൨൧. വിപസ്സീബുദ്ധവംസോ

൧. ഫുസ്സസ്സ ച അപരേന, സമ്ബുദ്ധോ ദ്വിപദുത്തമോ;

വിപസ്സീ നാമ നാമേന, ലോകേ ഉപ്പജ്ജി ചക്ഖുമാ.

൨. അവിജ്ജം സബ്ബം പദാലേത്വാ, പത്തോ സമ്ബോധിമുത്തമം;

ധമ്മചക്കം പവത്തേതും, പക്കാമി ബന്ധുമതീപുരം.

൩. ധമ്മചക്കം പവത്തേത്വാ, ഉഭോ ബോധേസി നായകോ;

ഗണനായ ന വത്തബ്ബോ, പഠമാഭിസമയോ അഹു.

൪. പുനാപരം അമിതയസോ, തത്ഥ സച്ചം പകാസയി;

ചതുരാസീതിസഹസ്സാനം, ദുതിയാഭിസമയോ അഹു.

൫. ചതുരാസീതിസഹസ്സാനി, സമ്ബുദ്ധം അനുപബ്ബജും;

തേസമാരാമപത്താനം, ധമ്മം ദേസേസി ചക്ഖുമാ.

൬. സബ്ബാകാരേന ഭാസതോ, സുത്വാ ഉപനിസാദിനോ [ഉപനിസ്സാ ജിനോ (സ്യാ. കം.)];

തേപി ധമ്മവരം ഗന്ത്വാ, തതിയാഭിസമയോ അഹു.

൭. സന്നിപാതാ തയോ ആസും, വിപസ്സിസ്സ മഹേസിനോ;

ഖീണാസവാനം വിമലാനം, സന്തചിത്താന താദിനം.

൮. അട്ഠസട്ഠിസതസഹസ്സാനം, പഠമോ ആസി സമാഗമോ;

ഭിക്ഖുസതസഹസ്സാനം, ദുതിയോ ആസി സമാഗമോ.

൯. അസീതിഭിക്ഖുസഹസ്സാനം, തതിയോ ആസി സമാഗമോ;

തത്ഥ ഭിക്ഖുഗണമജ്ഝേ, സമ്ബുദ്ധോ അതിരോചതി.

൧൦. അഹം തേന സമയേന, നാഗരാജാ മഹിദ്ധികോ;

അതുലോ നാമ നാമേന, പുഞ്ഞവന്തോ ജുതിന്ധരോ.

൧൧. നേകാനം നാഗകോടീനം, പരിവാരേത്വാനഹം തദാ;

വജ്ജന്തോ ദിബ്ബതുരിയേഹി, ലോകജേട്ഠം ഉപാഗമിം.

൧൨. ഉപസങ്കമിത്വാ സമ്ബുദ്ധം, വിപസ്സിം ലോകനായകം;

മണിമുത്തരതനഖചിതം, സബ്ബാഭരണവിഭൂസിതം;

നിമന്തേത്വാ ധമ്മരാജസ്സ, സുവണ്ണപീഠമദാസഹം.

൧൩. സോപി മം ബുദ്ധോ ബ്യാകാസി, സങ്ഘമജ്ഝേ നിസീദിയ;

‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, അയം ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതി.

൧൪. ‘‘അഹു കപിലവ്ഹയാ രമ്മാ, നിക്ഖമിത്വാ തഥാഗതോ;

പധാനം പദഹിത്വാന, കത്വാ ദുക്കരകാരികം.

൧൫. ‘‘അജപാലരുക്ഖമൂലസ്മിം, നിസീദിത്വാ തഥാഗതോ;

തത്ഥ പായാസം പഗ്ഗയ്ഹ, നേരഞ്ജരമുപേഹിതി.

൧൬. ‘‘നേരഞ്ജരായ തീരമ്ഹി, പായാസം അദ സോ ജിനോ;

പടിയത്തവരമഗ്ഗേന, ബോധിമൂലമുപേഹിതി.

൧൭. ‘‘തതോ പദക്ഖിണം കത്വാ, ബോധിമണ്ഡം അനുത്തരോ;

അസ്സത്ഥമൂലേ സമ്ബോധിം, ബുജ്ഝിസ്സതി മഹായസോ.

൧൮. ‘‘ഇമസ്സ ജനികാ മാതാ, മായാ നാമ ഭവിസ്സതി;

പിതാ സുദ്ധോദനോ നാമ, അയം ഹേസ്സതി ഗോതമോ.

൧൯. ‘‘അനാസവാ വീതരാഗാ, സന്തചിത്താ സമാഹിതാ;

കോലിതോ ഉപതിസ്സോ ച, അഗ്ഗാ ഹേസ്സന്തി സാവകാ;

ആനന്ദോ നാമുപട്ഠാകോ, ഉപട്ഠിസ്സതിമം ജിനം.

൨൦. ‘‘ഖേമാ ഉപ്പലവണ്ണാ ച, അഗ്ഗാ ഹേസ്സന്തി സാവികാ;

അനാസവാ വീതരാഗാ, സന്തചിത്താ സമാഹിതാ;

ബോധി തസ്സ ഭഗവതോ, അസ്സത്ഥോതി പവുച്ചതി.

൨൧. ‘‘ചിത്തോ ച ഹത്ഥാളവകോ, അഗ്ഗാ ഹേസ്സന്തുപട്ഠകാ;

നന്ദമാതാ ച ഉത്തരാ, അഗ്ഗാ ഹേസ്സന്തുപട്ഠികാ;

ആയു വസ്സസതം തസ്സ, ഗോതമസ്സ യസസ്സിനോ.

൨൨. ‘‘ഇദം സുത്വാന വചനം…പേ… ഹേസ്സാമ സമ്മുഖാ ഇമം’’.

൨൩. തസ്സാഹം വചനം സുത്വാ, ഭിയ്യോ ചിത്തം പസാദയിം;

ഉത്തരിം വതമധിട്ഠാസിം, ദസപാരമിപൂരിയാ.

൨൪. നഗരം ബന്ധുമതീ നാമ, ബന്ധുമാ നാമ ഖത്തിയോ;

മാതാ ബന്ധുമതീ നാമ, വിപസ്സിസ്സ മഹേസിനോ.

൨൫. അട്ഠവസ്സസഹസ്സാനി, അഗാരം അജ്ഝ സോ വസി;

നന്ദോ സുനന്ദോ സിരിമാ, തയോ പാസാദമുത്തമാ.

൨൬. തിചത്താരീസസഹസ്സാനി, നാരിയോ സമലങ്കതാ;

സുദസ്സനാ നാമ സാ നാരീ, സമവത്തക്ഖന്ധോ നാമ അത്രജോ.

൨൭. നിമിത്തേ ചതുരോ ദിസ്വാ, രഥയാനേന നിക്ഖമി;

അനൂനഅട്ഠമാസാനി, പധാനം പദഹീ ജിനോ.

൨൮. ബ്രഹ്മുനാ യാചിതോ സന്തോ, വിപസ്സീ ലോകനായകോ;

വത്തി ചക്കം മഹാവീരോ, മിഗദായേ നരുത്തമോ.

൨൯. ഖണ്ഡോ ച തിസ്സനാമോ ച, അഹേസും അഗ്ഗസാവകാ;

അസോകോ നാമുപട്ഠാകോ, വിപസ്സിസ്സ മഹേസിനോ.

൩൦. ചന്ദാ ച ചന്ദമിത്താ ച, അഹേസും അഗ്ഗസാവികാ;

ബോധി തസ്സ ഭഗവതോ, പാടലീതി പവുച്ചതി.

൩൧. പുനബ്ബസുമിത്തോ നാഗോ ച, അഹേസും അഗ്ഗുപട്ഠകാ;

സിരിമാ ഉത്തരാ ചേവ, അഹേസും അഗ്ഗുപട്ഠികാ.

൩൨. അസീതിഹത്ഥമുബ്ബേധോ, വിപസ്സീ ലോകനായകോ;

പഭാ നിദ്ധാവതി തസ്സ, സമന്താ സത്തയോജനേ.

൩൩. അസീതിവസ്സസഹസ്സാനി, ആയു ബുദ്ധസ്സ താവദേ;

താവതാ തിട്ഠമാനോ സോ, താരേസി ജനതം ബഹും.

൩൪. ബഹുദേവമനുസ്സാനം, ബന്ധനാ പരിമോചയി;

മഗ്ഗാമഗ്ഗഞ്ച ആചിക്ഖി, അവസേസപുഥുജ്ജനേ.

൩൫. ആലോകം ദസ്സയിത്വാന, ദേസേത്വാ അമതം പദം;

ജലിത്വാ അഗ്ഗിക്ഖന്ധോവ, നിബ്ബുതോ സോ സസാവകോ.

൩൬. ഇദ്ധിവരം പുഞ്ഞവരം, ലക്ഖണഞ്ച കുസുമിതം;

സബ്ബം തമന്തരഹിതം, നനു രിത്താ സബ്ബസങ്ഖാരാ.

൩൭. വിപസ്സീ ജിനവരോ ബുദ്ധോ, സുമിത്താരാമമ്ഹി നിബ്ബുതോ;

തത്ഥേവസ്സ ഥൂപവരോ, സത്തയോജനമുസ്സിതോതി.

വിപസ്സിസ്സ ഭഗവതോ വംസോ ഏകൂനവീസതിമോ.