൨൪. ഉദകാസനവഗ്ഗോ
൧. ഉദകാസനദായകത്ഥേരഅപദാനം
൧. ‘‘ആരാമദ്വാരാ നിക്ഖമ്മ, ഫലകം സന്ഥരിം അഹം;
ഉദകഞ്ച ഉപട്ഠാസിം, ഉത്തമത്ഥസ്സ പത്തിയാ.
൨. ‘‘ഏകത്തിംസേ ഇതോ കപ്പേ, യം കമ്മമകരിം തദാ;
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ആസനേ ചോദകേ ഫലം.
൩. ‘‘ഇതോ പന്നരസേ കപ്പേ, അഭിസാമസമവ്ഹയോ;
സത്തരതനസമ്പന്നോ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ.
൪. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ, വിമോക്ഖാപി ച അട്ഠിമേ;
ഛളഭിഞ്ഞാ സച്ഛികതാ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ഉദകാസനദായകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.
ഉദകാസനദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം പഠമം.
൨. ഭാജനപാലകത്ഥേരഅപദാനം
൫. ‘‘നഗരേ ബന്ധുമതിയാ, കുമ്ഭകാരോ അഹം തദാ;
ഭാജനം അനുപാലേസിം, ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ താവദേ.
൬. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, ഭാജനം അനുപാലയിം;
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ഭാജനസ്സ ഇദം ഫലം.
൭. ‘‘തേപഞ്ഞാസേ ഇതോ കപ്പേ, അനന്തജാലിനാമകോ;
സത്തരതനസമ്പന്നോ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ.
൮. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ഭാജനപാലകോ [ഭാജനദായകോ (സീ. സ്യാ.)] ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.
ഭാജനപാലകത്ഥേരസ്സാപദാനം ദുതിയം.
൩. സാലപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനം
൯. ‘‘അരുണവതിയാ നഗരേ, അഹോസിം പൂപികോ തദാ;
മമ ദ്വാരേന ഗച്ഛന്തം, സിഖിനം അദ്ദസം ജിനം.
൧൦. ‘‘ബുദ്ധസ്സ പത്തം പഗ്ഗയ്ഹ, സാലപുപ്ഫം അദാസഹം;
സമ്മഗ്ഗതസ്സ ബുദ്ധസ്സ, വിപ്പസന്നേന ചേതസാ.
൧൧. ‘‘ഏകത്തിംസേ ഇതോ കപ്പേ, യം പുപ്ഫമഭിദാസഹം [യം ഖജ്ജകമദാസഹം (സീ.), യം ഖജ്ജമഭിദാസഹം (ക.) സാലപുപ്ഫനാമകം ഖജ്ജകം വാ ഭവേയ്യ];
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, സാലപുപ്ഫസ്സിദം ഫലം.
൧൨. ‘‘ഇതോ ചുദ്ദസകപ്പമ്ഹി, അഹോസിം അമിതഞ്ജലോ;
സത്തരതനസമ്പന്നോ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ.
൧൩. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ സാലപുപ്ഫിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.
സാലപുപ്ഫിയത്ഥേരസ്സാപദാനം തതിയം.
൪. കിലഞ്ജദായകത്ഥേരഅപദാനം
൧൪. ‘‘തിവരായം പുരേ രമ്മേ, നളകാരോ അഹം തദാ;
സിദ്ധത്ഥേ ലോകപജ്ജോതേ, പസന്നാ ജനതാ തഹിം.
൧൫. ‘‘പൂജത്ഥം ലോകനാഥസ്സ, കിലഞ്ജം പരിയേസതി;
ബുദ്ധപൂജം കരോന്താനം, കിലഞ്ജം അദദിം അഹം.
൧൬. ‘‘ചതുന്നവുതിതോ കപ്പേ, യം കമ്മമകരിം തദാ;
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, കിലഞ്ജസ്സ ഇദം ഫലം.
൧൭. ‘‘സത്തസത്തതികപ്പമ്ഹി, രാജാ ആസിം ജലദ്ധരോ [ജുതിന്ധരോ (സീ.)];
സത്തരതനസമ്പന്നോ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ.
൧൮. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ കിലഞ്ജദായകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.
കിലഞ്ജദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം ചതുത്ഥം.
൫. വേദികാരകത്ഥേരഅപദാനം
൧൯. ‘‘വിപസ്സിനോ ഭഗവതോ, ബോധിയാ പാദപുത്തമേ;
പസന്നചിത്തോ സുമനോ, കാരേസിം വേദികം അഹം.
൨൦. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, കാരേസിം വേദികം അഹം;
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, വേദികായ ഇദം ഫലം.
൨൧. ‘‘ഇതോ ഏകാദസേ കപ്പേ, അഹോസിം സൂരിയസ്സമോ;
സത്തരത്തനസമ്പന്നോ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ.
൨൨. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ വേദികാരകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.
വേദികാരകത്ഥേരസ്സാപദാനം പഞ്ചമം.
൬. വണ്ണകാരത്ഥേരഅപദാനം
൨൩. ‘‘നഗരേ അരുണവതിയാ, വണ്ണകാരോ അഹം തദാ;
ചേതിയേ ദുസ്സഭണ്ഡാനി, നാനാവണ്ണം രജേസഹം [രജിം അഹം (ക.), രജേമഹം (സ്യാ.)].
൨൪. ‘‘ഏകത്തിംസേ ഇതോ കപ്പേ, യം വണ്ണം രജയിം തദാ;
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, വണ്ണദാനസ്സിദം ഫലം.
൨൫. ‘‘ഇതോ തേവീസതികപ്പേ, വണ്ണസമ [ചന്ദുപമ (സീ.), ചന്ദസമ (സ്യാ.)] സനാമകോ;
സത്തരതനസമ്പന്നോ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ.
൨൬. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ വണ്ണകാരോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.
വണ്ണകാരത്ഥേരസ്സാപദാനം ഛട്ഠം.
൭. പിയാലപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനം
൨൭. ‘‘മിഗലുദ്ദോ പുരേ ആസിം, അരഞ്ഞേ കാനനേ അഹം;
പിയാലം പുപ്ഫിതം ദിസ്വാ, ഗതമഗ്ഗേ ഖിപിം അഹം.
൨൮. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം പുപ്ഫമഭിപൂജയിം;
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.
൨൯. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ പിയാലപുപ്ഫിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.
പിയാലപുപ്ഫിയത്ഥേരസ്സാപദാനം സത്തമം.
൮. അമ്ബയാഗദായകത്ഥേരഅപദാനം
൩൦. ‘‘സകേ സിപ്പേ അപത്ഥദ്ധോ, അഗമം കാനനം അഹം;
സമ്ബുദ്ധം യന്തം ദിസ്വാന, അമ്ബയാഗം അദാസഹം.
൩൧. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം ദാനമദദിം തദാ;
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, അമ്ബയാഗസ്സിദം ഫലം.
൩൨. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ അമ്ബയാഗദായകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.
അമ്ബയാഗദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം അട്ഠമം.
൯. ജഗതികാരകത്ഥേരഅപദാനം
൩൩. ‘‘നിബ്ബുതേ ലോകനാഥമ്ഹി, അത്ഥദസ്സി നരുത്തമേ;
ജഗതീ കാരിതാ മയ്ഹം, ബുദ്ധസ്സ ഥൂപമുത്തമേ.
൩൪. ‘‘അട്ഠാരസേ കപ്പസതേ, യം കമ്മമകരിം തദാ;
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ജഗതിയാ ഇദം ഫലം.
൩൫. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ജഗതികാരകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.
ജഗതികാരകത്ഥേരസ്സാപദാനം നവമം.
൧൦. വാസിദായകത്ഥേരഅപദാനം
൩൬. ‘‘കമ്മാരോഹം പുരേ ആസിം, തിവരായം പുരുത്തമേ;
ഏകാ വാസി മയാ ദിന്നാ, സയമ്ഭും അപരാജിതം [സയമ്ഭുമ്ഹിപരാജിതേ (?)].
൩൭. ‘‘ചതുന്നവുതിതോ കപ്പേ, യം വാസിമദദിം തദാ;
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, വാസിദാനസ്സിദം ഫലം.
൩൮. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ വാസിദായകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.
വാസിദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം ദസമം.
ഉദകാസനവഗ്ഗോ ചതുവീസതിമോ.