൭. ദുതിയനാവാവിമാനവണ്ണനാ
സുവണ്ണച്ഛദനം നാവന്തി ദുതിയനാവാവിമാനം. തസ്സ കാ ഉപ്പത്തി? ഭഗവതി സാവത്ഥിയം വിഹരന്തേ അഞ്ഞതരോ ഖീണാസവത്ഥേരോ ഉപകട്ഠായ വസ്സൂപനായികായ ഗാമകാവാസേ വസ്സം ഉപഗന്തുകാമോ സാവത്ഥിതോ തം ഗാമം ഉദ്ദിസ്സ പച്ഛാഭത്തം അദ്ധാനമഗ്ഗപടിപന്നോ, മഗ്ഗപരിസ്സമേന കിലന്തോ തസിതോ അന്തരാമഗ്ഗേ അഞ്ഞതരം ഗാമം സമ്പത്തോ, ബഹിഗാമേ താദിസം ഛായൂദകസമ്പന്നട്ഠാനം അപസ്സന്തോ പരിസ്സമേന ച അഭിഭുയ്യമാനോ ചീവരം പാരുപിത്വാ ഗാമം പവിസിത്വാ ധുരഗേഹസ്സേവ ദ്വാരേ അട്ഠാസി. തത്ഥ അഞ്ഞതരാ ഇത്ഥീ ഥേരം പസ്സിത്വാ ‘‘കുതോ, ഭന്തേ, ആഗതത്ഥാ’’തി പുച്ഛിത്വാ മഗ്ഗപരിസ്സമം പിപാസിതഭാവഞ്ച ഞത്വാ ‘‘ഏഥ, ഭന്തേ’’തി ഗേഹം പവേസേത്വാ ‘‘ഇധ നിസീദഥാ’’തി ആസനം പഞ്ഞാപേത്വാ അദാസി. തത്ഥ നിസിന്നേ പാദോദകം പാദബ്ഭഞ്ജനതേലഞ്ച ദത്വാ താലവണ്ടം ഗഹേത്വാ ബീജി. പരിളാഹേ വൂപസന്തേ മധുരം സീതലം സുഗന്ധം പാനകം യോജേത്വാ അദാസി. ഥേരോ തം പിവിത്വാ പടിപ്പസ്സദ്ധകിലമഥോ അനുമോദനം കത്വാ പക്കാമി. സാ അപരഭാഗേ കാലം കത്വാ താവതിംസഭവനേ നിബ്ബത്തീതി സബ്ബം അനന്തരവിമാനസദിസന്തി വേദിതബ്ബം. ഗാഥാസുപി അപുബ്ബം നത്ഥി. തേന വുത്തം –
൫൩. ‘‘സുവണ്ണച്ഛദനം നാവം, നാരി ആരുയ്ഹ തിട്ഠസി;
ഓഗാഹസി പോക്ഖരണിം, പദ്മം ഛിന്ദസി പാണിനാ.
൫൪. ‘‘കേന തേതാദിസോ വണ്ണോ, കേന തേ ഇധ മിജ്ഝതി;
ഉപ്പജ്ജന്തി ച തേ ഭോഗാ, യേ കേചി മനസോ പിയാ.
൫൫. ‘‘പുച്ഛാമി തം ദേവി മഹാനുഭാവേ, മനുസ്സഭൂതാ കിമകാസി പുഞ്ഞം;
കേനാസി ഏവം ജലിതാനുഭാവാ, വണ്ണോ ച തേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി.
൫൬. ‘‘സാ ദേവതാ അത്തമനാ, മോഗ്ഗല്ലാനേന പുച്ഛിതാ;
പഞ്ഹം പുട്ഠാ വിയാകാസി, യസ്സ കമ്മസ്സിദം ഫലം’’.
൫൭. ‘‘അഹം മനുസ്സേസു മനുസ്സഭൂതാ, പുരിമായ ജാതിയാ മനുസ്സലോകേ;
ദിസ്വാന ഭിക്ഖും തസിതം കിലന്തം, ഉട്ഠായ പാതും ഉദകം അദാസിം.
൫൮. ‘‘യോ വേ കിലന്തസ്സ പിപാസിതസ്സ, ട്ഠായ പാതും ഉദകം ദദാതി;
സീതോദകാ തസ്സ ഭവന്തി നജ്ജോ, പഹൂതമല്യാ ബഹുപുണ്ഡരീകാ.
൫൯. ‘‘തം ആപഗാ അനുപരിയന്തി സബ്ബദാ, സീതോദകാ വാലുകസന്ഥതാ നദീ;
അമ്ബാ ച സാലാ തിലകാ ച ജമ്ബുയോ, ഉദ്ദാലകാ പാടലിയോ ച ഫുല്ലാ.
൬൦. ‘‘തംഭൂമിഭാഗേഹി ഉപേതരൂപം, വിമാനസേട്ഠം ഭുസ സോഭമാനം;
തസ്സീധ കമ്മസ്സ അയം വിപാകോ, ഏതാദിസം പുഞ്ഞകതാ ലഭന്തി.
൬൧. ‘‘തേന മേതാദിസോ വണ്ണോ, തേന മേ ഇധ മിജ്ഝതി;
ഉപ്പജ്ജന്തി ച മേ ഭോഗാ, യേ കേചി മനസോ പിയാ.
൬൨. ‘‘അക്ഖാമി തേ ഭിക്ഖു മഹാനുഭാവ, മനുസ്സഭൂതാ യമകാസി പുഞ്ഞം;
തേനമ്ഹി ഏവം ജലിതാനുഭാവാ, വണ്ണോ ച മേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി.
അത്ഥവണ്ണനാസുപി ഇധ ഏകോവ ഥേരോതി അപുബ്ബം നത്ഥി.
ദുതിയനാവാവിമാനവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.