൨൮. സുവണ്ണബിബ്ബോഹനവഗ്ഗോ

൧. സുവണ്ണബിബ്ബോഹനിയത്ഥേരഅപദാനം

൧. ‘‘ഏകാസനം അഹമദം, പസന്നോ സേഹി പാണിഭി;

ബിബ്ബോഹനഞ്ച [ബിമ്ബോഹനഞ്ച (സീ. പീ.)] പാദാസിം, ഉത്തമത്ഥസ്സ പത്തിയാ.

൨. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, ബിബ്ബോഹനമദാസഹം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബിബ്ബോഹനസ്സിദം ഫലം.

൩. ‘‘ഇതോ തേസട്ഠിമേ കപ്പേ, അസമോ നാമ ഖത്തിയോ;

സത്തരതനസമ്പന്നോ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ.

൪. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ, വിമോക്ഖാപി ച അട്ഠിമേ;

ഛളഭിഞ്ഞാ സച്ഛികതാ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ സുവണ്ണബിബ്ബോഹനിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

സുവണ്ണബിബ്ബോഹനിയത്ഥേരസ്സാപദാനം പഠമം.

൨. തിലമുട്ഠിദായകത്ഥേരഅപദാനം

൫. ‘‘മമ സങ്കപ്പമഞ്ഞായ, സത്ഥാ ലോകഗ്ഗനായകോ;

മനോമയേന കായേന, ഇദ്ധിയാ ഉപസങ്കമി.

൬. ‘‘സത്ഥാരം ഉപസങ്കന്തം, വന്ദിത്വാ പുരിസുത്തമം;

പസന്നചിത്തോ സുമനോ, തിലമുട്ഠിമദാസഹം.

൭. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം ദാനമദദിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, തിലമുട്ഠിയിദം ഫലം.

൮. ‘‘ഇതോ സോളസകപ്പമ്ഹി, തന്തിസോ [ഖന്തിയോ (സ്യാ.)] നാമ ഖത്തിയോ;

സത്തരതനസമ്പന്നോ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ.

൯. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ തിലമുട്ഠിദായകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

തിലമുട്ഠിദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം ദുതിയം.

൩. ചങ്കോടകിയത്ഥേരഅപദാനം

൧൦. ‘‘മഹാസമുദ്ദം നിസ്സായ, വസതീ പബ്ബതന്തരേ;

പച്ചുഗ്ഗന്ത്വാന കത്വാന [പച്ചുഗ്ഗന്ത്വാന’കാസഹം (അട്ഠ.), പച്ചുഗ്ഗമനം കത്വാന (?)], ചങ്കോടക [ചങ്ഗോടക (സീ.)] മദാസഹം.

൧൧. ‘‘സിദ്ധത്ഥസ്സ മഹേസിനോ, സബ്ബസത്താനുകമ്പിനോ [സയമ്ഭുസ്സാനുകമ്പിനോ (സ്യാ.)];

പുപ്ഫചങ്കോടകം ദത്വാ, കപ്പം സഗ്ഗമ്ഹി മോദഹം.

൧൨. ‘‘ചതുന്നവുതിതോ കപ്പേ, ചങ്കോടകമദം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ചങ്കോടകസ്സിദം ഫലം.

൧൩. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ചങ്കോടകിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

ചങ്കോടകിയത്ഥേരസ്സാപദാനം തതിയം.

൪. അബ്ഭഞ്ജനദായകത്ഥേരഅപദാനം

൧൪. ‘‘കോണ്ഡഞ്ഞസ്സ ഭഗവതോ, വീതരാഗസ്സ താദിനോ;

ആകാസസമചിത്തസ്സ [അകക്കസചിത്തസ്സാഥ (അട്ഠ.)], നിപ്പപഞ്ചസ്സ ഝായിനോ.

൧൫. ‘‘സബ്ബമോഹാതിവത്തസ്സ, സബ്ബലോകഹിതേസിനോ;

അബ്ഭഞ്ജനം മയാ ദിന്നം, ദ്വിപദിന്ദസ്സ താദിനോ.

൧൬. ‘‘അപരിമേയ്യേ ഇതോ കപ്പേ, അബ്ഭഞ്ജനമദം തദാ [അമ്ഭഞ്ജനമദാസഹം (സ്യാ.)];

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, അബ്ഭഞ്ജനസ്സിദം ഫലം.

൧൭. ‘‘ഇതോ പന്നരസേ കപ്പേ, ചിരപ്പോ നാമ ഖത്തിയോ;

സത്തരതനസമ്പന്നോ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ.

൧൮. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ അബ്ഭഞ്ജനദായകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

അബ്ഭഞ്ജനദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം ചതുത്ഥം.

൫. ഏകഞ്ജലികത്ഥേരഅപദാനം

൧൯. ‘‘ഉദുമ്ബരേ വസന്തസ്സ, നിയതേ പണ്ണസന്ഥരേ;

വുത്ഥോകാസോ മയാ ദിന്നോ, സമണസ്സ മഹേസിനോ.

൨൦. ‘‘തിസ്സസ്സ ദ്വിപദിന്ദസ്സ, ലോകനാഥസ്സ താദിനോ;

അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാന, സന്ഥരിം പുപ്ഫസന്ഥരം.

൨൧. ‘‘ദ്വേനവുതേ ഇതോ കപ്പേ, യം കരിം പുപ്ഫസന്ഥരം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, സന്ഥരസ്സ ഇദം ഫലം.

൨൨. ‘‘ഇതോ ചുദ്ദസകപ്പമ്ഹി, അഹോസിം മനുജാധിപോ;

ഏകഅഞ്ജലികോ നാമ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ.

൨൩. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ഏകഞ്ജലികോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

ഏകഞ്ജലികത്ഥേരസ്സാപദാനം പഞ്ചമം.

൬. പോത്ഥകദായകത്ഥേരഅപദാനം

൨൪. ‘‘സത്ഥാരം ധമ്മമാരബ്ഭ, സങ്ഘഞ്ചാപി മഹേസിനം;

പോത്ഥദാനം മയാ ദിന്നം, ദക്ഖിണേയ്യേ അനുത്തരേ.

൨൫. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം കമ്മമകരിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, പോത്ഥദാനസ്സിദം ഫലം.

൨൬. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ പോത്ഥകദായകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

പോത്ഥകദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം ഛട്ഠം.

൭. ചിതകപൂജകത്ഥേരഅപദാനം

൨൭. ‘‘ചന്ദഭാഗാനദീതീരേ, അനുസോതം വജാമഹം;

സത്ത മാലുവപുപ്ഫാനി, ചിതമാരോപയിം അഹം.

൨൮. ‘‘ചതുന്നവുതിതോ കപ്പേ, ചിതകം യമപൂജയിം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ചിതപൂജായിദം ഫലം.

൨൯. ‘‘സത്തസട്ഠിമ്ഹിതോ കപ്പേ, പടിജഗ്ഗസനാമകാ;

സത്തരതനസമ്പന്നാ, സത്താസും ചക്കവത്തിനോ [പടിജഗ്ഗസനാമകോ; സത്തരതനസമ്പന്നോ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ (സ്യാ.)].

൩൦. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ചിതകപൂജകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

ചിതകപൂജകത്ഥേരസ്സാപദാനം സത്തമം.

൮. ആലുവദായകത്ഥേരഅപദാനം

൩൧. ‘‘പബ്ബതേ ഹിമവന്തമ്ഹി, മഹാസിന്ധു സുദസ്സനാ;

തത്ഥദ്ദസം വീതരാഗം, സുപ്പഭാസം സുദസ്സനം.

൩൨. ‘‘പരമോപസമേ യുത്തം, ദിസ്വാ വിമ്ഹിതമാനസോ;

ആലുവം തസ്സ പാദാസിം, പസന്നോ സേഹി പാണിഭി.

൩൩. ‘‘ഏകത്തിംസേ ഇതോ കപ്പേ, യം ഫലമദദിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ആലുവസ്സ ഇദം ഫലം.

൩൪. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ആലുവദായകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

ആലുവദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം അട്ഠമം.

൯. ഏകപുണ്ഡരീകത്ഥേരഅപദാനം

൩൫. ‘‘രോമസോ നാമ നാമേന, സയമ്ഭൂ സുബ്ബതോ [സപ്പഭോ (സ്യാ.)] തദാ;

പുണ്ഡരീകം മയാ ദിന്നം, വിപ്പസന്നേന ചേതസാ.

൩൬. ‘‘ചതുന്നവുതിതോ കപ്പേ, പുണ്ഡരീകമദം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, പുണ്ഡരീകസ്സിദം ഫലം.

൩൭. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ഏകപുണ്ഡരീകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

ഏകപുണ്ഡരീകത്ഥേരസ്സാപദാനം നവമം.

൧൦. തരണീയത്ഥേരഅപദാനം

൩൮. ‘‘മഹാപഥമ്ഹി വിസമേ, സേതു കാരാപിതോ മയാ;

തരണത്ഥായ ലോകസ്സ, പസന്നോ സേഹി പാണിഭി.

൩൯. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യോ സേതു കാരിതോ മയാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, സേതുദാനസ്സിദം ഫലം.

൪൦. ‘‘പഞ്ചപഞ്ഞാസിതോ കപ്പേ, ഏകോ ആസിം സമോഗധോ;

സത്തരതനസമ്പന്നോ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ.

൪൧. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ തരണീയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

തരണീയത്ഥേരസ്സാപദാനം ദസമം.

സുവണ്ണബിബ്ബോഹനവഗ്ഗോ അട്ഠവീസതിമോ.