൩. ഉദായിവഗ്ഗോ

൧-൨. ബോധായസുത്താദിവണ്ണനാ

൨൦൨-൨൦൩. തതിയവഗ്ഗസ്സ പഠമേ കിത്താവതാ നു ഖോ, ഭന്തേ, ബോജ്ഝങ്ഗാതി വുച്ചന്തീതി ഭന്തേ, കിത്തകേന നു ഖോ ബുജ്ഝനകഅങ്ഗാ നാമ വുച്ചന്തീതി പുച്ഛതി. ബോധായ സംവത്തന്തീതി ബുജ്ഝനത്ഥായ സംവത്തന്തി. ഇമസ്മിം സുത്തേ മിസ്സകബോജ്ഝങ്ഗാ കഥിതാ. ദുതിയേ ധമ്മപരിച്ഛേദോ കഥിതോ.

൩-൫. ഠാനിയസുത്താദിവണ്ണനാ

൨൦൪-൨൦൬. തതിയേ കാമരാഗട്ഠാനിയാനന്തി കാമരാഗസ്സ കാരണഭൂതാനം ആരമ്മണധമ്മാനം. ബ്യാപാദട്ഠാനിയാദീസുപി ഏസേവ നയോ. സകലഞ്ഹി ഇദം സുത്തം ആരമ്മണേനേവ കഥിതം. പഠമവഗ്ഗസ്സ ദുതിയസുത്തേ വുത്തപരിച്ഛേദോപേത്ഥ ലബ്ഭതേവ. ചതുത്ഥേ മിസ്സകബോജ്ഝങ്ഗാ കഥിതാ. പഞ്ചമേ അപരിഹാനിയേ ധമ്മേതി അപരിഹാനികരേ സഭാവധമ്മേ.

൬-൭. തണ്ഹക്ഖയസുത്താദിവണ്ണനാ

൨൦൭-൨൦൮. ഛട്ഠേ ഏതദവോചാതി ‘‘ഇമിസ്സം പരിസതി നിസിന്നോ ഉദായിത്ഥേരോ നാമ അനുസന്ധികുസലോ ഭിക്ഖു അത്ഥി, സോ മം പുച്ഛിസ്സതീതി ഭഗവതാ ഓസാപിതദേസനം ഞത്വാ ദേസനാനുസന്ധിം ഘടേസ്സാമീ’’തി പുച്ഛന്തോ ഏതം അവോച. വിപുലന്തിആദി സബ്ബം സുഭാവിതത്തം സന്ധായ വുത്തം. സുഭാവിതോ ഹി സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ വിപുലോ ച മഹഗ്ഗതോ ച അപ്പമാണോ ച അബ്യാപജ്ജോ ച നാമ ഹോതി. സോ ഹി പത്ഥടത്താ വിപുലോ, മഹന്തഭാവം ഗതത്താ മഹഗ്ഗതോ, വഡ്ഢിപമാണത്താ അപ്പമാണോ, നീവരണാനം ദൂരീഭാവേന ബ്യാപാദരഹിതത്താ അബ്യാപജ്ഝോ നാമ ഹോതി. തണ്ഹായ പഹാനാ കമ്മം പഹീയതീതി യം തണ്ഹാമൂലകം കമ്മം ഉപ്പജ്ജേയ്യ, തം തണ്ഹാപഹാനേന പഹീയതി. കമ്മസ്സ പഹാനാ ദുക്ഖന്തി യമ്പി കമ്മമൂലകം വട്ടദുക്ഖം ഉപ്പജ്ജേയ്യ, തം കമ്മപഹാനേന പഹീയതി. തണ്ഹക്ഖയാദയോ തണ്ഹാദീനംയേവ ഖയാ, അത്ഥതോ പനേതേഹി നിബ്ബാനം കഥിതന്തി വേദിതബ്ബം. സത്തമം ഉത്താനമേവ.

൮. നിബ്ബേധഭാഗിയസുത്തവണ്ണനാ

൨൦൯. അട്ഠമേ നിബ്ബേധഭാഗിയന്തി നിബ്ബിജ്ഝനകോട്ഠാസിയം. സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവിതേനാതി സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗേന ഭാവിതേന, സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം വാ ഭാവേത്വാ ഠിതേന, ഏവമേത്ഥ മഗ്ഗബോജ്ഝങ്ഗാ മിസ്സകാ. തേഹി ഭാവിതം, തേ വാ ഭാവേത്വാ ഠിതം ചിത്തം നിബ്ബത്തിതലോകുത്തരമേവ. തമ്പി പന മഗ്ഗനിസ്സിതം കത്വാ മിസ്സകമേവ കഥേതും വട്ടതി.

൯. ഏകധമ്മസുത്തവണ്ണനാ

൨൧൦. നവമേ സംയോജനവിനിബന്ധാതി സംയോജനസങ്ഖാതാ വിനിബന്ധാ. അജ്ഝോസാനാതി പരിനിട്ഠപേത്വാ ഗഹണാ.

൧൦. ഉദായിസുത്തവണ്ണനാ

൨൧൧. ദസമേ അബഹുകതോതി അകതബഹുമാനോ. ഉക്കുജ്ജാവകുജ്ജന്തി ഏത്ഥ ഉക്കുജ്ജം വുച്ചതി ഉദയോ, അവകുജ്ജം വയോതി ഉദയബ്ബയവസേന പരിവത്തേന്തോ സമ്മസന്തോതി ദീപേതി. ധമ്മോ ച മേ, ഭന്തേ, അഭിസമിതോതി വിപസ്സനാധമ്മോ അഭിസമാഗതോ. മഗ്ഗോതി വിപസ്സനാമഗ്ഗോവ. സചേ ഹി ഥേരോ തസ്മിം സമയേ സോതാപന്നോ, ഉപരി തിണ്ണം മഗ്ഗാനം അത്ഥായ, സചേ അനാഗാമീ, അരഹത്തമഗ്ഗസ്സ അത്ഥായ അയം വിപസ്സനാ വേദിതബ്ബാ. തഥാ തഥാ വിഹരന്തന്തി തേന തേനാകാരേന വിഹരന്തം. തഥത്തായാതി തഥാഭാവായ. ഖീണാ ജാതീതിആദീഹി തഥത്തായാതി അധിപ്പേതം തഥാഭാവം ദസ്സേതി. പച്ചവേക്ഖണത്ഥായ ഉപനീയതീതി ഹി ഏത്ഥ അധിപ്പായോ, തം ദസ്സേന്തോ ഏവമാഹ. സേസം സബ്ബത്ഥ ഉത്താനമേവാതി.

ഉദായിവഗ്ഗോ.