൧൦. പഠമഭിക്ഖാദായികാവിമാനവണ്ണനാ

അഭിക്കന്തേന വണ്ണേനാതി ഭിക്ഖാദായികാവിമാനം. തസ്സ കാ ഉപ്പത്തി? ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ. തേന ച സമയേന ഉത്തരമധുരായം അഞ്ഞതരാ ഇത്ഥീ ഖീണായുകാ ഹോതി അപായേ ഉപ്പജ്ജനാരഹാ. ഭഗവാ പച്ചൂസവേലായം മഹാകരുണാസമാപത്തിതോ വുട്ഠായ ലോകം വോലോകേന്തോ തം ഇത്ഥിം അപായേ ഉപ്പജ്ജനാരഹം ദിസ്വാ മഹാകരുണായ സഞ്ചോദിതമാനസോ തം സുഗതിയം പതിട്ഠാപേതുകാമോ ഏകോ അദുതിയോ മധുരം അഗമാസി. ഗന്ത്വാ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരം ആദായ ബഹിനഗരം പിണ്ഡായ പാവിസി. തേന സമയേന സാ ഇത്ഥീ ഗേഹേ ആഹാരം സമ്പാദേത്വാ ഏകമന്തേ പടിസാമേത്വാ ഘടം ഗഹേത്വാ ഉദകതിത്ഥം ഗന്ത്വാ ന്ഹായിത്വാ ഘടേന ഉദകം ഗഹേത്വാ അത്തനോ ഗേഹം ഗച്ഛന്തീ അന്തരാമഗ്ഗേ ഭഗവന്തം പസ്സിത്വാ ‘‘അപി, ഭന്തേ, പിണ്ഡോ ലദ്ധോ’’തി വത്വാ ‘‘ലഭിസ്സാമീ’’തി ച ഭഗവതാ വുത്തേ അലദ്ധഭാവം ഞത്വാ ഘടം ഠപേത്വാ ഭഗവന്തം ഉപസങ്കമിത്വാ വന്ദിത്വാ ‘‘അഹം, ഭന്തേ, പിണ്ഡപാതം ദസ്സാമി, അധിവാസേഥാ’’തി ആഹ. അധിവാസേസി ഭഗവാ തുണ്ഹീഭാവേന. സാ ഭഗവതോ അധിവാസനം വിദിത്വാ പഠമതരം ഗന്ത്വാ സിത്തസമ്മട്ഠേ പദേസേ ആസനം പഞ്ഞാപേത്വാ ഭഗവതോ പവേസനം ഉദിക്ഖമാനാ അട്ഠാസി. ഭഗവാ ഗേഹം പവിസിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദി. അഥ സാ ഭഗവന്തം ഭോജേസി. ഭഗവാ കതഭത്തകിച്ചോ ഓനീതപത്തപാണീ തസ്സാ അനുമോദനം കത്വാ പക്കാമി. സാ അനുമോദനം സുത്വാ അനപ്പകം പീതിസോമനസ്സം പടിസംവേദേന്തീ യാവ ചക്ഖുപഥസമതിക്കമാ ബുദ്ധാരമ്മണം പീതിം അവിജഹന്തീ നമസ്സമാനാ അട്ഠാസി. സാ കതിപയദിവസാതിക്കമേനേവ കാലം കത്വാ താവതിംസഭവനേ നിബ്ബത്തി, അച്ഛരാസഹസ്സഞ്ചസ്സാ പരിവാരോ അഹോസി. തം ആയസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ –

൨൭൦. ‘‘അഭിക്കന്തേന വണ്ണേന…പേ… ഓസധീ വിയ താരകാ.

൨൭൧. ‘‘കേന തേതാദിസോ വണ്ണോ…പേ…

വണ്ണോ ച തേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി. – ഗാഥാഹി പുച്ഛി;

൨൭൩. ‘‘സാ ദേവതാ അത്തമനാ…പേ… യസ്സ കമ്മസ്സിദം ഫലം’’.

൨൭൪. ‘‘അഹം മനുസ്സേസു മനുസ്സഭൂതാ,

പുരിമായ ജാതിയാ മനുസ്സലോകേ.

൨൭൫. ‘‘അദ്ദസം വിരജം ബുദ്ധം, വിപ്പസന്നമനാവിലം;

തസ്സ അദാസഹം ഭിക്ഖം, പസന്നാ സേഹി പാണിഭി.

൨൭൬. ‘‘തേന മേതാദിസോ വണ്ണോ…പേ…

വണ്ണോ ച മേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി. –

ദേവതാ ബ്യാകാസി. സേസം സബ്ബം ഹേട്ഠാ വുത്തനയത്താ ഉത്താനത്ഥമേവ.

പഠമഭിക്ഖാദായികാവിമാനവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.