൩. തതിയവഗ്ഗോ

൧. സമ്ബഹുലസുത്തവണ്ണനാ

൧൫൭. തതിയവഗ്ഗസ്സ പഠമേ ജടണ്ഡുവേനാതി ജടാചുമ്ബടകേന. അജിനക്ഖിപനിവത്ഥോതി സഖുരം അജിനചമ്മം ഏകം നിവത്ഥോ ഏകം പാരുതോ. ഉദുമ്ബരദണ്ഡന്തി അപ്പിച്ഛഭാവപ്പകാസനത്ഥം ഈസകം വങ്കം ഉദുമ്ബരദണ്ഡം ഗഹേത്വാ. ഏതദവോചാതി ലോകേ ബ്രാഹ്മണസ്സ വചനം നാമ സുസ്സൂസന്തി, ബ്രാഹ്മണേസുപി പബ്ബജിതസ്സ, പബ്ബജിതേസുപി മഹല്ലകസ്സാതി മഹല്ലകബ്രാഹ്മണസ്സ പബ്ബജിതവേസം ഗഹേത്വാ പധാനഭൂമിയം കമ്മം കരോന്തേ തേ ഭിക്ഖൂ ഉപസങ്കമിത്വാ ഹത്ഥം ഉക്ഖിപിത്വാ ഏതം ‘‘ദഹരാ ഭവന്തോ’’തിആദിവചനം അവോച. ഓകമ്പേത്വാതി ഹനുകേന ഉരം പഹരന്തോ അധോനതം കത്വാ. ജിവ്ഹം നില്ലാലേത്വാതി കബരമഹാജിവ്ഹം നീഹരിത്വാ ഉദ്ധമധോ ഉഭയപസ്സേസു ച ലാലേത്വാ. തിവിസാഖന്തി തിസാഖം. നലാടികന്തി ഭകുടിം, നലാടേ ഉട്ഠിതം വലിത്തയന്തി അത്ഥോ. പക്കാമീതി തുമ്ഹേ ജാനന്താനം വചനം അകത്വാ അത്തനോവ തേലേ പച്ചിസ്സഥാതി വത്വാ ഏകം മഗ്ഗം ഗഹേത്വാ ഗതോ. പഠമം.

൨. സമിദ്ധിസുത്തവണ്ണനാ

൧൫൮. ദുതിയേ ലാഭാ വത മേ, സുലദ്ധം വത മേതി ഏവരൂപസ്സ സത്ഥു ചേവ ധമ്മസ്സ ച സബ്രഹ്മചാരീനഞ്ച ലദ്ധത്താ മയ്ഹം ലാഭാ മയ്ഹം സുലദ്ധന്തി. സോ കിരായസ്മാ പച്ഛാ മൂലകമ്മട്ഠാനം സമ്മസിത്വാ ‘‘അരഹത്തം ഗഹേസ്സാമീ’’തി പാസാദികം താവ കമ്മട്ഠാനം ഗഹേത്വാ ബുദ്ധധമ്മസങ്ഘഗുണേ ആവജ്ജേത്വാ ചിത്തകല്ലതം ഉപ്പാദേത്വാ ചിത്തം ഹാസേത്വാ തോസേത്വാ നിസിന്നോ. തേനസ്സ ഏവമഹോസി. ഉപസങ്കമീതി ‘‘അയം സമിദ്ധി ഭിക്ഖു പാസാദികം കമ്മട്ഠാനം ഗഹേത്വാ നിസിന്നസദിസോ, യാവ മൂലകമ്മട്ഠാനം ഗഹേത്വാ അരഹത്തം ന ഗണ്ഹാതി, താവസ്സ അന്തരായം കരിസ്സാമീ’’തി ഉപസങ്കമി. ഗച്ഛ ത്വന്തി സത്ഥാ സകലജമ്ബുദീപം ഓലോകേന്തോ ‘‘തസ്മിംയേവ ഠാനേ തസ്സ കമ്മട്ഠാനം സപ്പായം ഭവിസ്സതീ’’തി അദ്ദസ, തസ്മാ ഏവമാഹ. സതിപഞ്ഞാ ച മേ ബുദ്ധാതി മയാ സതി ച പഞ്ഞാ ച ഞാതാ. കരസ്സു രൂപാനീതി ബഹൂനിപി വിഭിംസകാരഹാനി രൂപാനി കരസ്സു. നേവ മം ബ്യാധയിസ്സസീതി മം നേവ വേധയിസ്സസി ന കമ്പസ്സേസി. ദുതിയം.

൩. ഗോധികസുത്തവണ്ണനാ

൧൫൯. തതിയേ ഇസിഗിലിപസ്സേതി ഇസിഗിലിസ്സ നാമ പബ്ബതസ്സ പസ്സേ. കാളസിലായന്തി കാളവണ്ണായ സിലായം. സാമയികം ചേതോവിമുത്തിന്തി അപ്പിതപ്പിതക്ഖണേ പച്ചനീകധമ്മേഹി വിമുച്ചതി, ആരമ്മണേ ച അധിമുച്ചതീതി ലോകിയസമാപത്തി സാമയികാ ചേതോവിമുത്തി നാമ. ഫുസീതി പടിലഭി. പരിഹായീതി കസ്മാ യാവ ഛട്ഠം പരിഹായി? സാബാധത്താ. ഥേരസ്സ കിര വാതപിത്തസേമ്ഹവസേന അനുസായികോ ആബാധോ അത്ഥി, തേന സമാധിസ്സ സപ്പായേ ഉപകാരകധമ്മേ പൂരേതും ന സക്കോതി, അപ്പിതപ്പിതായ സമാപത്തിയാ പരിഹായതി.

യംനൂനാഹം സത്ഥം ആഹരേയ്യന്തി സോ കിര ചിന്തേസി, യസ്മാ പരിഹീനജ്ഝാനസ്സ കാലങ്കരോതോ അനിബദ്ധാ ഗതി ഹോതി, അപരിഹീനജ്ഝാനസ്സ നിബദ്ധാ ഗതി ഹോതി, ബ്രഹ്മലോകേ നിബ്ബത്തതി, തസ്മാ സത്ഥം ആഹരിതുകാമോ അഹോസി. ഉപസങ്കമീതി – ‘‘അയം സമണോ സത്ഥം ആഹരിതുകാമോ, സത്ഥാഹരണഞ്ച നാമേതം കായേ ച ജീവിതേ ച അനപേക്ഖസ്സ ഹോതി. യോ ഏവം കായേ ച ജീവിതേ ച അനപേക്ഖോ ഹോതി, സോ മൂലകമ്മട്ഠാനം സമ്മസിത്വാ അരഹത്തമ്പി ഗഹേതും സമത്ഥോ ഹോതി, മയാ പന പടിബാഹിതോപി ഏസ ന ഓരമിസ്സതി, സത്ഥാരാ പടിബാഹിതോ ഓരമിസ്സതീ’’തി ഥേരസ്സ അത്ഥകാമോ വിയ ഹുത്വാ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി.

ജലാതി ജലമാനാ. പാദേ വന്ദാമി ചക്ഖുമാതി പഞ്ചഹി ചക്ഖൂഹി ചക്ഖുമാ തവ പാദേ വന്ദാമി. ജുതിന്ധരാതി ആനുഭാവധരാ. അപ്പത്തമാനസോതി അപ്പത്തഅരഹത്തോ. സേഖോതി സീലാദീനി സിക്ഖമാനോ സകരണീയോ. ജനേ സുതാതി ജനേ വിസ്സുതാ. സത്ഥം ആഹരിതം ഹോതീതി ഥേരോ കിര ‘‘കിം മയ്ഹം ഇമിനാ ജീവിതേനാ’’തി? ഉത്താനോ നിപജ്ജിത്വാ സത്ഥേന ഗലനാളിം ഛിന്ദി, ദുക്ഖാ വേദനാ ഉപ്പജ്ജിംസു. ഥേരോ വേദനം വിക്ഖമ്ഭേത്വാ തംയേവ വേദനം പരിഗ്ഗഹേത്വാ സതിം ഉപട്ഠപേത്വാ മൂലകമ്മട്ഠാനം സമ്മസന്തോ അരഹത്തം പത്വാ സമസീസീ ഹുത്വാ പരിനിബ്ബായി. സമസീസീ നാമ തിവിധോ ഹോതി ഇരിയാപഥസമസീസീ, രോഗസമസീസീ, ജീവിതസമസീസീതി.

തത്ഥ യോ ഠാനാദീസു ഇരിയാപഥേസു അഞ്ഞതരം അധിട്ഠായ – ‘‘ഇമം അകോപേത്വാവ അരഹത്തം പാപുണിസ്സാമീ’’തി വിപസ്സനം പട്ഠപേതി, അഥസ്സ അരഹത്തപ്പത്തി ച ഇരിയാപഥകോപനഞ്ച ഏകപ്പഹാരേനേവ ഹോതി. അയം ഇരിയാപഥസമസീസീ നാമ. യോ പന ചക്ഖുരോഗാദീസു അഞ്ഞതരസ്മിം സതി – ‘‘ഇതോ അനുട്ഠിതോവ അരഹത്തം പാപുണിസ്സാമീ’’തി വിപസ്സനം പട്ഠപേതി, അഥസ്സ അരഹത്തപ്പത്തി ച രോഗതോ വുട്ഠാനഞ്ച ഏകപ്പഹാരേനേവ ഹോതി. അയം രോഗസമസീസീ നാമ. കേചി പന തസ്മിംയേവ ഇരിയാപഥേ തസ്മിഞ്ച രോഗേ പരിനിബ്ബാനവസേനേത്ഥ സമസീസിതം പഞ്ഞാപേന്തി. യസ്സ പന ആസവക്ഖയോ ച ജീവിതക്ഖയോ ച ഏകപ്പഹാരേനേവ ഹോതി. അയം ജീവിതസമസീസീ നാമ. വുത്തമ്പി ചേതം – ‘‘യസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ അപുബ്ബം അചരിമം ആസവപരിയാദാനഞ്ച ഹോതി ജീവിതപരിയാദാനഞ്ച, അയം വുച്ചതി പുഗ്ഗലോ സമസീസീ’’തി (പു. പ. ൧൬).

ഏത്ഥ ച പവത്തിസീസം കിലേസസീസന്തി ദ്വേ സീസാനി. തത്ഥ പവത്തിസീസം നാമ ജീവിതിന്ദ്രിയം, കിലേസസീസം നാമ അവിജ്ജാ. തേസു ജീവിതിന്ദ്രിയം ചുതിചിത്തം ഖേപേതി, അവിജ്ജാ മഗ്ഗചിത്തം. ദ്വിന്നം ചിത്താനം ഏകതോ ഉപ്പാദോ നത്ഥി. മഗ്ഗാനന്തരം പന ഫലം, ഫലാനന്തരം ഭവങ്ഗം, ഭവങ്ഗതോ വുട്ഠായ പച്ചവേക്ഖണം, തം പരിപുണ്ണം വാ ഹോതി അപരിപുണ്ണം വാ. തിഖിണേന അസിനാ സീസേ ഛിജ്ജന്തേപി ഹി ഏകോ വാ ദ്വേ വാ പച്ചവേക്ഖണവാരാ അവസ്സം ഉപ്പജ്ജന്തിയേവ, ചിത്താനം പന ലഹുപരിവത്തിതായ ആസവക്ഖയോ ച ജീവിതപരിയാദാനഞ്ച ഏകക്ഖണേ വിയ പഞ്ഞായതി.

സമൂലം തണ്ഹമബ്ബുയ്ഹാതി അവിജ്ജാമൂലേന സമൂലകം തണ്ഹം അരഹത്തമഗ്ഗേന ഉപ്പാടേത്വാ. പരിനിബ്ബുതോതി അനുപാദിസേസനിബ്ബാനേന പരിനിബ്ബുതോ.

വിവത്തക്ഖന്ധന്തി പരിവത്തക്ഖന്ധം. സേമാനന്തി ഉത്താനം ഹുത്വാ സയിതം ഹോതി. ഥേരോ പന കിഞ്ചാപി ഉത്താനകോ സയിതോ, തഥാപിസ്സ ദക്ഖിണേന പസ്സേന പരിചിതസയനത്താ സീസം ദക്ഖിണതോവ പരിവത്തിത്വാ ഠിതം. ധൂമായിതത്തന്തി ധൂമായിതഭാവം. തസ്മിം ഹി ഖണേ ധൂമവലാഹകാ വിയ തിമിരവലാഹകാ വിയ ച ഉട്ഠഹിംസു. വിഞ്ഞാണം സമന്വേസതീതി പടിസന്ധിചിത്തം പരിയേസതി. അപ്പതിട്ഠിതേനാതി പടിസന്ധിവിഞ്ഞാണേന അപ്പതിട്ഠിതേന, അപ്പതിട്ഠിതകാരണാതി അത്ഥോ. ബേലുവപണ്ഡുവീണന്തി ബേലുവപക്കം വിയ പണ്ഡുവണ്ണം സുവണ്ണമഹാവീണം. ആദായാതി കച്ഛേ ഠപേത്വാ. ഉപസങ്കമീതി ‘‘ഗോധികത്ഥേരസ്സ നിബ്ബത്തട്ഠാനം ന ജാനാമി, സമണം ഗോതമം പുച്ഛിത്വാ നിക്കങ്ഖോ ഭവിസ്സാമീ’’തി ഖുദ്ദകദാരകവണ്ണീ ഹുത്വാ ഉപസങ്കമി. നാധിഗച്ഛാമീതി ന പസ്സാമി. സോകപരേതസ്സാതി സോകേന ഫുട്ഠസ്സ. അഭസ്സഥാതി പാദപിട്ഠിയം പതിതാ. തതിയം.

൪. സത്തവസ്സാനുബന്ധസുത്തവണ്ണനാ

൧൬൦. ചതുത്ഥേ സത്ത വസ്സാനീതി പുരേ ബോധിയാ ഛബ്ബസ്സാനി, ബോധിതോ പച്ഛാ ഏകം വസ്സം. ഓതാരാപേക്ഖോതി ‘‘സചേ സമണസ്സ ഗോതമസ്സ കായദ്വാരാദീസു കിഞ്ചിദേവ അനനുച്ഛവികം പസ്സാമി, ചോദേസ്സാമി ന’’ന്തി ഏവം വിവരം അപേക്ഖമാനോ. അലഭമാനോതി രഥരേണുമത്തമ്പി അവക്ഖലിതം അപസ്സന്തോ. തേനാഹ –

‘‘സത്ത വസ്സാനി ഭഗവന്തം, അനുബന്ധിം പദാപദം;

ഓതാരം നാധിഗച്ഛിസ്സം, സമ്ബുദ്ധസ്സ സതീമതോ’’തി. (സു. നി. ൪൪൮);

ഉപസങ്കമീതി ‘‘അജ്ജ സമണം ഗോതമം അതിഗഹേത്വാ ഗമിസ്സാമീ’’തി ഉപസങ്കമി.

ഝായസീതി ഝായന്തോ അവജ്ഝായന്തോ നിസിന്നോസീതി വദതി. വിത്തം നു ജീനോതി സതം വാ സഹസ്സം വാ ജിതോസി നു. ആഗും നു ഗാമസ്മിന്തി, കിം നു അന്തോഗാമേ പമാണാതിക്കന്തം പാപകമ്മം അകാസി, യേന അഞ്ഞേസം മുഖം ഓലോകേതും അവിസഹന്തോ അരഞ്ഞേ വിചരസി? സക്ഖിന്തി മിത്തഭാവം.

പലിഖായാതി ഖണിത്വാ. ഭവലോഭജപ്പന്തി ഭവലോഭസങ്ഖാതം തണ്ഹം. അനാസവോ ഝായാമീതി നിത്തണ്ഹോ ഹുത്വാ ദ്വീഹി ഝാനേഹി ഝായാമി. പമത്തബന്ധൂതി മാരം ആലപതി. സോ ഹി യേകേചി ലോകേ പമത്താ, തേസം ബന്ധു.

സചേ മഗ്ഗം അനുബുദ്ധന്തി യദി തയാ മഗ്ഗോ അനുബുദ്ധോ. അപേഹീതി അപയാഹി. അമച്ചുധേയ്യന്തി മച്ചുനോ അനോകാസഭൂതം നിബ്ബാനം. പാരഗാമിനോതി യേപി പാരം ഗതാ, തേപി പാരഗാമിനോ. യേപി പാരം ഗച്ഛിസ്സന്തി, യേപി പാരം ഗന്തുകാമാ, തേപി പാരഗാമിനോ.

വിസൂകായികാനീതി മാരവിസൂകാനി. വിസേവിതാനീതി വിരുദ്ധസേവിതാനി, ‘‘അപ്പമായു മനുസ്സാനം, അച്ചയന്തി അഹോരത്താ’’തി വുത്തേ. ‘‘ദീഘമായു മനുസ്സാനം, നാച്ചയന്തി അഹോരത്താ’’തിആദീനി പടിലോമകാരണാനി. വിപ്ഫന്ദിതാനീതി, തമ്ഹി തമ്ഹി കാലേ ഹത്ഥിരാജവണ്ണസപ്പവണ്ണാദിദസ്സനാനി. നിബ്ബേജനീയാതി ഉക്കണ്ഠനീയാ.

അനുപരിയഗാതിആദീസു കിഞ്ചാപി അതീതവചനം കതം, അത്ഥോ പന വികപ്പവസേന വേദിതബ്ബോ. ഇദം വുത്തം ഹോതി – യഥാ മേദവണ്ണം പാസാണം വായസോ ദിസ്വാ – ‘‘അപി നാമേത്ഥ മുദും വിന്ദേയ്യാമ, അപി അസ്സാദോ സിയാ’’തി അനുപരിഗച്ഛേയ്യ, അഥ സോ തത്ഥ അസ്സാദം അലഭിത്വാവ വായസോ ഏത്തോ അപക്കമേയ്യ, തതോ പാസാണാ അപഗച്ഛേയ്യ, ഏവം മയമ്പി സോ കാകോ വിയ സേലം ഗോതമം ആസജ്ജ അസ്സാദം വാ സന്ഥവം വാ അലഭന്താ ഗോതമാ നിബ്ബിന്ദിത്വാ അപഗച്ഛാമ. ചതുത്ഥം.

൫. മാരധീതുസുത്തവണ്ണനാ

൧൬൧. പഞ്ചമേ അഭാസിത്വാതി ഏത്ഥ അ-കാരോ നിപാതമത്തം, ഭാസിത്വാതി അത്ഥോ. അഭാസയിത്വാതിപി പാഠോ. ഉപസങ്കമിംസൂതി ‘‘ഗോപാലകദാരകം വിയ ദണ്ഡകേന ഭൂമിം ലേഖം ദത്വാ അതിവിയ ദുമ്മനോ ഹുത്വാ നിസിന്നോ. ‘കിന്നു ഖോ കാരണ’ന്തി? പുച്ഛിത്വാ, ജാനിസ്സാമാ’’തി ഉപസങ്കമിംസു.

സോചസീതി ചിന്തേസി. ആരഞ്ഞമിവ കുഞ്ജരന്തി യഥാ അരഞ്ഞതോ പേസിതഗണികാരഹത്ഥിനിയോ ആരഞ്ഞകം കുഞ്ജരം ഇത്ഥികുത്തദസ്സനേന പലോഭേത്വാ ബന്ധിത്വാ ആനയന്തി, ഏവം ആനയിസ്സാമ. മാരധേയ്യന്തി തേഭൂമകവട്ടം.

ഉപസങ്കമിംസൂതി – ‘‘തുമ്ഹേ ഥോകം അധിവാസേഥ, മയം തം ആനേസ്സാമാ’’തി പിതരം സമസ്സാസേത്വാ ഉപസങ്കമിംസു. ഉച്ചാവചാതി നാനാവിധാ. ഏകസതം ഏകസതന്തി ഏകേകം സതം സതം കത്വാ. കുമാരിവണ്ണസതന്തി ഇമിനാ നയേന കുമാരിഅത്തഭാവാനം സതം.

അത്ഥസ്സ പത്തിം ഹദയസ്സ സന്തിന്തി, ദ്വീഹിപി പദേഹി അരഹത്തമേവ കഥേസി. സേനന്തി കിലേസസേനം. സാ ഹി പിയരൂപസാതരൂപാ നാമ. ഏകാഹം ഝായന്തി ഏകോ അഹം ഝായന്തോ. സുഖമനുബോധിന്തി അരഹത്തസുഖം അനുബുജ്ഝിം. ഇദം വുത്തം ഹോതി – പിയരൂപം സാതരൂപം സേനം ജിനിത്വാ അഹം ഏകോ ഝായന്തോ ‘‘അത്ഥസ്സ പത്തിം ഹദയസ്സ സന്തി’’ന്തി സങ്ഖം ഗതം അരഹത്തസുഖം അനുബുജ്ഝിം. തസ്മാ ജനേന മിത്തസന്ഥവം ന കരോമി, തേനേവ ച മേ കാരണേന കേനചി സദ്ധിം സക്ഖീ ന സമ്പജ്ജതീതി.

കഥംവിഹാരീബഹുലോതി കതമേന വിഹാരേന ബഹുലം വിഹരന്തോ. അലദ്ധാതി അലഭിത്വാ. യോതി നിപാതമത്തം. ഇദം വുത്തം ഹോതി – കതമേന ഝാനേന ബഹുലം ഝായന്തം തം പുഗ്ഗലം കാമസഞ്ഞാ അലഭിത്വാവ പരിബാഹിരാ ഹോന്തീതി.

പസ്സദ്ധകായോതി ചതുത്ഥജ്ഝാനേന അസ്സാസപസ്സാസകായസ്സ പസ്സദ്ധത്താ പസ്സദ്ധകായോ. സുവിമുത്തചിത്തോതി അരഹത്തഫലവിമുത്തിയാ സുട്ഠു വിമുത്തചിത്തോ. അസങ്ഖരാനോതി തയോ കമ്മാഭിസങ്ഖാരേ അനഭിസങ്ഖരോന്തോ. അനോകോതി അനാലയോ. അഞ്ഞായ ധമ്മന്തി ചതുസച്ചധമ്മം ജാനിത്വാ. അവിതക്കഝായീതി അവിതക്കേന ചതുത്ഥജ്ഝാനേന ഝായന്തോ. ന കുപ്പതീതിആദീസു ദോസേന ന കുപ്പതി, രാഗേന ന സരതി, മോഹേന ന ഥീനോ. ഇമേസു തീസു മൂലകിലേസേസു ഗഹിതേസു ദിയഡ്ഢകിലേസസഹസ്സം ഗഹിതമേവ ഹോതി. പഠമപദേന വാ ബ്യാപാദനീവരണം ഗഹിതം, ദുതിയേന കാമച്ഛന്ദനീവരണം, തതിയേന ഥിനം ആദിം കത്വാ സേസനീവരണാനി. ഇതി ഇമിനാ നീവരണപ്പഹാനേന ഖീണാസവം ദസ്സേതി.

പഞ്ചോഘതിണ്ണോതി പഞ്ചദ്വാരികം കിലേസോഘം തിണ്ണോ. ഛട്ഠന്തി മനോദ്വാരികമ്പി ഛട്ഠം കിലേസോഘം അതരി. പഞ്ചോഘഗ്ഗഹണേന വാ പഞ്ചോരമ്ഭാഗിയാനി സംയോജനാനി, ഛട്ഠഗ്ഗഹണേന പഞ്ചുദ്ധമ്ഭാഗിയാനി വേദിതബ്ബാനി. ഗണസങ്ഘചാരീതി ഗണേ ച സങ്ഘേ ച ചരതീതി സത്ഥാ ഗണസങ്ഘചാരീ നാമ. അദ്ധാ ചരിസ്സന്തീതി അഞ്ഞേപി സദ്ധാ ബഹുജനാ ഏകംസേന ചരിസ്സന്തി. അയന്തി അയം സത്ഥാ. അനോകോതി അനാലയോ.

അച്ഛേജ്ജ നേസ്സതീതി അച്ഛിന്ദിത്വാ നയിസ്സതി, മച്ചുരാജസ്സ ഹത്ഥതോ അച്ഛിന്ദിത്വാ നിബ്ബാനപാരം നയിസ്സതീതി വുത്തം ഹോതി. നയമാനാനന്തി നയമാനേസു.

സേലംവ സിരസൂഹച്ച, പാതാലേ ഗാധമേസഥാതി മഹന്തം കൂടാഗാരപ്പമാണം സിലം സീസേ ഠപേത്വാ പാതാലേ പതിട്ഠഗവേസനം വിയ. ഖാണുംവ ഉരസാസജ്ജാതി ഉരസി ഖാണും പഹരിത്വാ വിയ. അപേഥാതി അപഗച്ഛഥ. ഇമസ്മിം ഠാനേ സങ്ഗീതികാരാ ‘‘ഇദമവോചാ’’തി ദേസനം നിട്ഠപേത്വാ ദദ്ദല്ലമാനാതി ഗാഥം ആഹംസു. തത്ഥ ദദ്ദല്ലമാനാതി അതിവിയ ജലമാനാ സോഭമാനാ. ആഗഞ്ഛുന്തി ആഗതാ. പനുദീതി നീഹരി. തൂലം ഭട്ഠംവ മാലുതോതി യഥാ ഫലതോ ഭട്ഠം സിമ്ബലിതൂലം വാ പോടകിതൂലം വാ വാതോ പനുദതി നീഹരതി, ഏവം പനുദീതി. പഞ്ചമം.

തതിയോ വഗ്ഗോ.

ഇതി സാരത്ഥപ്പകാസിനിയാ

സംയുത്തനികായ-അട്ഠകഥായ

മാരസംയുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.