൧൦. നദീസോതസുത്തം

൧൦൯. വുത്തഞ്ഹേതം ഭഗവതാ, വുത്തമരഹതാതി മേ സുതം –

‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, പുരിസോ നദിയാ സോതേന ഓവുയ്ഹേയ്യ പിയരൂപസാതരൂപേന. തമേനം ചക്ഖുമാ പുരിസോ തീരേ ഠിതോ ദിസ്വാ ഏവം വദേയ്യ – ‘കിഞ്ചാപി ഖോ ത്വം, അമ്ഭോ പുരിസ, നദിയാ സോതേന ഓവുയ്ഹസി പിയരൂപസാതരൂപേന, അത്ഥി ചേത്ഥ ഹേട്ഠാ രഹദോ സഊമി സാവട്ടോ സഗഹോ സരക്ഖസോ യം ത്വം, അമ്ഭോ പുരിസ, രഹദം പാപുണിത്വാ മരണം വാ നിഗച്ഛസി മരണമത്തം വാ ദുക്ഖ’ന്തി. അഥ ഖോ സോ, ഭിക്ഖവേ, പുരിസോ തസ്സ പുരിസസ്സ സദ്ദം സുത്വാ ഹത്ഥേഹി ച പാദേഹി ച പടിസോതം വായമേയ്യ.

‘‘ഉപമാ ഖോ മേ അയം, ഭിക്ഖവേ, കതാ അത്ഥസ്സ വിഞ്ഞാപനായ. അയം ചേത്ഥ [അയം ചേവേത്ഥ (സ്യാ.)] അത്ഥോ – ‘നദിയാ സോതോ’തി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തണ്ഹായേതം അധിവചനം.

‘‘‘പിയരൂപം സാതരൂപ’ന്തി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഛന്നേതം അജ്ഝത്തികാനം ആയതനാനം അധിവചനം.

‘‘‘ഹേട്ഠാ രഹദോ’തി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചന്നം ഓരമ്ഭാഗിയാനം സംയോജനാനം അധിവചനം;

‘‘‘ഊമിഭയ’ന്തി ഖോ [സഞീമീതി ഖോ (ബഹൂസു)], ഭിക്ഖവേ, കോധുപായാസസ്സേതം അധിവചനം;

‘‘‘ആവട്ട’ന്തി ഖോ [സാവട്ടോതി ഖോ (ബഹൂസു)], ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചന്നേതം കാമഗുണാനം അധിവചനം;

‘‘‘ഗഹരക്ഖസോ’തി ഖോ [സഗഹോ സരക്ഖസോതി ഖോ (ബഹൂസു)], ഭിക്ഖവേ, മാതുഗാമസ്സേതം അധിവചനം;

‘‘‘പടിസോതോ’തി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, നേക്ഖമ്മസ്സേതം അധിവചനം;

‘‘‘ഹത്ഥേഹി ച പാദേഹി ച വായാമോ’തി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, വീരിയാരമ്ഭസ്സേതം അധിവചനം;

‘‘‘ചക്ഖുമാ പുരിസോ തീരേ ഠിതോതി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതസ്സേതം അധിവചനം അരഹതോ സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സാ’’തി. ഏതമത്ഥം ഭഗവാ അവോച. തത്ഥേതം ഇതി വുച്ചതി –

‘‘സഹാപി ദുക്ഖേന ജഹേയ്യ കാമേ, യോഗക്ഖേമം ആയതിം പത്ഥയാനോ;

സമ്മപ്പജാനോ സുവിമുത്തചിത്തോ, വിമുത്തിയാ ഫസ്സയേ തത്ഥ തത്ഥ;

സ വേദഗൂ വൂസിതബ്രഹ്മചരിയോ, ലോകന്തഗൂ പാരഗതോതി വുച്ചതീ’’തി.

അയമ്പി അത്ഥോ വുത്തോ ഭഗവതാ, ഇതി മേ സുതന്തി. ദസമം.