൨. അഭിസമയസംയുത്തം

൧. നഖസിഖാസുത്തവണ്ണനാ

൭൪. അഭിസമയസംയുത്തസ്സ പഠമേ നഖസിഖായന്തി മംസട്ഠാനേന വിമുത്തേ നഖഗ്ഗേ. നഖസിഖാ ച നാമ ലോകിയാനം മഹതീപി ഹോതി, സത്ഥു പന രത്തുപ്പലപത്തകോടി വിയ സുഖുമാ. കഥം പനേത്ഥ പംസു പതിട്ഠിതോതി? അധിട്ഠാനബലേന. ഭഗവതാ ഹി അത്ഥം ഞാപേതുകാമേന അധിട്ഠാനബലേന തത്ഥ പതിട്ഠാപിതോ. സതിമം കലന്തി മഹാപഥവിയാ പംസും സതകോട്ഠാസേ കത്വാ തതോ ഏകകോട്ഠാസം. പരതോപി ഏസേവ നയോ. അഭിസമേതാവിനോതി പഞ്ഞായ അരിയസച്ചാനി അഭിസമേത്വാ ഠിതസ്സ. പുരിമം ദുക്ഖക്ഖന്ധം പരിക്ഖീണം പരിയാദിണ്ണം ഉപനിധായാതി ഏതദേവ ബഹുതരം ദുക്ഖം, യദിദം പരിക്ഖീണന്തി ഏവം പഠമം വുത്തം ദുക്ഖക്ഖന്ധം ഉപനിധായ, ഞാണേന തം തസ്സ സന്തികേ ഠപേത്വാ ഉപപരിക്ഖിയമാനേതി അത്ഥോ. കതമം പനേത്ഥ പുരിമദുക്ഖം നാമ? യം പരിക്ഖീണം. കതമം പന പരിക്ഖീണം? യം പഠമമഗ്ഗസ്സ അഭാവിതത്താ ഉപ്പജ്ജേയ്യ. കതമം പന ഉപനിധായ? യം സത്തസു അത്തഭാവേസു അപായേ അട്ഠമഞ്ച പടിസന്ധിം ആദിം കത്വാ യത്ഥ കത്ഥചി ഉപ്പജ്ജേയ്യ, സബ്ബം തം പരിക്ഖീണന്തി വേദിതബ്ബം. സത്തക്ഖത്തുന്തി സത്ത വാരേ, സത്തസു അത്തഭാവേസൂതി അത്ഥോ. പരമതാതി ഇദമസ്സ പരം പമാണന്തി ദസ്സേതി. മഹത്ഥിയോതി മഹതോ അത്ഥസ്സ നിപ്ഫാദകോ. പഠമം.

൨. പോക്ഖരണീസുത്തവണ്ണനാ

൭൫. ദുതിയേ പോക്ഖരണീതി വാപീ. ഉബ്ബേധേനാതി ഗമ്ഭീരതായ. സമതിത്തികാതി മുഖവട്ടിസമാ. കാകപേയ്യാതി സക്കാ ഹോതി തീരേ ഠിതേന കാകേന പകതിയാപി മുഖതുണ്ഡികം ഓതാരേത്വാ പാതും. ദുതിയം.

൩. സംഭേജ്ജഉദകസുത്താദിവണ്ണനാ

൭൬-൭൭. തതിയേ യത്ഥിമാതി യസ്മിം സമ്ഭിജ്ജട്ഠാനേ ഇമാ. സംസന്ദന്തീതി സമാഗന്ത്വാ സന്ദന്തി. സമേന്തീതി സമാഗച്ഛന്തി. ദ്വേ വാ തി വാതി ദ്വേ വാ തീണി വാ. ഉദകഫുസിതാനീതി ഉദകബിന്ദൂനി. സംഭേജ്ജഉദകന്തി അഞ്ഞാഹി നദീഹി സദ്ധിം സമ്ഭിന്നട്ഠാനേ ഉദകം. ചതുത്ഥം ഉത്താനത്ഥമേവ. തതിയചതുത്ഥാനി.

൫. പഥവീസുത്താദിവണ്ണനാ

൭൮-൮൪. പഞ്ചമേ മഹാപഥവിയാതി ചക്കവാളബ്ഭന്തരായ മഹാപഥവിയാ ഉദ്ധരിത്വാ. കോലട്ഠിമത്തിയോതി പദരട്ഠിപമാണാ. ഗുളികാതി മത്തികഗുളികാ. ഉപനിക്ഖിപേയ്യാതി ഏകസ്മിം ഠാനേ ഠപേയ്യ. ഛട്ഠാദീസു വുത്തനയേനേവ അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ. പരിയോസാനേ പന അഞ്ഞതിത്ഥിയസമണബ്രാഹ്മണപരിബ്ബാജകാനം അധിഗമോതി ബാഹിരകാനം സബ്ബോപി ഗുണാധിഗമോ പഠമമഗ്ഗേന അധിഗതഗുണാനം സതഭാഗമ്പി സഹസ്സഭാഗമ്പി സതസഹസ്സഭാഗമ്പി ന ഉപഗച്ഛതീതി. പഞ്ചമാദീനി.

അഭിസമയസംയുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.