ്ഹം, മമം ദിസ്വാന ഏദിസം.

൮൫൦. ‘‘കച്ചി നു തേ നാഭിസസി [തേ നാഭിസയി (സീ.), തേ നാഭിസ്സസി (സ്യാ.)], കച്ചി തേ അത്ഥി വേദനാ;

യേന സാവം മുഖം തുയ്ഹം, മമം ദിസ്വാന ആഗതം’’.

൮൫൧. ‘‘സുപിനം താത അദ്ദക്ഖിം, ഇതോ മാസം അധോഗതം;

ദക്ഖിണം വിയ മേ ബാഹും, ഛേത്വാ രുഹിരമക്ഖിതം;

പുരിസോ ആദായ പക്കാമി, മമ രോദന്തിയാ സതി.

൮൫൨. ‘‘യതോഹം [യതോ തം (സീ.)] സുപിനമദ്ദക്ഖിം, സുദസ്സന വിജാനഹി;

തതോ ദിവാ വാ രത്തിം വാ, സുഖം മേ നോപലബ്ഭതി’’.

൮൫൩. ‘‘യം പുബ്ബേ പരിവാരിംസു [പരിചാരിംസു (സീ. പീ.)], കഞ്ഞാ രുചിരവിഗ്ഗഹാ;

ഹേമജാലപടിച്ഛന്നാ, ഭൂരിദത്തോ ന ദിസ്സതി.

൮൫൪. ‘‘യം പുബ്ബേ പരിവാരിംസു [പരിചാരിംസു (സീ. പീ.)], നേത്തിംസവരധാരിനോ;

കണികാരാവ സമ്ഫുല്ലാ, ഭൂരിദത്തോ ന ദിസ്സതി.

൮൫൫. ‘‘ഹന്ദ ദാനി ഗമിസ്സാമ, ഭൂരിദത്തനിവേസനം;

ധമ്മട്ഠം സീലസമ്പന്നം, പസ്സാമ തവ ഭാതരം’’.

൮൫൬. ‘‘തഞ്ച ദിസ്വാന ആയന്തിം, ഭൂരിദത്തസ്സ മാതരം;

ബാഹാ പഗ്ഗയ്ഹ പക്കന്ദും, ഭൂരിദത്തസ്സ നാരിയോ.

൮൫൭. ‘‘പുത്തം തേയ്യേ ന ജാനാമ, ഇതോ മാസം അധോഗതം;

മതം വാ യദി വാ ജീവം, ഭൂരിദത്തം യസസ്സിനം’’.