൩൫. ഏകപദുമിയവഗ്ഗോ

൧. ഏകപദുമിയത്ഥേരഅപദാനം

൧. ‘‘പദുമുത്തരോ നാമ ജിനോ, സബ്ബധമ്മാന പാരഗൂ;

ഭവാഭവേ വിഭാവേന്തോ, താരേസി ജനതം ബഹും.

൨. ‘‘ഹംസരാജാ തദാ ഹോമി, ദിജാനം പവരോ അഹം;

ജാതസ്സരം സമോഗയ്ഹ, കീളാമി ഹംസകീളിതം.

൩. ‘‘പദുമുത്തരോ ലോകവിദൂ, ആഹുതീനം പടിഗ്ഗഹോ;

ജാതസ്സരസ്സ ഉപരി, ആഗച്ഛി താവദേ ജിനോ.

൪. ‘‘ദിസ്വാനഹം ദേവദേവം, സയമ്ഭും ലോകനായകം;

വണ്ടേ ഛേത്വാന പദുമം, സതപത്തം മനോരമം.

൫. ‘‘മുഖതുണ്ഡേന പഗ്ഗയ്ഹ, പസന്നോ ലോകനായകേ [വിപ്പസന്നേന ചേതസാ (സ്യാ.)];

ഉക്ഖിപിത്വാന ഗഗണേ [ഉക്ഖിപിത്വാ നലാടേന (ക.)], ബുദ്ധസേട്ഠം അപൂജയിം.

൬. ‘‘പദുമുത്തരോ ലോകവിദൂ, ആഹുതീനം പടിഗ്ഗഹോ;

അന്തലിക്ഖേ ഠിതോ സത്ഥാ, അകാ മേ അനുമോദനം.

൭. ‘‘‘ഇമിനാ ഏകപദുമേന, ചേതനാപണിധീഹി ച;

കപ്പാനം സതസഹസ്സം, വിനിപാതം ന ഗച്ഛസി’.

൮. ‘‘ഇദം വത്വാന സമ്ബുദ്ധോ, ജലജുത്തമനാമകോ;

മമ കമ്മം പകിത്തേത്വാ, അഗമാ യേന പത്ഥിതം.

൯. ‘‘സതസഹസ്സിതോ കപ്പേ, യം കമ്മമകരിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൧൦. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ, വിമോക്ഖാപി ച അട്ഠിമേ;

ഛളഭിഞ്ഞാ സച്ഛികതാ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ഏകപദുമിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

ഏകപദുമിയത്ഥേരസ്സാപദാനം പഠമം.

൨. തീണുപ്പലമാലിയത്ഥേരഅപദാനം

൧൧. ‘‘ചന്ദഭാഗാനദീതീരേ, അഹോസിം വാനരോ തദാ;

അദ്ദസം വിരജം ബുദ്ധം, നിസിന്നം പബ്ബതന്തരേ.

൧൨. ‘‘ഓഭാസേന്തം ദിസാ സബ്ബാ, സാലരാജംവ ഫുല്ലിതം;

ലക്ഖണബ്യഞ്ജനൂപേതം, ദിസ്വാ അത്തമനോ അഹും.

൧൩. ‘‘ഉദഗ്ഗചിത്തോ സുമനോ, പീതിയാ ഹട്ഠമാനസോ;

തീണി ഉപ്പലപുപ്ഫാനി, മത്ഥകേ അഭിരോപയിം.

൧൪. ‘‘പുപ്ഫാനി അഭിരോപേത്വാ, വിപസ്സിസ്സ മഹേസിനോ;

സഗാരവോ ഭവിത്വാന [ഗമിത്വാന (സീ.), നമിത്വാന (ക.)], പക്കാമിം ഉത്തരാമുഖോ.

൧൫. ‘‘ഗച്ഛന്തോ പടികുടികോ, വിപ്പസന്നേന ചേതസാ;

സേലന്തരേ പതിത്വാന [പപതിത്വാ (സ്യാ. ക.)], പാപുണിം ജീവിതക്ഖയം.

൧൬. ‘‘തേന കമ്മേന സുകതേന, ചേതനാപണിധീഹി ച;

ജഹിത്വാ മാനുസം ദേഹം [പുരിമം ജാതിം (?) ഉപരി ൩൮ വഗ്ഗേ തതിയാപദാനേ ഏവമേവ ദിസ്സതി], താവതിംസമഗച്ഛഹം.

൧൭. ‘‘സതാനം തീണിക്ഖത്തുഞ്ച, ദേവരജ്ജം അകാരയിം;

സതാനം പഞ്ചക്ഖത്തുഞ്ച, ചക്കവത്തീ അഹോസഹം.

൧൮. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം പുപ്ഫമഭിപൂജയിം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൧൯. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ തീണുപ്പലമാലിയോ [തിഉപ്പലമാലിയോ (സീ.)] ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

തീണുപ്പലമാലിയത്ഥേരസ്സാപദാനം ദുതിയം.

൩. ധജദായകത്ഥേരഅപദാനം

൨൦. ‘‘തിസ്സോ നാമ അഹു സത്ഥാ, ലോകജേട്ഠോ നരാസഭോ;

തയോപധിക്ഖയേ [തസ്സോപധിക്ഖയേ (സീ.)] ദിസ്വാ, ധജം ആരോപിതം മയാ.

൨൧. ‘‘തേന കമ്മേന സുകതേന, ചേതനാപണിധീഹി ച;

ജഹിത്വാ മാനുസം ദേഹം, താവതിംസമഗച്ഛഹം.

൨൨. ‘‘സതാനം തീണിക്ഖത്തുഞ്ച, ദേവരജ്ജം അകാരയിം;

സതാനം പഞ്ചക്ഖത്തുഞ്ച, ചക്കവത്തീ അഹോസഹം.

൨൩. ‘‘പദേസരജ്ജം വിപുലം, ഗണനാതോ അസങ്ഖിയം;

അനുഭോമി സകം കമ്മം, പുബ്ബേ സുകതമത്തനോ.

൨൪. ‘‘ദ്വേനവുതേ ഇതോ കപ്പേ, യം കമ്മമകരിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ധജദാനസ്സിദം ഫലം.

൨൫. ‘‘ഇച്ഛമാനോ ചഹം അജ്ജ, സകാനനം സപബ്ബതം;

ഖോമദുസ്സേന ഛാദേയ്യം, തദാ മയ്ഹം കതേ ഫലം.

൨൬. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ധജദായകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

ധജദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം തതിയം.

൪. തികിങ്കണിപൂജകത്ഥേരഅപദാനം

൨൭. ‘‘ഹിമവന്തസ്സാവിദൂരേ, ഭൂതഗണോ നാമ പബ്ബതോ;

തത്ഥദ്ദസം പംസുകൂലം, ദുമഗ്ഗമ്ഹി വിലഗ്ഗിതം.

൨൮. ‘‘തീണി കിങ്കണിപുപ്ഫാനി, ഓചിനിത്വാനഹം തദാ;

ഹട്ഠോ ഹട്ഠേന ചിത്തേന, പംസുകൂലം അപൂജയിം.

൨൯. ‘‘ഏകത്തിംസേ ഇതോ കപ്പേ, യം കമ്മമകരിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, തിണ്ണം പുപ്ഫാനിദം ഫലം.

൩൦. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ തികിങ്കണിപൂജകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

തികിങ്കണിപൂജകത്ഥേരസ്സാപദാനം ചതുത്ഥം.

൫. നളാഗാരികത്ഥേരഅപദാനം

൩൧. ‘‘ഹിമവന്തസ്സാവിദൂരേ, ഹാരിതോ നാമ പബ്ബതോ;

സയമ്ഭൂ നാരദോ നാമ, രുക്ഖമൂലേ വസീ തദാ.

൩൨. ‘‘നളാഗാരം കരിത്വാന, തിണേന ഛാദയിം അഹം;

ചങ്കമം സോധയിത്വാന, സയമ്ഭുസ്സ അദാസഹം.

൩൩. ‘‘ചതുദ്ദസസു കപ്പേസു, ദേവലോകേ രമിം അഹം;

ചതുസത്തതിക്ഖത്തുഞ്ച, ദേവരജ്ജം അകാരയിം.

൩൪. ‘‘ചതുസത്തതി [സത്തസത്തതി (സീ.)] ക്ഖത്തുഞ്ച, ചക്കവത്തീ അഹോസഹം;

പദേസരജ്ജം വിപുലം, ഗണനാതോ അസങ്ഖിയം.

൩൫. ‘‘ഉബ്ബിദ്ധം ഭവനം മയ്ഹം, ഇന്ദലട്ഠീവ ഉഗ്ഗതം;

സഹസ്സഥമ്ഭം അതുലം, വിമാനം സപഭസ്സരം.

൩൬. ‘‘ദ്വേ സമ്പത്തീ അനുഭോത്വാ, സുക്കമൂലേന ചോദിതോ;

ഗോതമസ്സ ഭഗവതോ, സാസനേ പബ്ബജിം അഹം.

൩൭. ‘‘പധാനപഹിതത്തോമ്ഹി, ഉപസന്തോ നിരൂപധി;

നാഗോവ ബന്ധനം ഛേത്വാ, വിഹരാമി അനാസവോ.

൩൮. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ നളാഗാരികോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

നളാഗാരികത്ഥേരസ്സാപദാനം പഞ്ചമം.

൬. ചമ്പകപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനം

൩൯. ‘‘ഹിമവന്തസ്സാവിദൂരേ, ജാപലോ [ചാപലോ (സീ.), ഛാപലോ (സ്യാ.)] നാമ പബ്ബതോ;

ബുദ്ധോ സുദസ്സനോ നാമ, വിഹാസി പബ്ബതന്തരേ.

൪൦. ‘‘പുപ്ഫം ഹേമവന്തം [ഹേമവതം (സീ.), ഹേമവണ്ണം (സ്യാ.)] ഗയ്ഹ, ഗച്ഛം വേഹായസേനഹം;

അദ്ദസം വിരജം ബുദ്ധം, ഓഘതിണ്ണമനാസവം.

൪൧. ‘‘സത്ത ചമ്പകപുപ്ഫാനി, സീസേ കത്വാനഹം തദാ;

ബുദ്ധസ്സ അഭിരോപേസിം, സയമ്ഭുസ്സ മഹേസിനോ.

൪൨. ‘‘ഏകത്തിംസേ ഇതോ കപ്പേ, യം പുപ്ഫമഭിരോപയിം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൪൩. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ചമ്പകപുപ്ഫിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

ചമ്പകപുപ്ഫിയത്ഥേരസ്സാപദാനം ഛട്ഠം.

൭. പദുമപൂജകത്ഥേരഅപദാനം

൪൪. ‘‘ഹിമവന്തസ്സാവിദൂരേ, രോമസോ നാമ പബ്ബതോ;

ബുദ്ധോപി സമ്ഭവോ നാമ, അബ്ഭോകാസേ വസീ തദാ.

൪൫. ‘‘ഭവനാ നിക്ഖമിത്വാന, പദുമം ധാരയിം അഹം;

ഏകാഹം ധാരയിത്വാന, പുന ഭവനുപാഗമിം.

൪൬. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം പുപ്ഫമഭിരോപയിം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൪൭. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ പദുമപൂജകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

പദുമപൂജകത്ഥേരസ്സാപദാനം സത്തമം.

തേരസമം ഭാണവാരം.

൮. തിണമുട്ഠിദായകത്ഥേരഅപദാനം

൪൮. ‘‘ഹിമവന്തസ്സാവിദൂരേ, ലമ്ബകോ നാമ പബ്ബതോ;

ഉപതിസ്സോ നാമ സമ്ബുദ്ധോ, അബ്ഭോകാസമ്ഹി ചങ്കമി.

൪൯. ‘‘മിഗലുദ്ദോ തദാ ആസിം, അരഞ്ഞേ കാനനേ അഹം;

ദിസ്വാന തം ദേവദേവം, സയമ്ഭും അപരാജിതം.

൫൦. ‘‘വിപ്പസന്നേന ചിത്തേന, തദാ തസ്സ മഹേസിനോ;

നിസീദനത്ഥം ബുദ്ധസ്സ, തിണമുട്ഠിമദാസഹം.

൫൧. ‘‘ദത്വാന ദേവദേവസ്സ, ഭിയ്യോ ചിത്തം പസാദയിം;

സമ്ബുദ്ധം അഭിവാദേത്വാ, പക്കാമിം ഉത്തരാമുഖോ.

൫൨. ‘‘അചിരം ഗതമത്തം മം, മിഗരാജാ അപോഥയി [അഹേഠയി (സീ. സ്യാ.)];

സീഹേന പോഥിതോ [പാതിതോ (സീ. സ്യാ.)] സന്തോ, തത്ഥ കാലങ്കതോ അഹം.

൫൩. ‘‘ആസന്നേ മേ കതം കമ്മം, ബുദ്ധസേട്ഠേ അനാസവേ;

സുമുത്തോ സരവേഗോവ, ദേവലോകം അഗഞ്ഛഹം.

൫൪. ‘‘യൂപോ തത്ഥ സുഭോ ആസി, പുഞ്ഞകമ്മാഭിനിമ്മിതോ;

സഹസ്സകണ്ഡോ സതഭേണ്ഡു, ധജാലു ഹരിതാമയോ.

൫൫. ‘‘പഭാ നിദ്ധാവതേ തസ്സ, സതരംസീവ ഉഗ്ഗതോ;

ആകിണ്ണോ ദേവകഞ്ഞാഹി, ആമോദിം കാമകാമഹം.

൫൬. ‘‘ദേവലോകാ ചവിത്വാന, സുക്കമൂലേന ചോദിതോ;

ആഗന്ത്വാന മനുസ്സത്തം, പത്തോമ്ഹി ആസവക്ഖയം.

൫൭. ‘‘ചതുന്നവുതിതോ കപ്പേ, നിസീദനമദാസഹം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, തിണമുട്ഠിയിദം ഫലം.

൫൮. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ തിണമുട്ഠിദായകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

തിണമുട്ഠിദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം അട്ഠമം.

൯. തിന്ദുകഫലദായകത്ഥേരഅപദാനം

൫൯. ‘‘കണികാരംവ ജോതന്തം, നിസിന്നം പബ്ബതന്തരേ;

അദ്ദസം വിരജം ബുദ്ധം, ഓഘതിണ്ണമനാസവം.

൬൦. ‘‘തിന്ദുകം സഫലം ദിസ്വാ, ഭിന്ദിത്വാന സകോസകം [സകോടകം (സീ.), സകോടികം (സ്യാ.)];

പസന്നചിത്തോ സുമനോ, സയമ്ഭുസ്സ മദാസഹം [വേസ്സഭുസ്സ അദാസഹം (സീ.)].

൬൧. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം ഫലമദദിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ഫലദാനസ്സിദം ഫലം.

൬൨. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ തിന്ദുകഫലദായകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

തിന്ദുകഫലദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം നവമം.

൧൦. ഏകഞ്ജലിയത്ഥേരഅപദാനം

൬൩. ‘‘രോമസോ [രേവതോ (സീ.)] നാമ സമ്ബുദ്ധോ, നദീകൂലേ വസീ തദാ;

അദ്ദസം വിരജം ബുദ്ധം, പീതരംസിംവ ഭാണുമം.

൬൪. ‘‘ഉക്കാമുഖപഹട്ഠംവ, ഖദിരങ്ഗാരസന്നിഭം;

ഓസധിംവ വിരോചന്തം, ഏകഞ്ജലിമകാസഹം.