൫. ദ്വാരപാലകവിമാനവണ്ണനാ

ഉച്ചമിദം മണിഥൂണന്തി ദ്വാരപാലകവിമാനം. തസ്സ കാ ഉപ്പത്തി? ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ. തേന ച സമയേന രാജഗഹേ അഞ്ഞതരോ ഉപാസകോ ചത്താരി നിച്ചഭത്താനി സങ്ഘസ്സ ദേതി. തസ്സ പന ഗേഹം പരിയന്തേ ഠിതം ചോരഭയേന യേഭുയ്യേന പിഹിതദ്വാരമേവ ഹോതി. ഭിക്ഖൂ ഗന്ത്വാ കദാചി ദ്വാരസ്സ പിഹിതത്താ ഭത്തം അലദ്ധാവ പടിഗച്ഛന്തി. ഉപാസകോ ഭരിയം ആഹ ‘‘കിം, ഭദ്ദേ, അയ്യാനം സക്കച്ചം ഭിക്ഖാ ദീയതീ’’തി? സാ ആഹ ‘‘ഏകേസു ദിവസേസു അയ്യാ നാഗമിംസൂ’’തി. ‘‘കിം കാരണ’’ന്തി? ‘‘ദ്വാരസ്സ പിഹിതത്താ മഞ്ഞേ’’തി. തം സുത്വാ ഉപാസകോ സംവേഗപ്പത്തോ ഹുത്വാ ഏകം പുരിസം ദ്വാരപാലം കത്വാ ഠപേസി ‘‘ത്വം അജ്ജതോ പട്ഠായ ദ്വാരം രക്ഖന്തോ നിസീദ, യദാ ച അയ്യാ ആഗമിസ്സന്തി, തദാ തേ പവേസേത്വാ പവിട്ഠാനം നേസം പത്തപടിഗ്ഗഹണആസനപഞ്ഞാപനാദി സബ്ബം യുത്തപയുത്തം ജാനാഹീ’’തി. സോ ‘‘സാധൂ’’തി തഥാ കരോന്തോ ഭിക്ഖൂനം സന്തികേ ധമ്മം സുത്വാ ഉപ്പന്നസദ്ധോ കമ്മഫലം സദ്ദഹിത്വാ സരണേസു ച സീലേസു ച പതിട്ഠഹി, സക്കച്ചം ഭിക്ഖൂ ഉപട്ഠഹി.

അപരഭാഗേ നിച്ചഭത്തദായകോ ഉപാസകോ കാലം കത്വാ യാമേസു നിബ്ബത്തി. ദ്വാരപാലോ പന സക്കച്ചം ഭിക്ഖൂനം ഉപട്ഠഹിത്വാ പരസ്സ പരിച്ചാഗേ വേയ്യാവച്ചകരണേന അനുമോദനേന ച താവതിംസേസു ഉപ്പജ്ജി. തസ്സ ദ്വാദസയോജനികം കനകവിമാനന്തിആദി സബ്ബം കക്കടകവിമാനേ വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബം. പുച്ഛാവിസ്സജ്ജനഗാഥാ ഏവമാഗതാ –

൯൧൮. ‘‘ഉച്ചമിദം മണിഥൂണം വിമാനം, സമന്തതോ ദ്വാദസ യോജനാനി;

കൂടാഗാരാ സത്തസതാ ഉളാരാ, വേളുരിയഥമ്ഭാ രുചകത്ഥതാ സുഭാ.

൯൧൯. ‘‘തത്ഥച്ഛസി പിവസി ഖാദസി ച, ദിബ്ബാ ച വീണാ പവദന്തി വഗ്ഗും;

ദിബ്ബാ രസാ കാമഗുണേത്ഥ പഞ്ച, നാരിയോ ച നച്ചന്തി സുവണ്ണഛന്നാ.

൯൨൦. ‘‘കേന തേതാദിസോ വണ്ണോ…പേ… വണ്ണോ ച തേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി.

൯൨൨. ‘‘സോ ദേവപുത്തോ അത്തമനോ…പേ… യസ്സ കമ്മസ്സിദം ഫലം’’.

൯൨൩. ‘‘ദിബ്ബം മമം വസ്സസഹസ്സമായു, വാചാഭിഗീതം മനസാ പവത്തിതം;

ഏത്താവതാ ഠസ്സതി പുഞ്ഞകമ്മോ, ദിബ്ബേഹി കാമേഹി സമങ്ഗിഭൂതോ.

൯൨൪. ‘‘തേന മേതാദിസോ വണ്ണോ…പേ…

വണ്ണോ ച മേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി.

൯൨൩. തത്ഥ ദിബ്ബം മമം വസ്സസഹസ്സമായൂതി യസ്മിം ദേവനികായേ സയം ഉപ്പന്നോ, തേസം താവതിംസദേവാനം ആയുപ്പമാണമേവ വദതി. തേസഞ്ഹി മനുസ്സാനം ഗണനായ വസ്സസതം ഏകോ രത്തിദിവോ, തായ രത്തിയാ തിംസരത്തികോ മാസോ, തേന മാസേന ദ്വാദസമാസികോ സംവച്ഛരോ, തേന സംവച്ഛരേന സഹസ്സസംവച്ഛരാനി ആയു, തം മനുസ്സാനം ഗണനായ തിസ്സോ വസ്സകോടിയോ സട്ഠി ച വസ്സസതസഹസ്സാനി ഹോന്തി. വാചാഭിഗീതന്തി വാചായ അഭിഗീതം, ‘‘ആഗച്ഛന്തു അയ്യാ, ഇദം ആസനം പഞ്ഞത്തം, ഇധ നിസീദഥാ’’തിആദിനാ, ‘‘കിം അയ്യാനം സരീരസ്സ ആരോഗ്യം, കിം വസനട്ഠാനം ഫാസുക’’ന്തിആദിനാ പടിസന്ഥാരവസേന ച വാചായ കഥിതമത്തം. മനസാ പവത്തിതന്തി ‘‘ഇമേ അയ്യാ പേസലാ ബ്രഹ്മചാരിനോ ധമ്മചാരിനോ’’തിആദിനാ ചിത്തേന പവത്തിതം പസാദമത്തം, ന പന മമ സന്തകം കിഞ്ചി പരിച്ചത്തം അത്ഥീതി ദസ്സേതി. ഏത്താവതാതി ഏത്തകേന ഏവം കഥനമത്തേന പസാദമത്തേനപി. ഠസ്സതി പുഞ്ഞകമ്മോതി കതപുഞ്ഞോ നാമ ഹുത്വാ ദേവലോകേ ഠസ്സതി ചിരം പവത്തിസ്സതി, തിട്ഠന്തോ ച ദിബ്ബേഹി കാമേഹി സമങ്ഗീഭൂതോ തസ്മിം ദേവനികായേ ദേവാനം വലഞ്ജനിയാമേനേവ ദിബ്ബേഹി പഞ്ചഹി കാമഗുണേഹി സമങ്ഗീഭൂതോ സമന്നാഗതോ ഹുത്വാ ഇന്ദ്രിയാനി പരിചാരേന്തോ വിഹരതീതി അത്ഥോ. സേസം വുത്തനയമേവ.

ദ്വാരപാലകവിമാനവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.