൯. പണീതഭോജനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൨൫൭. നവമസിക്ഖാപദേ – പണീതഭോജനാനീതി ഉത്തമഭോജനാനി. കസ്സ സമ്പന്നം ന മനാപന്തി സമ്പത്തിയുത്തം കസ്സ ന പിയം. സാദുന്തി സുരസം.

൨൫൯. യോ പന ഭിക്ഖു ഏവരൂപാനി പണീതഭോജനാനി അഗിലാനോ അത്തനോ അത്ഥായ വിഞ്ഞാപേത്വാ ഭുഞ്ജേയ്യാതി ഏത്ഥ സുദ്ധാനി സപ്പിആദീനി വിഞ്ഞാപേത്വാ ഭുഞ്ജന്തോ പാചിത്തിയം നാപജ്ജതി, സേഖിയേസു സൂപോദനവിഞ്ഞത്തിദുക്കടം ആപജ്ജതി, ഓദനസംസട്ഠാനി പന വിഞ്ഞാപേത്വാ ഭുഞ്ജന്തോ പാചിത്തിയം ആപജ്ജതീതി വേദിതബ്ബോ, അയം കിരേത്ഥ അധിപ്പായോ. തേനേവ ച ‘‘പണീതാനീ’’തി അവത്വാ ‘‘പണീതഭോജനാനീ’’തി സുത്തേ വുത്തം. ‘‘പണീതാനീ’’തി ഹി വുത്തേ സപ്പിആദീനംയേവ ഗഹണം ഹോതി, ‘‘പണീതഭോജനാനീ’’തി വുത്തേ പന പണീതസംസട്ഠാനി സത്തധഞ്ഞനിബ്ബത്താനി ഭോജനാനി പണീതഭോജനാനീതി അയമത്ഥോ പഞ്ഞായതി.

ഇദാനി വിഞ്ഞാപേതി പയോഗേ ദുക്കടന്തിആദീസു അയം വിനിച്ഛയോ – ‘‘സപ്പിനാ ഭത്തം ദേഹി, സപ്പിം ആകിരിത്വാ ദേഹി, സപ്പിമിസ്സകം കത്വാ ദേഹി, സഹസപ്പിനാ ദേഹി, സപ്പിഞ്ച ഭത്തഞ്ച ദേഹീ’’തി വിഞ്ഞാപേന്തസ്സ വിഞ്ഞത്തിയാ ദുക്കടം, പടിഗ്ഗഹണേ ദുക്കടം, അജ്ഝോഹാരേ പാചിത്തിയം. ‘‘സപ്പിഭത്തം ദേഹീ’’തി വുത്തേ പന യസ്മാ സാലിഭത്തം വിയ സപ്പിഭത്തം നാമ നത്ഥി; തസ്മാ സൂപോദനവിഞ്ഞത്തിദുക്കടമേവ വേദിതബ്ബം.

സചേ പന ‘‘സപ്പിനാ ഭത്തം ദേഹീ’’തി വുത്തേ ഭത്തം ദത്വാ ‘‘സപ്പിം കത്വാ ഭുഞ്ജാ’’തി നവനീതം വാ ഖീരം വാ ദധിം വാ ദേതി, മൂലം വാ പന ദേതി, ‘‘ഇമിനാ സപ്പിം ഗഹേത്വാ ഭുഞ്ജാ’’തി യഥാവത്ഥുകമേവ. ‘‘ഗോസപ്പിനാ ഭത്തം ദേഹീ’’തി വുത്തേ പന ഗോസപ്പിനാ വാ ദേതു, ഗോസപ്പിമ്ഹി അസതി, പുരിമനയേനേവ ഗോനവനീതാദീനി വാ ഗാവിംയേവ വാ ദേതു ‘‘ഇതോ സപ്പിനാ ഭുഞ്ജാ’’തി യഥാവത്ഥുകമേവ. സചേ പന ഗോസപ്പിനാ യാചിതോ അജിയാ സപ്പിആദീഹി ദേതി, വിസങ്കേതം. ഏവഞ്ഹി സതി അഞ്ഞം യാചിതേന അഞ്ഞം ദിന്നം നാമ ഹോതി, തസ്മാ അനാപത്തി. ഏസ നയോ അജിയാ സപ്പിനാ ദേഹീതി ആദീസുപി.

‘‘കപ്പിയസപ്പിനാ ദേഹീ’’തി വുത്തേ അകപ്പിയസപ്പിനാ ദേതി, വിസങ്കേതമേവ. ‘‘അകപ്പിയസപ്പിനാതി വുത്തേ അകപ്പിയസപ്പിനാ ദേതി, പടിഗ്ഗഹണേപി പരിഭോഗേപി ദുക്കടമേവ. അകപ്പിയസപ്പിമ്ഹി അസതി പുരിമനയേനേവ അകപ്പിയനവനീതാദീനി ദേതി ‘‘സപ്പിം കത്വാ ഭുഞ്ജാ’’തി അകപ്പിയസപ്പിനാവ ദിന്നം ഹോതി. ‘‘അകപ്പിയസപ്പിനാ’’തി വുത്തേ കപ്പിയേന ദേതി, വിസങ്കേതം. ‘‘സപ്പിനാ’’തി വുത്തേ സേസേസു നവനീതാദീസു അഞ്ഞതരേന ദേതി, വിസങ്കേതമേവ. ഏസ നയോ നവനീതേന ദേഹീതിആദീസുപി. യേന യേന ഹി വിഞ്ഞത്തി ഹോതി, തസ്മിം വാ തസ്സ മൂലേ വാ ലദ്ധേ, തം തം ലദ്ധമേവ ഹോതി.

സചേ പന അഞ്ഞം പാളിയാ ആഗതം വാ അനാഗതം വാ ദേന്തി, വിസങ്കേതം. പാളിയം ആഗതനവനീതാദീനി ഠപേത്വാ അഞ്ഞേഹി നവനീതാദീഹി വിഞ്ഞാപേന്തസ്സ ദുക്കടം. യഥാ ച ‘‘സപ്പിഭത്തം ദേഹീ’’തി വുത്തേ സാലിഭത്തസ്സ വിയ സപ്പിഭത്തസ്സ അഭാവാ സൂപോദനവിഞ്ഞത്തിദുക്കടമേവ ഹോതീതി വുത്തം. ഏവം നവനീതഭത്തം ദേഹീതിആദീസുപി. പടിപാടിയാ ഏകമേകം വിത്ഥാരേത്വാ വുച്ചമാനേപി ഹി അയമേവത്ഥോ വത്തബ്ബോ സിയാ, സോ ച സങ്ഖേപേനപി സക്കാ ഞാതും, കിം തത്ഥ വിത്ഥാരേന? തേന വുത്തം – ‘‘ഏസ നയോ നവനീതേന ദേഹീതിആദീസുപീ’’തി.

സചേ പന സബ്ബേഹിപി സപ്പിആദീഹി ഏകട്ഠാനേ വാ നാനാട്ഠാനേ വാ വിഞ്ഞാപേത്വാ പടിലദ്ധം ഏകഭാജനേ ആകിരിത്വാ ഏകരസം കത്വാ തതോ കുസഗ്ഗേനാപി ജിവ്ഹഗ്ഗേ ബിന്ദും ഠപേത്വാ അജ്ഝോഹരതി, നവ പാചിത്തിയാനി ആപജ്ജതി. വുത്തമ്പി ചേതം പരിവാരേ –

‘‘കായികാനി ന വാചസികാനി,

സബ്ബാനി നാനാവത്ഥുകാനി;

അപുബ്ബം അചരിമം ആപജ്ജേയ്യ ഏകതോ,

പഞ്ഹാമേസാ കുസലേഹി ചിന്തിതാ’’തി. (പരി. ൪൮൧);

൨൬൧. അഗിലാനോ ഗിലാനസഞ്ഞീതി ഏത്ഥ സചേ ഗിലാനസഞ്ഞീപി ഹുത്വാ ഭേസജ്ജത്ഥായ പഞ്ച ഭേസജ്ജാനി വിഞ്ഞാപേതി, മഹാനാമസിക്ഖാപദേന കാരേതബ്ബോ. നവ പണീതഭോജനാനി വിഞ്ഞാപേന്തോ പന ഇമിനാ സിക്ഖാപദേന കാരേതബ്ബോ. ഭിക്ഖുനീനം പന ഏതാനി പാടിദേസനീയവത്ഥൂനി ഹോന്തി, സൂപോദനവിഞ്ഞത്തിയം ഉഭയേസമ്പി സേഖപണ്ണത്തിദുക്കടമേവ. സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവ.

ചതുസമുട്ഠാനം – കായതോ കായവാചതോ കായചിത്തതോ കായവാചാചിത്തതോ ച സമുട്ഠാതി,

കിരിയം, നോസഞ്ഞാവിമോക്ഖം, അചിത്തകം, പണ്ണതിവജ്ജം, കായകമ്മം, വചീകമ്മം, തിചിത്തം, തിവേദനന്തി.

പണീതഭോജനസിക്ഖാപദം നവമം.