൩. ഫലദായകവിമാനവണ്ണനാ

ഉച്ചമിദം മണിഥൂണന്തി ഫലദായകവിമാനം. തസ്സ കാ ഉപ്പത്തി? ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ. തേന സമയേന രഞ്ഞോ ബിമ്ബിസാരസ്സ അകാലേ അമ്ബഫലാനി പരിഭുഞ്ജിതും ഇച്ഛാ ഉപ്പജ്ജി. സോ ആരാമപാലം ആഹ – ‘‘മയ്ഹം ഖോ, ഭണേ, അമ്ബഫലേസു ഇച്ഛാ ഉപ്പന്നാ, തസ്മാ അമ്ബാനി മേ ആനേത്വാ ദേഹീ’’തി. ‘‘ദേവ, നത്ഥി അമ്ബേസു അമ്ബഫലം, അപിചാഹം തഥാ കരോമി, സചേ ദേവോ കിഞ്ചി കാലം ആഗമേതി, യഥാ അമ്ബാ ന ചിരസ്സേവ ഫലം ഗണ്ഹന്തീ’’തി. ‘‘സാധു, ഭണേ, തഥാ കരോഹീ’’തി. ആരാമപാലോ ആരാമം ഗന്ത്വാ അമ്ബരുക്ഖമൂലേസു പംസും അപനേത്വാ താദിസം പംസും ആകിരി, താദിസഞ്ച ഉദകം ആസിഞ്ചി, യഥാ ന ചിരസ്സേവ അമ്ബരുക്ഖാ സച്ഛിന്നപത്താ അഹേസും. അഥ നം പംസും അപനേത്വാ ഫാരുസകകസടമിസ്സകം പാകതികം പംസും ആകിരിത്വാ സാധുകം ഉദകം അദാസി. തദാ അമ്ബരുക്ഖാ ന ചിരേനേവ കോരകിതാ പല്ലവിതാ കുടമലകജാതാ ഹുത്വാ പുപ്ഫിംസു, അഥ സലാടുകജാതാ ഹുത്വാ ഫലാനി ഗണ്ഹിംസു. തത്ഥേകസ്മിം അമ്ബരുക്ഖേ പഠമതരം ചത്താരി ഫലാനി മനോസിലാചുണ്ണപിഞ്ജരവണ്ണാനി സമ്പന്നഗന്ധരസാനി പരിണതാനി അഹേസും.

സോ താനി ഗഹേത്വാ ‘‘രഞ്ഞോ ദസ്സാമീ’’തി ഗച്ഛന്തോ അന്തരാമഗ്ഗേ ആയസ്മന്തം മഹാമോഗ്ഗല്ലാനം പിണ്ഡായ ചരമാനം ദിസ്വാ ചിന്തേസി ‘‘ഇമാനി അമ്ബാനി അഗ്ഗഫലഭൂതാനി ഇമസ്സ അയ്യസ്സ ദസ്സാമി, കാമം മം രാജാ ഹനതു വാ പബ്ബാജേതു വാ, രഞ്ഞോ ഹി ദിന്നേ ദിട്ഠധമ്മേ പൂജാമത്തം അപ്പമത്തകം ഫലം, അയ്യസ്സ ദിന്നേ പന ദിട്ഠധമ്മികമ്പി സമ്പരായികമ്പി അപരിമാണം ഫലം ഭവിസ്സതീ’’തി. ഏവം പന ചിന്തേത്വാ താനി ഫലാനി ഥേരസ്സ ദത്വാ രാജാനം ഉപസങ്കമിത്വാ രഞ്ഞോ തമത്ഥം ആരോചേസി. തം സുത്വാ രാജാ രാജപുരിസേ ആണാപേസി ‘‘വീമംസഥ താവ, ഭണേ, യഥായം ആഹാ’’തി. ഥേരോ പന താനി ഫലാനി ഭഗവതോ ഉപനാമേസി. ഭഗവാ തേസു ഏകം സാരിപുത്തത്ഥേരസ്സ, ഏകം മഹാമോഗ്ഗല്ലാനത്ഥേരസ്സ, ഏകം മഹാകസ്സപത്ഥേരസ്സ ദത്വാ ഏകം അത്തനാ പരിഭുഞ്ജി. പുരിസാ തം പവത്തിം രഞ്ഞോ ആരോചേസും.

രാജാ തം സുത്വാ ‘‘ധീരോ വതായം പുരിസോ, യോ അത്തനോ ജീവിതമ്പി പരിച്ചജിത്വാ പുഞ്ഞപസുതോ അഹോസി, അത്തനോ പരിസ്സമഞ്ച ഠാനഗതമേവ അകാസീ’’തി തുട്ഠചിത്തോ തസ്സ ഏകം ഗാമവരം വത്ഥാലങ്കാരാദീനി ച ദത്വാ ‘‘യം തയാ ഭണേ അമ്ബഫലദാനേന പുഞ്ഞം പസുതം, തതോ മേ പത്തിം ദേഹീ’’തി ആഹ. സോ ‘‘ദേമി, ദേവ, യഥാസുഖം പത്തിം ഗണ്ഹാഹീ’’തി അവോച. ആരാമപാലോ അപരഭാഗേ കാലം കത്വാ താവതിംസേസു ഉപ്പജ്ജി, തസ്സ സോളസയോജനികം കനകവിമാനം നിബ്ബത്തി സത്തസതകൂടാഗാരപടിമണ്ഡിതം. തം ദിസ്വാ ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ പുച്ഛി –

൧൦൬൦. ‘‘ഉച്ചമിദം മണിഥൂണം വിമാനം, സമന്തതോ സോളസ യോജനാനി;

കൂടാഗാരാ സത്തസതാ ഉളാരാ, വേളുരിയഥമ്ഭാ രുചകത്ഥതാ സുഭാ.

൧൦൬൧. ‘‘തത്ഥച്ഛസി പിവസി ഖാദസി ച, ദിബ്ബാ ച വീണാ പവദന്തി വഗ്ഗും;

അട്ഠട്ഠകാ സിക്ഖിതാ സാധുരൂപാ, ദിബ്ബാ ച കഞ്ഞാ തിദസചരാ ഉളാരാ;

നച്ചന്തി ഗായന്തി പമോദയന്തി.

൧൦൬൨. ‘‘ദേവിദ്ധിപത്തോസി മഹാനുഭാവോ…പേ…

വണ്ണോ ച തേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി.

൧൦൬൩. ‘‘സോ ദേവപുത്തോ അത്തമനോ…പേ… യസ്സ കമ്മസ്സിദം ഫലം’’.

൧൦൬൪. ‘‘ഫലദായീ ഫലം വിപുലം ലഭതി, ദദമുജുഗതേസു പസന്നമാനസോ;

സോ ഹി പമോദതി സഗ്ഗഗതോ തിദിവേ, അനുഭോതി ച പുഞ്ഞഫലം വിപുലം.

൧൦൬൫. ‘‘തവേവാഹം മഹാമുനി, അദാസിം ചതുരോ ഫലേ.

൧൦൬൬. ‘‘തസ്മാ ഹി ഫലം അലമേവ ദാതും, നിച്ചം മനുസ്സേന സുഖത്ഥികേന;

ദിബ്ബാനി വാ പത്ഥയതാ സുഖാനി, മനുസ്സസോഭഗ്ഗതമിച്ഛതാ വാ.

൧൦൬൭. ‘‘തേന മേതാദിസോ വണ്ണോ…പേ…

വണ്ണോ ച മേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി. – സോപിസ്സ ബ്യാകാസി;

൧൦൬൧. തത്ഥ അട്ഠട്ഠകാതി ഏകേകസ്മിം കൂടാഗാരേ അട്ഠട്ഠകാ ചതുസട്ഠിപരിമാണാ. സാധുരൂപാതി രൂപസമ്പത്തിയാ ച സീലാചാരസമ്പത്തിയാ ച സിക്ഖാസമ്പത്തിയാ ച സുന്ദരസഭാവാ. ദിബ്ബാ ച കഞ്ഞാതി ദേവച്ഛരായോ. തിദസചരാതി തിദസേസു സുഖാചാരാ സുഖവിഹാരിനിയോ. ഉളാരാതി ഉളാരവിഭവാ.

൧൦൬൪. ഫലദായീതി അത്തനാ അമ്ബഫലസ്സ ദിന്നത്താ അത്താനം സന്ധായ വദതി. ഫലന്തി പുഞ്ഞഫലം. വിപുലന്തി മഹന്തം ലഭതി മനുസ്സലോകേ പതിട്ഠിതോതി അധിപ്പായോ. ദദന്തി ദദന്തോ ദാനഹേതു. ഉജുഗതേസൂതി ഉജുപടിപന്നേസു. സഗ്ഗഗതോതി ഉപ്പജ്ജനവസേന സഗ്ഗം ഗതോ, തത്ഥാപി തിദിവേ താവതിംസഭവനേ അനുഭോതി ച പുഞ്ഞഫലം വിപുലം യഥാഹം, ഏവം അഞ്ഞോപീതി അത്ഥോ.

൧൦൬൬. തസ്മാതി യസ്മാ ചതുന്നം ഫലാനം ദാനമത്തേന ഈദിസീ സമ്പത്തി അധിഗതാ, തസ്മാ. അലമേവ യുത്തമേവ. നിച്ചന്തി സബ്ബകാലം. ദിബ്ബാനീതി ദേവലോകപരിയാപന്നാനി. മനുസ്സസോഭഗ്ഗതന്തി മനുസ്സേസു സുഭഗഭാവം. സേസം വുത്തനയമേവ.

ഫലദായകവിമാനവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.