൬. അനുപഖജ്ജസിക്ഖാപദവണ്ണനാ
൧൧൯. ഛട്ഠസിക്ഖാപദേ – പലിബുന്ധേന്തീതി പഠമതരം ഗന്ത്വാ പത്തചീവരം അതിഹരിത്വാ രുമ്ഭിത്വാ തിട്ഠന്തി. ഥേരാ ഭിക്ഖൂ വുട്ഠാപേന്തീതി ‘‘അമ്ഹാകം ആവുസോ പാപുണാതീ’’തി വസ്സഗ്ഗേന ഗഹേത്വാ വുട്ഠാപേന്തി. അനുപഖജ്ജ സേയ്യം കപ്പേന്തീതി ‘‘തുമ്ഹാകം ഭന്തേ മഞ്ചട്ഠാനംയേവ പാപുണാതി, ന സബ്ബോ വിഹാരോ. അമ്ഹാകം ദാനി ഇദം ഠാനം പാപുണാതീ’’തി അനുപവിസിത്വാ മഞ്ചപീഠം പഞ്ഞപേത്വാ നിസീദന്തിപി നിപജ്ജന്തിപി സജ്ഝായമ്പി കരോന്തി.
൧൨൦. ജാനന്തി ‘‘അനുട്ഠാപനീയോ അയ’’ന്തി ജാനന്തോ; തേനേവസ്സ വിഭങ്ഗേ ‘‘വുഡ്ഢോതി ജാനാതീ’’തിആദി വുത്തം. വുഡ്ഢോ ഹി അത്തനോ വുഡ്ഢതായ അനുട്ഠാപനീയോ, ഗിലാനോ ഗിലാനതായ, സങ്ഘോ പന ഭണ്ഡാഗാരികസ്സ വാ ധമ്മകഥികവിനയധരാദീനം വാ ഗണവാചകആചരിയസ്സ വാ ബഹൂപകാരതം ഗുണവിസിട്ഠതഞ്ച സല്ലക്ഖേന്തോ ധുവവാസത്ഥായ വിഹാരം സമ്മന്നിത്വാ ദേതി, തസ്മാ യസ്സ സങ്ഘേന ദിന്നോ, സോപി അനുട്ഠാപനീയോ. കാമഞ്ചേത്ഥ ഗിലാനസ്സാപി സങ്ഘോയേവ അനുച്ഛവികം സേനാസനം ദേതി, ഗിലാനോ പന ‘‘അപലോകേത്വാ സങ്ഘേന അദിന്നസേനാസനോപി ന പീളേതബ്ബോ അനുകമ്പിതബ്ബോ’’തി ദസ്സേതും വിസും വുത്തോ.
൧൨൧. ഉപചാരേതി ഏത്ഥ മഞ്ചപീഠാനം താവ മഹല്ലകേ വിഹാരേ സമന്താ ദിയഡ്ഢോ ഹത്ഥോ ഉപചാരോ, ഖുദ്ദകേ യതോ പഹോതി തതോ ദിയഡ്ഢോ ഹത്ഥോ, പാദേ ധോവിത്വാ പവിസന്തസ്സ പസ്സാവത്ഥായ നിക്ഖമന്തസ്സ ച യാവ ദ്വാരേ നിക്ഖിത്തപാദധോവനപാസാണതോ പസ്സാവട്ഠാനതോ ച മഞ്ചപീഠം, താവ ദിയഡ്ഢഹത്ഥവിത്ഥാരോ മഗ്ഗോ ഉപചാരോ നാമ. തസ്മിം മഞ്ചസ്സ വാ പീഠസ്സ വാ ഉപചാരേ ഠിതസ്സ വാ ഭിക്ഖുനോ പവിസന്തസ്സ വാ നിക്ഖമന്തസ്സ വാ ഉപചാരേ യോ അനുപഖജ്ജ സേയ്യം കപ്പേതുകാമോ സേയ്യം സന്ഥരതി വാ സന്ഥരാപേതി വാ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.
അഭിനിസീദതി വാ അഭിനിപജ്ജതി വാതി ഏത്ഥ അഭിനിസീദനമത്തേന അഭിനിപജ്ജനമത്തേനേവ വാ പാചിത്തിയം. സചേ പന ദ്വേപി കരോതി, ദ്വേ പാചിത്തിയാനി. ഉട്ഠായുട്ഠായ നിസീദതോ വാ നിപജ്ജതോ വാ പയോഗേ പയോഗേ പാചിത്തിയം.
൧൨൨. ഉപചാരം ഠപേത്വാ സേയ്യം സന്ഥരതി വാ സന്ഥരാപേതി വാതി ഇമസ്മിം ഇതോ പരേ ച ‘‘വിഹാരസ്സ ഉപചാരേ’’തിആദികേ ദുക്കടവാരേപി യഥാ ഇധ അഭിനിസീദനമത്തേ അഭിനിപജ്ജനമത്തേ ഉഭയകരണേ പയോഗഭേദേ ച പാചിത്തിയപ്പഭേദോ വുത്തോ, ഏവം ദുക്കടപ്പഭേദോ വേദിതബ്ബോ. ഏവരൂപേന ഹി വിസഭാഗപുഗ്ഗലേന ഏകവിഹാരേ വാ ഏകപരിവേണേ വാ വസന്തേന അത്ഥോ നത്ഥി, തസ്മാ സബ്ബത്ഥേവസ്സ നിവാസോ വാരിതോ. അഞ്ഞസ്സ പുഗ്ഗലികേതി ഇധാപി വിസ്സാസികസ്സ പുഗ്ഗലികം അത്തനോ പുഗ്ഗലികസദിസമേവ, തത്ഥ അനാപത്തി.
൧൨൩. ആപദാസൂതി സചേ ബഹി വസന്തസ്സ ജീവിതബ്രഹ്മചരിയന്തരായോ ഹോതി, ഏവരൂപാസു ആപദാസു യോ പവിസതി, തസ്സാപി അനാപത്തി. സേസം ഉത്താനമേവാതി. പഠമപാരാജികസമുട്ഠാനം, കിരിയം, സഞ്ഞാവിമോക്ഖം, സചിത്തകം, ലോകവജ്ജം, കായകമ്മം, അകുസലചിത്തം, ദുക്ഖവേദനന്തി.
അനുപഖജ്ജസിക്ഖാപദം ഛട്ഠം.