൪. സേവിതബ്ബാസേവിതബ്ബസുത്തവണ്ണനാ

൧൦൯. ഏവം മേ സുതന്തി സേവിതബ്ബാസേവിതബ്ബസുത്തം. തത്ഥ തഞ്ച അഞ്ഞമഞ്ഞം കായസമാചാരന്തി അഞ്ഞം സേവിതബ്ബം കായസമാചാരം, അഞ്ഞം അസേവിതബ്ബം വദാമി, സേവിതബ്ബമേവ കേനചി പരിയായേന അസേവിതബ്ബന്തി, അസേവിതബ്ബം വാ സേവിതബ്ബന്തി ച ന വദാമീതി അത്ഥോ. വചീസമാചാരാദീസു ഏസേവ നയോ. ഇതി ഭഗവാ സത്തഹി പദേഹി മാതികം ഠപേത്വാ വിത്ഥാരതോ അവിഭജിത്വാവ ദേസനം നിട്ഠാപേസി. കസ്മാ? സാരിപുത്തത്ഥേരസ്സ ഓകാസകരണത്ഥം.

൧൧൩. മനോസമാചാരേ മിച്ഛാദിട്ഠിസമ്മാദിട്ഠിയോ ദിട്ഠിപടിലാഭവസേന വിസും അങ്ഗം ഹുത്വാ ഠിതാതി ന ഗഹിതാ.

൧൧൪. ചിത്തുപ്പാദേ അകമ്മപഥപ്പത്താ അഭിജ്ഝാദയോ വേദിതബ്ബാ.

൧൧൫. സഞ്ഞാപടിലാഭവാരേ അഭിജ്ഝാസഹഗതായ സഞ്ഞായാതിആദീനി കാമസഞ്ഞാദീനം ദസ്സനത്ഥം വുത്താനി.

൧൧൭. സബ്യാബജ്ഝന്തി സദുക്ഖം. അപരിനിട്ഠിതഭാവായാതി ഭവാനം അപരിനിട്ഠിതഭാവായ. ഏത്ഥ ച സബ്യാബജ്ഝത്തഭാവാ നാമ ചത്താരോ ഹോന്തി. പുഥുജ്ജനോപി ഹി യോ തേനത്തഭാവേന ഭവം പരിനിട്ഠാപേതും ന സക്കോതി, തസ്സ പടിസന്ധിതോ പട്ഠായ അകുസലാ ധമ്മാ വഡ്ഢന്തി, കുസലാ ധമ്മാ ച പരിഹായന്തി, സദുക്ഖമേവ അത്തഭാവം അഭിനിബ്ബത്തേതി നാമ. തഥാ സോതാപന്നസകദാഗാമിഅനാഗാമിനോ. പുഥുജ്ജനാദയോ താവ ഹോന്തു, അനാഗാമീ കഥം സബ്യാബജ്ഝം അത്തഭാവം അഭിനിബ്ബത്തേതി, കഥഞ്ചസ്സ അകുസലാ ധമ്മാ അഭിവഡ്ഢന്തി, കുസലാ ധമ്മാ പരിഹായന്തീതി. അനാഗാമീപി ഹി സുദ്ധാവാസേ നിബ്ബത്തോ ഉയ്യാനവിമാനകപ്പരുക്ഖേ ഓലോകേത്വാ ‘‘അഹോ സുഖം അഹോ സുഖ’’ന്തി ഉദാനം ഉദാനേതി, അനാഗാമിനോ ഭവലോഭോ ഭവതണ്ഹാ അപ്പഹീനാവ ഹോന്തി, തസ്സ അപ്പഹീനതണ്ഹതായ അകുസലാ വഡ്ഢന്തി നാമ, കുസലാ പരിഹായന്തി നാമ, സദുക്ഖമേവ അത്തഭാവം അഭിനിബ്ബത്തേതി, അപരിനിട്ഠിതഭവോയേവ ഹോതീതി വേദിതബ്ബോ.

അബ്യാബജ്ഝന്തി അദുക്ഖം. അയമ്പി ചതുന്നം ജനാനം വസേന വേദിതബ്ബോ. യോ ഹി പുഥുജ്ജനോപി തേനത്തഭാവേന ഭവം പരിനിട്ഠാപേതും സക്കോതി, പുന പടിസന്ധിം ന ഗണ്ഹാതി, തസ്സ പടിസന്ധിഗ്ഗഹണതോ പട്ഠായ അകുസലാ പരിഹായന്തി, കുസലായേവ വഡ്ഢന്തി, അദുക്ഖമേവ അത്തഭാവം നിബ്ബത്തേതി, പരിനിട്ഠിതഭവോയേവ നാമ ഹോതി. തഥാ സോതാപന്നസകദാഗാമിഅനാഗാമിനോ. സോതാപന്നാദയോ താവ ഹോന്തു, പുഥുജ്ജനോ കഥം അബ്യാബജ്ഝഅത്തഭാവം നിബ്ബത്തേതി, കഥഞ്ചസ്സ അകുസലപരിഹാനിആദീനി ഹോന്തീതി. പുഥുജ്ജനോപി പച്ഛിമഭവികോ തേനത്തഭാവേന ഭവം പരിനിട്ഠാപേതും സമത്ഥോ ഹോതി. തസ്സ അങ്ഗുലിമാലസ്സ വിയ ഏകേനൂനപാണസഹസ്സം ഘാതേന്തസ്സാപി അത്തഭാവോ അബ്യാബജ്ഝോയേവ നാമ, ഭവം പരിനിട്ഠാപേതിയേവ നാമ. അകുസലമേവ ഹായതി, വിപസ്സനമേവ ഗബ്ഭം ഗണ്ഹാപേതി നാമ.

൧൧൯. ചക്ഖുവിഞ്ഞേയ്യന്തിആദീസു യസ്മാ ഏകച്ചസ്സ തസ്മിംയേവ രൂപേ രാഗാദയോ ഉപ്പജ്ജന്തി, അഭിനന്ദതി അസ്സാദേതി, അഭിനന്ദന്തോ അസ്സാദേന്തോ അനയബ്യസനം പാപുണാതി, ഏകച്ചസ്സ നുപ്പജ്ജന്തി, നിബ്ബിന്ദതി വിരജ്ജതി, നിബ്ബിന്ദന്തോ വിരജ്ജന്തോ നിബ്ബുതിം പാപുണാതി, തസ്മാ ‘‘തഞ്ച അഞ്ഞമഞ്ഞ’’ന്തി ന വുത്തം. ഏസ നയോ സബ്ബത്ഥ.

ഏവം വിത്ഥാരേന അത്ഥം ആജാനേയ്യുന്തി ഏത്ഥ കേ ഭഗവതോ ഇമസ്സ ഭാസിതസ്സ അത്ഥം ആജാനന്തി, കേ ന ആജാനന്തീതി? യേ താവ ഇമസ്സ സുത്തസ്സ പാളിഞ്ച അട്ഠകഥഞ്ച ഉഗ്ഗണ്ഹിത്വാ തക്കരാ ന ഹോന്തി, യഥാവുത്തം അനുലോമപടിപദം ന പടിപജ്ജന്തി, തേ ന ആജാനന്തി നാമ. യേ പന തക്കരാ ഹോന്തി, യഥാവുത്തം അനുലോമപടിപദം പടിപജ്ജന്തി, തേ ആജാനന്തി നാമ. ഏവം സന്തേപി സപടിസന്ധികാനം താവ ദീഘരത്തം ഹിതായ സുഖായ ഹോതു, അപ്പടിസന്ധികാനം കഥം ഹോതീതി. അപ്പടിസന്ധികാ അനുപാദാനാ വിയ ജാതവേദാ പരിനിബ്ബായന്തി, കപ്പസതസഹസ്സാനമ്പി അച്ചയേന തേസം പുന ദുക്ഖം നാമ നത്ഥി. ഇതി ഏകംസേന തേസംയേവ ദീഘരത്തം ഹിതായ സുഖായ ഹോതി. സേസം സബ്ബത്ഥ ഉത്താനമേവാതി.

പപഞ്ചസൂദനിയാ മജ്ഝിമനികായട്ഠകഥായ

സേവിതബ്ബാസേവിതബ്ബസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.