൧൨. സമ്പന്നസീലസുത്തം

൧൧൧. വുത്തഞ്ഹേതം ഭഗവതാ, വുത്തമരഹതാതി മേ സുതം –

‘‘സമ്പന്നസീലാ, ഭിക്ഖവേ, വിഹരഥ [ഹോഥ (സ്യാ.)] സമ്പന്നപാതിമോക്ഖാ; പാതിമോക്ഖസംവരസംവുതാ വിഹരഥ ആചാരഗോചരസമ്പന്നാ അണുമത്തേസു വജ്ജേസു ഭയദസ്സാവിനോ; സമാദായ സിക്ഖഥ സിക്ഖാപദേസു.

‘‘സമ്പന്നസീലാനം വോ, ഭിക്ഖവേ, വിഹരതം [ഭവതം (സ്യാ.)] സമ്പന്നപാതിമോക്ഖാനം പാതിമോക്ഖസംവരസംവുതാനം വിഹരതം ആചാരഗോചരസമ്പന്നാനം അണുമത്തേസു വജ്ജേസു ഭയദസ്സാവീനം സമാദായ സിക്ഖതം സിക്ഖാപദേസു കിമസ്സ ഉത്തരി കരണീയം [കിമസ്സ ഭിക്ഖവേ ഉത്തരി കരണീയം (സബ്ബത്ഥ)]?

‘‘ചരതോ ചേപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ [അഭിജ്ഝാ ബ്യാപാദോ വിഗതോ (അ. നി. ൪.൧൨) അട്ഠകഥായ സമേതി] ഭിജ്ഝാ വിഗതാ [അഭിജ്ഝാ ബ്യാപാദോ വിഗതോ (അ. നി. ൪.൧൨) അടകഥായ സമേതി] ഹോതി, ബ്യാപാദോ വിഗതോ ഹോതി [ഥിനമിദ്ധം ഉദ്ധച്ചകുക്കുച്ചം വിചികിച്ഛാ (അ. നി. ൪.൧൨)], ഥിനമിദ്ധം വിഗതം ഹോതി, ഉദ്ധച്ചകുക്കുച്ചം വിഗതം ഹോതി, വിചികിച്ഛാ [ഥിനമിദ്ധം ഉദ്ധച്ചകുക്കുച്ചം വിചികിച്ചാ (അ. നി. ൪.൧൨)] പഹീനാ ഹോതി, ആരദ്ധം ഹോതി വീരിയം അസല്ലീനം, ഉപട്ഠിതാ സതി അസമ്മുട്ഠാ [അപ്പമുട്ഠാ (സ്യാ.)], പസ്സദ്ധോ കായോ അസാരദ്ധോ, സമാഹിതം ചിത്തം ഏകഗ്ഗം. ചരമ്പി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഏവംഭൂതോ ആതാപീ ഓത്താപീ സതതം സമിതം ആരദ്ധവീരിയോ പഹിതത്തോതി വുച്ചതി.

‘‘ഠിതസ്സ ചേപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ അഭിജ്ഝാ വിഗതാ ഹോതി ബ്യാപാദോ…പേ… ഥിനമിദ്ധം… ഉദ്ധച്ചകുക്കുച്ചം… വിചികിച്ഛാ പഹീനാ ഹോതി, ആരദ്ധം ഹോതി വീരിയം അസല്ലീനം, ഉപട്ഠിതാ സതി അസമ്മുട്ഠാ, പസ്സദ്ധോ കായോ അസാരദ്ധോ, സമാഹിതം ചിത്തം ഏകഗ്ഗം. ഠിതോപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഏവംഭൂതോ ആതാപീ ഓത്താപീ സതതം സമിതം ആരദ്ധവീരിയോ പഹിതത്തോതി വുച്ചതി.

‘‘നിസിന്നസ്സ ചേപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ അഭിജ്ഝാ വിഗതാ ഹോതി, ബ്യാപാദോ…പേ… ഥിനമിദ്ധം… ഉദ്ധച്ചകുക്കുച്ചം… വിചികിച്ഛാ പഹീനാ ഹോതി, ആരദ്ധം ഹോതി വീരിയം അസല്ലീനം, ഉപട്ഠിതാ സതി അസമ്മുട്ഠാ, പസ്സദ്ധോ കായോ അസാരദ്ധോ, സമാഹിതം ചിത്തം ഏകഗ്ഗം. നിസിന്നോപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഏവംഭൂതോ ആതാപീ ഓത്താപീ സതതം സമിതം ആരദ്ധവീരിയോ പഹിതത്തോതി വുച്ചതി.

‘‘സയാനസ്സ ചേപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ ജാഗരസ്സ അഭിജ്ഝാ വിഗതാ ഹോതി ബ്യാപാദോ…പേ… ഥിനമിദ്ധം… ഉദ്ധച്ചകുക്കുച്ചം… വിചികിച്ഛാ പഹീനാ ഹോതി, ആരദ്ധം ഹോതി വീരിയം അസല്ലീനം, ഉപട്ഠിതാ സതി അസമ്മുട്ഠാ, പസ്സദ്ധോ കായോ അസാരദ്ധോ, സമാഹിതം ചിത്തം ഏകഗ്ഗം. സയാനോപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ജാഗരോ ഏവംഭൂതോ ആതാപീ ഓത്താപീ സതതം സമിതം ആരദ്ധവീരിയോ പഹിതത്തോതി വുച്ചതീ’’തി. ഏതമത്ഥം ഭഗവാ അവോച. തത്ഥേതം ഇതി വുച്ചതി –

‘‘യതം ചരേ യതം തിട്ഠേ, യതം അച്ഛേ യതം സയേ;

യതം സമിഞ്ജയേ [സമ്മിഞ്ജയേ (സീ. സ്യാ.)] ഭിക്ഖു, യതമേനം പസാരയേ.

‘‘ഉദ്ധം തിരിയം അപാചീനം, യാവതാ ജഗതോ ഗതി;

സമവേക്ഖിതാ ച ധമ്മാനം, ഖന്ധാനം ഉദയബ്ബയം.

‘‘ഏവം വിഹാരിമാതാപിം, സന്തവുത്തിമനുദ്ധതം;

ചേതോസമഥസാമീചിം, സിക്ഖമാനം സദാ സതം;

സതതം പഹിതത്തോതി, ആഹു ഭിക്ഖും തഥാവിധ’’ന്തി.

അയമ്പി അത്ഥോ വുത്തോ ഭഗവതാ, ഇതി മേ സുതന്തി. ദ്വാദസമം.