൭. യവപാലകവിമാനവണ്ണനാ
ഉച്ചമിദം മണിഥൂണം വിമാനന്തി യവപാലകവിമാനം. തസ്സ കാ ഉപ്പത്തി? ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ. തേന സമയേന രാജഗഹേ അഞ്ഞതരോ ദുഗ്ഗതദാരകോ യവഖേത്തം രക്ഖതി. സോ ഏകദിവസം പാതരാസത്ഥായ കുമ്മാസം ലഭിത്വാ ‘‘ഖേത്തം ഗന്ത്വാ ഭുഞ്ജിസ്സാമീ’’തി തം കുമ്മാസം ഗഹേത്വാ യവഖേത്തം ഗന്ത്വാ രുക്ഖമൂലേ നിസീദി. തസ്മിം ഖണേ അഞ്ഞതരോ ഖീണാസവത്ഥേരോ മഗ്ഗപ്പടിപന്നോ ഉപകട്ഠേ കാലേ തം ഠാനം പത്വാ യവപാലകേന നിസിന്നം രുക്ഖമൂലം ഉപസങ്കമി. യവപാലകോ വേലം ഓലോകേത്വാ ‘‘കച്ചി, ഭന്തേ, ആഹാരോ ലദ്ധോ’’തി ആഹ. ഥേരോ തുണ്ഹീ അഹോസി. സോ അലദ്ധഭാവം ഞത്വാ ‘‘ഭന്തേ, ഉപകട്ഠാ വേലാ, പിണ്ഡായ ചരിത്വാ ഭുഞ്ജിതും ന സക്കാ, മയ്ഹം അനുകമ്പായ ഇമം കുമ്മാസം പരിഭുഞ്ജഥാ’’തി വത്വാ ഥേരസ്സ തം കുമ്മാസം അദാസി. ഥേരോ തം അനുകമ്പന്തോ തസ്സ പസ്സന്തസ്സേവ തം പരിഭുഞ്ജിത്വാ അനുമോദനം വത്വാ പക്കാമി. സോപി ദാരകോ ‘‘സുദിന്നം വത മയാ ഈദിസസ്സ കുമ്മാസദാനം ദദന്തേനാ’’തി ചിത്തം പസാദേത്വാ അപരഭാഗേ കാലം കത്വാ താവതിംസഭവനേ വുത്തനയേനേവ വിമാനേ നിബ്ബത്തി. തം ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനത്ഥേരോ ഇമാഹി ഗാഥാഹി പടിപുച്ഛി –
൧൦൮൭. ‘‘ഉച്ചമിദം മണിഥൂണം വിമാനം…പേ…
വണ്ണോ ച തേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി.
സോപി തസ്സ ഇമാഹി ഗാഥാഹി ബ്യാകാസി –
൧൦൮൯. ‘‘സോ ദേവപുത്തോ അത്തമനോ…പേ… യസ്സ കമ്മസ്സിദം ഫലം’’.
൧൦൯൦. ‘‘അഹം മനുസ്സേസു മനുസ്സഭൂതോ, അഹോസിം യവപാലകോ;
അദ്ദസം വിരജം ഭിക്ഖും, വിപ്പസന്നമനാവിലം.
൧൦൯൧. ‘‘തസ്സ അദാസഹം ഭാഗം, പസന്നോ സേഹി പാണിഭി;
കുമ്മാസപിണ്ഡം ദത്വാന, മോദാമി നന്ദനേ വനേ.
൧൦൯൨. ‘‘തേന മേതാദിസോ വണ്ണോ…പേ…
വണ്ണോ ച മേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി.
തത്ഥ ഗാഥാസുപി അപുബ്ബം നത്ഥി.
യവപാലകവിമാനവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.