൫൪൦. സുവണ്ണസാമജാതകം (൩)

൨൯൬. ‘‘കോ നു മം ഉസുനാ വിജ്ഝി, പമത്തം ഉദഹാരകം [ഹാരികം (സ്യാ.), ഹാരിയം (ക.)];

ഖത്തിയോ ബ്രാഹ്മണോ വേസ്സോ, കോ മം വിദ്ധാ നിലീയസി.

൨൯൭. ‘‘ന മേ മംസാനി ഖജ്ജാനി, ചമ്മേനത്ഥോ ന വിജ്ജതി;

അഥ കേന നു വണ്ണേന, വിദ്ധേയ്യം മം അമഞ്ഞഥ.

൨൯൮. ‘‘കോ വാ ത്വം കസ്സ വാ പുത്തോ, കഥം ജാനേമു തം മയം;

പുട്ഠോ മേ സമ്മ അക്ഖാഹി, കിം മം വിദ്ധാ നിലീയസി’’.

൨൯൯. ‘‘രാജാഹമസ്മി കാസീനം, പീളിയക്ഖോതി മം വിദൂ;

ലോഭാ രട്ഠം പഹിത്വാന, മിഗമേസം ചരാമഹം.

൩൦൦. ‘‘ഇസ്സത്ഥേ ചസ്മി കുസലോ, ദള്ഹധമ്മോതി വിസ്സുതോ;

നാഗോപി മേ ന മുച്ചേയ്യ, ആഗതോ ഉസുപാതനം.

൩൦൧. ‘‘കോ വാ ത്വം കസ്സ വാ പുത്തോ [ത്വം ച കസ്സ വാ പുത്തോസി (സീ. പീ.)], കഥം ജാനേമു തം മയം;

പിതുനോ അത്തനോ ചാപി, നാമഗോത്തം പവേദയ’’.

൩൦൨. ‘‘നേസാദപുത്തോ ഭദ്ദന്തേ, സാമോ ഇതി മം ഞാതയോ;

ആമന്തയിംസു ജീവന്തം, സ്വജ്ജേവാഹം ഗതോ [സ്വാജ്ജേവങ്ഗതോ (സ്യാ.), സ്വജ്ജേവങ്ഗതേ (ക.)] സയേ.

൩൦൩. ‘‘വിദ്ധോസ്മി പുഥുസല്ലേന, സവിസേന യഥാ മിഗോ;

സകമ്ഹി ലോഹിതേ രാജ, പസ്സ സേമി പരിപ്ലുതോ.

൩൦൪. ‘‘പടിവാമഗതം [പടിധമ്മ ഗതം (സീ. പീ.)] സല്ലം, പസ്സ ധിമ്ഹാമി [വിഹാമ്ഹി (സീ. പീ.)] ലോഹിതം;

ആതുരോ ത്യാനുപുച്ഛാമി, കിം മം വിദ്ധാ നിലീയസി.

൩൦൫. ‘‘അജിനമ്ഹി ഹഞ്ഞതേ ദീപി, നാഗോ ദന്തേഹി ഹഞ്ഞതേ;

അഥ കേന നു വണ്ണേന, വിദ്ധേയ്യം മം അമഞ്ഞഥ’’.

൩൦൬. ‘‘മിഗോ ഉപട്ഠിതോ ആസി, ആഗതോ ഉസുപാതനം;

തം ദിസ്വാ ഉബ്ബിജീ സാമ, തേന കോധോ മമാവിസി’’.

൩൦൭. ‘‘യതോ സരാമി അത്താനം, യതോ പത്തോസ്മി വിഞ്ഞുതം;

ന മം മിഗാ ഉത്തസന്തി, അരഞ്ഞേ സാപദാനിപി.

൩൦൮. ‘‘യതോ നിധിം പരിഹരിം, യതോ പത്തോസ്മി യോബ്ബനം;

ന മം മിഗാ ഉത്തസന്തി, അരഞ്ഞേ സാപദാനിപി.

൩൦൯. ‘‘ഭീരൂ കിമ്പുരിസാ രാജ, പബ്ബതേ ഗന്ധമാദനേ;

സമ്മോദമാനാ ഗച്ഛാമ, പബ്ബതാനി വനാനി ച.

൩൧൦. (‘‘ന മം മിഗാ ഉത്തസന്തി, അരഞ്ഞേ സാപദാനിപി;) [( ) നത്ഥി സീ. സ്യാ. പീ. പോത്ഥകേസു]

അഥ കേന നു വണ്ണേന, ഉത്രാസന്തി മിഗാ മമം’’ [ഉത്രാസേ സോ മിഗോ മമം (സീ. പീ.)].

൩൧൧. ‘‘ന തം തസ [ന തദ്ദസാ (സീ. പീ.)] മിഗോ സാമ, കിം താഹം അലികം ഭണേ;

കോധലോഭാഭിഭൂതാഹം, ഉസും തേ തം അവസ്സജിം [അവിസ്സജിം (സ്യാ.)].

൩൧൨. ‘‘കുതോ നു സാമ ആഗമ്മ, കസ്സ വാ പഹിതോ തുവം;

ഉദഹാരോ നദിം ഗച്ഛ, ആഗതോ മിഗസമ്മതം’’.

൩൧൩. ‘‘അന്ധാ മാതാപിതാ മയ്ഹം, തേ ഭരാമി ബ്രഹാവനേ;

തേസാഹം ഉദകാഹാരോ, ആഗതോ മിഗസമ്മതം.

൩൧൪. ‘‘അത്ഥി നേസം ഉസാമത്തം, അഥ സാഹസ്സ ജീവിതം;

ഉദകസ്സ അലാഭേന, മഞ്ഞേ അന്ധാ മരിസ്സരേ.

൩൧൫. ‘‘ന മേ ഇദം തഥാ ദുക്ഖം, ലബ്ഭാ ഹി പുമുനാ ഇദം;

യഞ്ച അമ്മം ന പസ്സാമി, തം മേ ദുക്ഖതരം ഇതോ.

൩൧൬. ‘‘ന മേ ഇദം തഥാ ദുക്ഖം, ലബ്ഭാ ഹി പുമുനാ ഇദം;

യഞ്ച താതം ന പസ്സാമി, തം മേ ദുക്ഖതരം ഇതോ.

൩൧൭. ‘‘സാ നൂന കപണാ അമ്മാ, ചിരരത്തായ രുച്ഛതി [രുച്ചതി (ക.)];

അഡ്ഢരത്തേവ രത്തേ വാ, നദീവ അവസുച്ഛതി [അവസുസ്സതി (സ്യാ.)].

൩൧൮. ‘‘സോ നൂന കപണോ താതോ, ചിരരത്തായ രുച്ഛതി [രുച്ചതി (ക.)];

അഡ്ഢരത്തേവ രത്തേ വാ, നദീവ അവസുച്ഛതി [അവസുസ്സതി (സ്യാ.)].

൩൧൯. ‘‘ഉട്ഠാനപാദചരിയായ [പാരിചരിയായ (സീ. പീ.)], പാദസമ്ബാഹനസ്സ ച;

സാമ താത വിലപന്താ, ഹിണ്ഡിസ്സന്തി ബ്രഹാവനേ.

൩൨൦. ‘‘ഇദമ്പി ദുതിയം സല്ലം, കമ്പേതി ഹദയം മമം;

യഞ്ച അന്ധേ ന പസ്സാമി, മഞ്ഞേ ഹിസ്സാമി [യഞ്ച ഹേസ്സാമി (സീ. പീ.), തം മേം ഹിസ്സാമി (ക.)] ജീവിതം’’.

൩൨൧. ‘‘മാ ബാള്ഹം പരിദേവേസി, സാമ കല്യാണദസ്സന;

അഹം കമ്മകരോ ഹുത്വാ, ഭരിസ്സം തേ ബ്രഹാവനേ.

൩൨൨. ‘‘ഇസ്സത്ഥേ ചസ്മി കുസലോ, ദള്ഹധമ്മോതി വിസ്സുതോ;

അഹം കമ്മകരോ ഹുത്വാ, ഭരിസ്സം തേ ബ്രഹാവനേ.

൩൨൩. ‘‘മിഗാനം [മഗാനം (ക.)] വിഘാസമന്വേസം, വനമൂലഫലാനി ച;

അഹം കമ്മകരോ ഹുത്വാ, ഭരിസ്സം തേ ബ്രഹാവനേ.

൩൨൪. ‘‘കതമം തം വനം സാമ, യത്ഥ മാതാപിതാ തവ;

അഹം തേ തഥാ ഭരിസ്സം, യഥാ തേ അഭരീ തുവം’’.

൩൨൫. ‘‘അയം ഏകപദീ രാജ, യോയം ഉസ്സീസകേ മമ;

ഇതോ ഗന്ത്വാ അഡ്ഢകോസം, തത്ഥ നേസം അഗാരകം;

യത്ഥ മാതാപിതാ മയ്ഹം, തേ ഭരസ്സു ഇതോ ഗതോ.

൩൨൬. ‘‘നമോ തേ കാസിരാജത്ഥു, നമോ തേ കാസിവഡ്ഢന;

അന്ധാ മാതാപിതാ മയ്ഹം, തേ ഭരസ്സു ബ്രഹാവനേ.

൩൨൭. ‘‘അഞ്ജലിം തേ പഗ്ഗണ്ഹാമി, കാസിരാജ നമത്ഥു തേ;

മാതരം പിതരം മയ്ഹം, വുത്തോ വജ്ജാസി വന്ദനം’’.

൩൨൮. ‘‘ഇദം വത്വാന സോ സാമോ, യുവാ കല്യാണദസ്സനോ;

മുച്ഛിതോ വിസവേഗേന, വിസഞ്ഞീ സമപജ്ജഥ.

൩൨൯. ‘‘സ രാജാ പരിദേവേസി, ബഹും കാരുഞ്ഞസഞ്ഹിതം;

അജരാമരോഹം ആസിം, അജ്ജേതം ഞാമി [അജ്ജഹഞ്ഞാമി (ക.)] നോ പുരേ;

സാമം കാലങ്കതം ദിസ്വാ, നത്ഥി മച്ചുസ്സ നാഗമോ.

൩൩൦. ‘‘യസ്സു മം പടിമന്തേതി, സവിസേന സമപ്പിതോ;

സ്വജ്ജേവം ഗതേ കാലേ, ന കിഞ്ചി മഭിഭാസതി.

൩൩൧. ‘‘നിരയം നൂന ഗച്ഛാമി, ഏത്ഥ മേ നത്ഥി സംസയോ;

തദാ ഹി പകതം പാപം, ചിരരത്തായ കിബ്ബിസം.

൩൩൨. ‘‘ഭവന്തി തസ്സ വത്താരോ, ഗാമേ കിബ്ബിസകാരകോ;

അരഞ്ഞേ നിമ്മനുസ്സമ്ഹി, കോ മം വത്തുമരഹതി.

൩൩൩. ‘‘സാരയന്തി ഹി കമ്മാനി, ഗാമേ സംഗച്ഛ മാണവാ;

അരഞ്ഞേ നിമ്മനുസ്സമ്ഹി, കോ നു മം സാരയിസ്സതി’’.

൩൩൪. ‘‘സാ ദേവതാ അന്തരഹിതാ, പബ്ബതേ ഗന്ധമാദനേ;

രഞ്ഞോവ അനുകമ്പായ, ഇമാ ഗാഥാ അഭാസഥ.

൩൩൫. ‘‘ആഗും കിര മഹാരാജ, അകരി [അകരാ (സീ.)] കമ്മ ദുക്കടം;

അദൂസകാ പിതാപുത്താ, തയോ ഏകൂസുനാ ഹതാ.

൩൩൬. ‘‘ഏഹി തം അനുസിക്ഖാമി, യഥാ തേ സുഗതീ സിയാ;

ധമ്മേനന്ധേ വനേ പോസ, മഞ്ഞേഹം സുഗതീ തയാ.

൩൩൭. ‘‘സ രാജാ പരിദേവിത്വാ, ബഹും കാരുഞ്ഞസഞ്ഹിതം;

ഉദകകുമ്ഭമാദായ, പക്കാമി ദക്ഖിണാമുഖോ.

൩൩൮. ‘‘കസ്സ നു ഏസോ പദസദ്ദോ, മനുസ്സസ്സേവ ആഗതോ;

നേസോ സാമസ്സ നിഗ്ഘോസോ, കോ നു ത്വമസി മാരിസ.

൩൩൯. ‘‘സന്തഞ്ഹി സാമോ വജതി, സന്തം പാദാനി നേയതി [ഉത്തഹി (സീ.)];

നേസോ സാമസ്സ നിഗ്ഘോസോ, കോ നു ത്വമസി മാരിസ’’.

൩൪൦. ‘‘രാജാഹമസ്മി കാസീനം, പീളിയക്ഖോതി മം വിദൂ;

ലോഭാ രട്ഠം പഹിത്വാന, മിഗമേസം ചരാമഹം.

൩൪൧. ‘‘ഇസ്സത്ഥേ ചസ്മി കുസലോ, ദള്ഹധമ്മോതി വിസ്സുതോ;

നാഗോപി മേ ന മുച്ചേയ്യ, ആഗതോ ഉസുപാതനം’’.

൩൪൨. ‘‘സ്വാഗതം തേ മഹാരാജ, അഥോ തേ അദുരാഗതം;

ഇസ്സരോസി അനുപ്പത്തോ, യം ഇധത്ഥി പവേദയ.

൩൪൩. ‘‘തിന്ദുകാനി പിയാലാനി, മധുകേ കാസുമാരിയോ;

ഫലാനി ഖുദ്ദകപ്പാനി, ഭുഞ്ജ രാജ വരം വരം.

൩൪൪. ‘‘ഇദമ്പി പാനീയം സീതം, ആഭതം ഗിരിഗബ്ഭരാ;

തതോ പിവ മഹാരാജ, സചേ ത്വം അഭികങ്ഖസി’’.

൩൪൫. ‘‘നാലം അന്ധാ വനേ ദട്ഠും, കോ നു വോ ഫലമാഹരി;

അനന്ധസ്സേവയം സമ്മാ, നിവാപോ മയ്ഹ ഖായതി’’.

൩൪൬. ‘‘ദഹരോ യുവാ നാതിബ്രഹാ, സാമോ കല്യാണദസ്സനോ;

ദീഘസ്സ കേസാ അസിതാ, അഥോ സൂനഗ്ഗ [സോനഗ്ഗ (ക.)] വേല്ലിതാ.

൩൪൭. ‘‘സോ ഹവേ ഫലമാഹരിത്വാ, ഇതോ ആദായ [ആദാ (സീ. പീ.)] കമണ്ഡലും;

നദിം ഗതോ ഉദഹാരോ, മഞ്ഞേ ന ദൂരമാഗതോ’’.

൩൪൮. ‘‘അഹം തം അവധിം സാമം, യോ തുയ്ഹം പരിചാരകോ;

യം കുമാരം പവേദേഥ, സാമം കല്യാണദസ്സനം.

൩൪൯. ‘‘ദീഘസ്സ കേസാ അസിതാ, അഥോ സൂനഗ്ഗവേല്ലിതാ;

തേസു ലോഹിതലിത്തേസു, സേതി സാമോ മയാ ഹതോ’’.

൩൫൦. ‘‘കേന ദുകൂലമന്തേസി, ഹതോ സാമോതി വാദിനാ;

ഹതോ സാമോതി സുത്വാന, ഹദയം മേ പവേധതി.

൩൫൧. ‘‘അസ്സത്ഥസ്സേവ തരുണം, പവാളം മാലുതേരിതം;

ഹതോ സാമോതി സുത്വാന, ഹദയം മേ പവേധതി’’.

൩൫൨. ‘‘പാരികേ കാസിരാജായം, സോ സാമം മിഗസമ്മതേ;

കോധസാ ഉസുനാ വിജ്ഝി, തസ്സ മാ പാപമിച്ഛിമ്ഹാ’’.

൩൫൩. ‘‘കിച്ഛാ ലദ്ധോ പിയോ പുത്തോ, യോ അന്ധേ അഭരീ വനേ;

തം ഏകപുത്തം ഘാതിമ്ഹി, കഥം ചിത്തം ന കോപയേ’’.

൩൫൪. ‘‘കിച്ഛാ ലദ്ധോ പിയോ പുത്തോ, യോ അന്ധേ അഭരീ വനേ;

തം ഏകപുത്തം ഘാതിമ്ഹി, അക്കോധം ആഹു പണ്ഡിതാ’’.

൩൫൫. ‘‘മാ ബാള്ഹം പരിദേവേഥ, ഹതോ സാമോതി വാദിനാ;

അഹം കമ്മകരോ ഹുത്വാ, ഭരിസ്സാമി ബ്രഹാവനേ.

൩൫൬. ‘‘ഇസ്സത്ഥേ ചസ്മി കുസലോ, ദള്ഹധമ്മോതി വിസ്സുതോ;

അഹം കമ്മകരോ ഹുത്വാ, ഭരിസ്സാമി ബ്രഹാവനേ.

൩൫൭. ‘‘മിഗാനം വിഘാസമന്വേസം, വനമൂലഫലാനി ച;

അഹം കമ്മകരോ ഹുത്വാ, ഭരിസ്സാമി ബ്രഹാവനേ’’.

൩൫൮. ‘‘നേസ ധമ്മോ മഹാരാജ, നേതം അമ്ഹേസു കപ്പതി;

രാജാ ത്വമസി അമ്ഹാകം, പാദേ വന്ദാമ തേ മയം’’.

൩൫൯. ‘‘ധമ്മം നേസാദ ഭണഥ, കതാ അപചിതീ തയാ;

പിതാ ത്വമസി [ത്വമഹി (?)] അമ്ഹാകം, മാതാ ത്വമസി പാരികേ’’.

൩൬൦. ‘‘നമോ തേ കാസിരാജത്ഥു, നമോ തേ കാസിവഡ്ഢന;

അഞ്ജലിം തേ പഗ്ഗണ്ഹാമ, യാവ സാമാനുപാപയ.

൩൬൧. ‘‘തസ്സ പാദേ സമജ്ജന്താ [പവട്ടന്താ (പീ.)], മുഖഞ്ച ഭുജദസ്സനം;

സംസുമ്ഭമാനാ അത്താനം, കാലമാഗമയാമസേ’’.

൩൬൨. ‘‘ബ്രഹാ വാളമിഗാകിണ്ണം, ആകാസന്തംവ ദിസ്സതി;

യത്ഥ സാമോ ഹതോ സേതി, ചന്ദോവ പതിതോ ഛമാ.

൩൬൩. ‘‘ബ്രഹാ വാളമിഗാകിണ്ണം, ആകാസന്തംവ ദിസ്സതി;

യത്ഥ സാമോ ഹതോ സേതി, സൂരിയോവ പതിതോ ഛമാ.

൩൬൪. ‘‘ബ്രഹാ വാളമിഗാകിണ്ണം, ആകാസന്തംവ ദിസ്സതി;

യത്ഥ സാമോ ഹതോ സേതി, പംസുനാ പതികുന്തിതോ [കുണ്ഠിതോ (സീ. സ്യാ. പീ.) ഏവമുപരിപി].

൩൬൫. ‘‘ബ്രഹാ വാളമിഗാകിണ്ണം, ആകാസന്തംവ ദിസ്സതി;

യത്ഥ സാമോ ഹതോ സേതി, ഇധേവ വസഥസ്സമേ’’.

൩൬൬. ‘‘യദി തത്ഥ സഹസ്സാനി, സതാനി നിയുതാനി [നഹുതാനി (സീ. സ്യാ. പീ.)] ച;

നേവമ്ഹാകം ഭയം കോചി, വനേ വാളേസു വിജ്ജതി’’.

൩൬൭. ‘‘തതോ അന്ധാനമാദായ, കാസിരാജാ ബ്രഹാവനേ;

ഹത്ഥേ ഗഹേത്വാ പക്കാമി, യത്ഥ സാമോ ഹതോ അഹു.

൩൬൮. ‘‘ദിസ്വാന പതിതം സാമം, പുത്തകം പംസുകുന്ഥിതം;

അപവിദ്ധം ബ്രഹാരഞ്ഞേ, ചന്ദംവ പതിതം ഛമാ.

൩൬൯. ‘‘ദിസ്വാന പതിതം സാമം, പുത്തകം പംസുകുന്ഥിതം;