൧. ഖേമാസുത്തവണ്ണനാ

൪൧൦. അബ്യാകതസംയുത്തസ്സ പഠമേ ഖേമാതി ഗിഹികാലേ ബിമ്ബിസാരസ്സ ഉപാസികാ സദ്ധാപബ്ബജിതാ മഹാഥേരീ ‘‘ഏതദഗ്ഗം, ഭിക്ഖവേ, മമ സാവികാനം ഭിക്ഖുനീനം മഹാപഞ്ഞാനം യദിദം ഖേമാ’’തി ഏവം ഭഗവതാ മഹാപഞ്ഞതായ ഏതദഗ്ഗേ ഠപിതാ. പണ്ഡിതാതി പണ്ഡിച്ചേന സമന്നാഗതാ. വിയത്താതി വേയ്യത്തിയേന സമന്നാഗതാ. മേധാവിനീതി മേധായ പഞ്ഞായ സമന്നാഗതാ. ബഹുസ്സുതാതി പരിയത്തിബാഹുസച്ചേനപി പടിവേധബാഹുസച്ചേനപി സമന്നാഗതാ.

ഗണകോതി അച്ഛിദ്ദകഗണനായ കുസലോ. മുദ്ദികോതി അങ്ഗുലിമുദ്ദായ ഗണനായ കുസലോ. സങ്ഖായകോതി പിണ്ഡഗണനായ കുസലോ. ഗമ്ഭീരോതി ചതുരാസീതിയോജനസഹസ്സഗമ്ഭീരോ. അപ്പമേയ്യോതി ആള്ഹകഗണനായ അപ്പമേയ്യോ. ദുപ്പരിയോഗാഹോതി ആള്ഹകഗണനായ പമാണഗഹണത്ഥം ദുരോഗാഹോ. യേന രൂപേന തഥാഗതന്തി യേന രൂപേന ദീഘോ രസ്സോ സാമോ ഓദാതോതി സത്തസങ്ഖാതം തഥാഗതം പഞ്ഞപേയ്യ. തം രൂപം തഥാഗതസ്സ പഹീനന്തി തം വുത്തപ്പകാരരൂപം സമുദയപ്പഹാനേന സബ്ബഞ്ഞുതഥാഗതസ്സ പഹീനം. രൂപസങ്ഖായ വിമുത്തോതി ആയതിം രൂപസ്സ അനുപ്പത്തിയാ രൂപാരൂപകോട്ഠാസേനപി ഏവരൂപോ നാമ ഭവിസ്സതീതി വോഹാരസ്സപി പടിപസ്സദ്ധത്താ രൂപപണ്ണത്തിയാപി വിമുത്തോ. ഗമ്ഭീരോതി അജ്ഝാസയ ഗമ്ഭീരതായ ച ഗുണഗമ്ഭീരതായ ച ഗമ്ഭീരോ. തസ്സ ഏവം ഗുണഗമ്ഭീരസ്സ സതോ സബ്ബഞ്ഞുതഥാഗതസ്സ യം ഉപാദായ സത്തസങ്ഖാതോ തഥാഗതോതി പഞ്ഞത്തി ഹോതി, തദഭാവേന തസ്സാ പഞ്ഞത്തിയാ അഭാവം പസ്സന്തസ്സ അയം സത്തസങ്ഖാതോ ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാതി ഇദം വചനം ന ഉപേതി ന യുജ്ജതി, ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാതിആദിവചനമ്പി ന ഉപേതി ന യുജ്ജതീതി അത്ഥോ.

സംസന്ദിസ്സതീതി ഏകം ഭവിസ്സതി. സമേസ്സതീതി നിരന്തരം ഭവിസ്സതി. ന വിരോധയിസ്സതീതി ന വിരുദ്ധം പദം ഭവിസ്സതി. അഗ്ഗപദസ്മിന്തി ദേസനായ. ദേസനാ ഹി ഇധ അഗ്ഗപദന്തി അധിപ്പേതാ.