൧. സുരാപാനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൩൨൬. സുരാപാനവഗ്ഗസ്സ പഠമസിക്ഖാപദേ – ഭദ്ദവതികാതി ഏകോ ഗാമോ, സോ ഭദ്ദികായ വതിയാ സമന്നാഗതത്താ ഏതം നാമ ലഭി. പഥാവിനോതി അദ്ധികാ. തേജസാ തേജന്തി അത്തനോ തേജസാ ആനുഭാവേന നാഗസ്സ തേജം. കാപോതികാതി കപോതപാദസമവണ്ണരത്തോഭാസാ. പസന്നാതി സുരാമണ്ഡസ്സേതം അധിവചനം. അനനുച്ഛവിയം ഭിക്ഖവേ സാഗതസ്സാതി പഞ്ചാഭിഞ്ഞസ്സ സതോ മജ്ജപാനം നാമ ന അനുച്ഛവിയന്തി വുത്തം ഹോതി.

൩൨൮. പുപ്ഫാസവോ നാമ മധുകപുപ്ഫാദീനം രസേന കതോ. ഫലാസവോ നാമ മുദ്ദികഫലാദീനി മദ്ദിത്വാ തേസം രസേന കതോ. മധ്വാസവോ നാമ മുദ്ദികാനം ജാതിരസേന കതോ; മക്ഖികമധുനാപി കരിയതീതി വദന്തി. ഗുളാസവോ നാമ ഉച്ഛുരസാദീഹി കരിയതി. സുരാ നാമ പിട്ഠകിണ്ണപക്ഖിത്താ; നാളികേരാദീനമ്പി രസേന കതാ സുരാത്വേവ സങ്ഖ്യം ഗച്ഛതി, തസ്സായേവ കിണ്ണപക്ഖിത്തായ മണ്ഡേ ഗഹിതേ മേരയോത്വേവ സങ്ഖ്യം ഗച്ഛതീതി വദന്തി. അന്തമസോ കുസഗ്ഗേനപി പിവതീതി ഏതം സുരം വാ മേരയം വാ ബീജതോ പട്ഠായ കുസഗ്ഗേന പിവതോപി പാചിത്തിയന്തി അത്ഥോ. ഏകേന പന പയോഗേന ബഹുമ്പി പിവന്തസ്സ ഏകാ ആപത്തി. വിച്ഛിന്ദിത്വാ വിച്ഛിന്ദിത്വാ പിവതോ പയോഗഗണനായ ആപത്തിയോ.

൩൨൯. അമജ്ജഞ്ച ഹോതി മജ്ജവണ്ണം മജ്ജഗന്ധം മജ്ജരസന്തി ലോണസോവീരകം വാ സുത്തം വാ ഹോതി. സൂപസമ്പാകേതി വാസഗാഹാപനത്ഥം ഈസകം മജ്ജം പക്ഖിപിത്വാ സൂപം പചന്തി, തസ്മിം അനാപത്തി. മംസസമ്പാകേപി ഏസേവ നയോ. തേലം പന വാതഭേസജ്ജത്ഥം മജ്ജേന സദ്ധിം പചന്തി, തസ്മിമ്പി അനതിക്ഖിത്തമജ്ജേയേവ അനാപത്തി, യം പന അതിക്ഖിത്തമജ്ജം ഹോതി, ഏത്ഥ മജ്ജസ്സ വണ്ണഗന്ധരസാ പഞ്ഞായന്തി, തസ്മിം ആപത്തിയേവ. അമജ്ജം അരിട്ഠന്തി യോ അരിട്ഠോ മജ്ജം ന ഹോതി, തസ്മിം അനാപത്തി. ആമലകാദീനംയേവ കിര രസേന അരിട്ഠം കരോന്തി, സോ മജ്ജവണ്ണഗന്ധരസോയേവ ഹോതി, ന ച മജ്ജം; തം സന്ധായേതം വുത്തം. യോ പന സമ്ഭാരപക്ഖിത്തോ, സോ മജ്ജം ഹോതി, ബീജതോ പട്ഠായ ന വട്ടതി. സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവ. ഏളകലോമസമുട്ഠാനം – കിരിയം, നോസഞ്ഞാവിമോക്ഖം, അചിത്തകം, ലോകവജ്ജം, കായകമ്മം അകുസലചിത്തം, തിവേദനന്തി. വത്ഥുഅജാനനതായ ചേത്ഥ അചിത്തകതാ വേദിതബ്ബാ, അകുസലേനേവ പാതബ്ബതായ ലോകവജ്ജതാതി.

സുരാപാനസിക്ഖാപദം പഠമം.