൭. സാരിപുത്തസംയുത്തം
൧-൯. വിവേകജസുത്താദിവണ്ണനാ
൩൩൨-൩൪൦. സാരിപുത്തസംയുത്തസ്സ പഠമേ ന ഏവം ഹോതീതി അഹങ്കാരമമങ്കാരാനം പഹീനത്താ ഏവം ന ഹോതി. ദുതിയാദീസുപി ഏസേവ നയോ. പഠമാദീനി.
൧൦. സുചിമുഖീസുത്തവണ്ണനാ
൩൪൧. ദസമേ സുചിമുഖീതി ഏവംനാമികാ. ഉപസങ്കമീതി ഥേരം അഭിരൂപം ദസ്സനീയം സുവണ്ണവണ്ണം സമന്തപാസാദികം ദിസ്വാ ‘‘ഇമിനാ സദ്ധിം പരിഹാസം കരിസ്സാമീ’’തി ഉപസങ്കമി. അഥ ഥേരേന തസ്മിം വചനേ പടിക്ഖിത്തേ ‘‘ഇദാനിസ്സ വാദം ആരോപേസ്സാമീ’’തി മഞ്ഞമാനാ തേന ഹി, സമണ, ഉബ്ഭമുഖോ ഭുഞ്ജസീതി ആഹ. ദിസാമുഖോതി ചതുദ്ദിസാമുഖോ, ചതസ്സോ ദിസാ ഓലോകേന്തോതി അത്ഥോ. വിദിസാമുഖോതി ചതസ്സോ വിദിസാ ഓലോകേന്തോ.
വത്ഥുവിജ്ജാതിരച്ഛാനവിജ്ജായാതി വത്ഥുവിജ്ജാസങ്ഖാതായ തിരച്ഛാനവിജ്ജായ. വത്ഥുവിജ്ജാ നാമ ലാബുവത്ഥു-കുമ്ഭണ്ഡവത്ഥു-മൂലകവത്ഥു-ആദീനം വത്ഥൂനം ഫലസമ്പത്തികാരണകാലജാനനുപായോ. മിച്ഛാജീവേന ജീവികം കപ്പേന്തീതി തേനേവ വത്ഥുവിജ്ജാതിരച്ഛാനവിജ്ജാസങ്ഖാതേന മിച്ഛാജീവേന ജീവികം കപ്പേന്തി, തേസം വത്ഥൂനം സമ്പാദനേന പസന്നേഹി മനുസ്സേഹി ദിന്നേ പച്ചയേ പരിഭുഞ്ജന്താ ജീവന്തീതി അത്ഥോ. അധോമുഖാതി വത്ഥും ഓലോകേത്വാ ഭുഞ്ജമാനവസേന അധോമുഖാ ഭുഞ്ജന്തി നാമ. ഏവം സബ്ബത്ഥ യോജനാ കാതബ്ബാ. അപി ചേത്ഥ നക്ഖത്തവിജ്ജാതി ‘‘അജ്ജ ഇമം നക്ഖത്തം ഇമിനാ നക്ഖത്തേന ഗന്തബ്ബം, ഇമിനാ ഇദഞ്ചിദഞ്ച കാതബ്ബ’’ന്തി ഏവം ജാനനവിജ്ജാ. ദൂതേയ്യന്തി ദൂതകമ്മം, തേസം തേസം സാസനം ഗഹേത്വാ തത്ഥ തത്ഥ ഗമനം. പഹിണഗമനന്തി ഏകഗാമസ്മിംയേവ ഏകകുലസ്സ സാസനേന അഞ്ഞകുലം ഉപസങ്കമനം. അങ്ഗവിജ്ജാതി ഇത്ഥിലക്ഖണപുരിസലക്ഖണവസേന അങ്ഗസമ്പത്തിം ഞത്വാ ‘‘തായ അങ്ഗസമ്പത്തിയാ ഇദം നാമ ലബ്ഭതീ’’തി ഏവം ജാനനവിജ്ജാ. വിദിസാമുഖാതി അങ്ഗവിജ്ജാ ഹി തം തം സരീരകോട്ഠാസം ആരബ്ഭ പവത്തത്താ വിദിസായ പവത്താ നാമ, തസ്മാ തായ വിജ്ജായ ജീവികം കപ്പേത്വാ ഭുഞ്ജന്താ വിദിസാമുഖാ ഭുഞ്ജന്തി നാമ. ഏവമാരോചേസീതി ‘‘ധമ്മികം സമണാ’’തിആദീനി വദമാനാ സാസനസ്സ നിയ്യാനികം ഗുണം കഥേസി. തഞ്ച പരിബ്ബാജികായ കഥം സുത്വാ പഞ്ചമത്താനി കുലസതാനി സാസനേ ഓതരിംസൂതി.
സാരിപുത്തസംയുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.