൨. ഉപട്ഠാനസുത്തവണ്ണനാ

൨൨൨. ദുതിയേ സുപതീതി അയം കിര ഖീണാസവോ, സോ ദൂരേ ഭിക്ഖാചാരഗാമം ഗന്ത്വാ ആഗതോ പണ്ണസാലായ പത്തചീവരം പടിസാമേത്വാ അവിദൂരേ ജാതസ്സരം ഓതരിത്വാ ഗത്താനി ഉതും ഗാഹാപേത്വാ ദിവാട്ഠാനം സമ്മജ്ജിത്വാ തത്ഥ നീചമഞ്ചകം പഞ്ഞാപേത്വാ നിദ്ദം അനോക്കമന്തോവ നിപന്നോ. ഖീണാസവസ്സാപി ഹി കായദരഥോ ഹോതിയേവാതി തസ്സ വിനോദനത്ഥം, തം സന്ധായ സുപതീതി വുത്തം. അജ്ഝഭാസീതി ‘‘അയം ഭിക്ഖു സത്ഥു സന്തികേ കമ്മട്ഠാനം ഗഹേത്വാ ദിവാ സുപതി, ദിവാസോപ്പഞ്ച നാമേതം വഡ്ഢിതം ദിട്ഠധമ്മികസമ്പരായികം അത്ഥം നാസേതീ’’തി മഞ്ഞമാനാ ‘‘ചോദേസ്സാമി ന’’ന്തി ചിന്തേത്വാ അഭാസി.

ആതുരസ്സാതി ജരാതുരോ രോഗാതുരോ കിലേസാതുരോതി തയോ ആതുരാ, തേസു കിലേസാതുരം സന്ധായേവമാഹ. സല്ലവിദ്ധസ്സാതി സവിസേന സത്തിസല്ലേന വിയ അവിജ്ജാവിസവിട്ഠേന തണ്ഹാസല്ലേന ഹദയേ വിദ്ധസ്സ. രുപ്പതോതി ഘട്ടിയമാനസ്സ.

ഇദാനിസ്സ കാമേസു ആദീനവം കഥയന്തീ അനിച്ചാതിആദിമാഹ. തത്ഥ അസിതന്തി തണ്ഹാദിട്ഠിനിസ്സയേന അനിസ്സിതം. കസ്മാ പബ്ബജിതം തപേതി ഏവരൂപം ഖീണാസവം ദിവാസോപ്പം ന തപതി, താദിസം പന കസ്മാ ന തപേസ്സതീതി? വദതി. ഥേരസ്സേവ വാ ഏതം വചനം, തസ്മാ അയമേത്ഥ അത്ഥോ – ബദ്ധേസു മുത്തം അസിതം മാദിസം ഖീണാസവപബ്ബജിതം കസ്മാ ദിവാസോപ്പം തപേ, ന തപേസ്സതീതി? സേസഗാഥാസുപി ഏസേവ നയോ. ദേവതായ ഹി വചനപക്ഖേ – ‘‘ഏവരൂപം ഖീണാസവപബ്ബജിതം ദിവാസോപ്പം ന തപതി, താദിസം പന കസ്മാ ന തപേസ്സതി? തപേസ്സതിയേവാ’’തി അത്ഥോ. ഥേരസ്സ വചനപക്ഖേ – ‘‘ഏവരൂപം മാദിസം ഖീണാസവപബ്ബജിതം കസ്മാ ദിവാസോപ്പം തപേ? ന തപതിയേവാ’’തി അത്ഥോ. അയം പനേത്ഥ അനുത്താനപദവണ്ണനാ. വിനയാതി വിനയേന. സമതിക്കമാതി വട്ടമൂലികായ അവിജ്ജായ സമതിക്കമേന. തം ഞാണന്തി തം ചതുസച്ചഞാണം. പരമോദാനന്തി പരമപരിസുദ്ധം. പബ്ബജിതന്തി ഏവരൂപേന ഞാണേന സമന്നാഗതം പബ്ബജിതം. വിജ്ജായാതി ചതുത്ഥമഗ്ഗവിജ്ജായ. ആരദ്ധവീരിയന്തി പഗ്ഗഹിതവീരിയം പരിപുണ്ണവീരിയം. ദുതിയം.