൧൧. പഠമപതിബ്ബതാവിമാനവണ്ണനാ

കോഞ്ചാ മയൂരാ ദിവിയാ ച ഹംസാതി പതിബ്ബതാവിമാനം. തസ്സ കാ ഉപ്പത്തി? ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തത്ഥ അഞ്ഞതരാ ഇത്ഥീ പതിബ്ബതാ അഹോസി ഭത്തു അനുകൂലവത്തിനീ ഖമാ പദക്ഖിണഗ്ഗാഹിനീ, ന കുദ്ധാപി പടിപ്ഫരതി, അഫരുസവാചാ സച്ചവാദിനീ സദ്ധാ പസന്നാ യഥാവിഭവം ദാനാനി ച അദാസി. സാ കേനചിദേവ രോഗേന ഫുട്ഠാ കാലം കത്വാ താവതിംസഭവനേ നിബ്ബത്തി. അഥായസ്മാ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനോ പുരിമനയേനേവ ദേവചാരികം ചരന്തോ തം ദേവധീതരം മഹതിം സമ്പത്തിം അനുഭവന്തിം ദിസ്വാ തസ്സാ സമീപമുപഗതോ. സാ അച്ഛരാസഹസ്സപരിവുതാ സട്ഠിസകടഭാരാലങ്കാരപടിമണ്ഡിതത്തഭാവാ ഥേരസ്സ പാദേസു സിരസാ വന്ദിത്വാ ഏകമന്തം അട്ഠാസി. ഥേരോപി തായ കതപുഞ്ഞകമ്മം പുച്ഛന്തോ –

൯൩. ‘‘കോഞ്ചാ മയൂരാ ദിവിയാ ച ഹംസാ, വഗ്ഗുസ്സരാ കോകിലാ സമ്പതന്തി;

പുപ്ഫാഭികിണ്ണം രമ്മമിദം വിമാനം, അനേകചിത്തം നരനാരിസേവിതം.

൯൪. ‘‘തത്ഥച്ഛസി ദേവി മഹാനുഭാവേ, ഇദ്ധീ വികുബ്ബന്തി അനേകരൂപാ;

ഇമാ ച തേ അച്ഛരായോ സമന്തതോ, നച്ചന്തി ഗായന്തി പമോദയന്തി ച.

൯൫. ‘‘ദേവിദ്ധിപത്താസി മഹാനുഭാവേ,

മനുസ്സഭൂതാ കിമകാസി പുഞ്ഞം;

കേനാസി ഏവം ജലിതാനുഭാവാ,

വണ്ണോ ച തേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി. – ആഹ;

൯൬. ‘‘സാ ദേവതാ അത്തമനാ, മോഗ്ഗല്ലാനേന പുച്ഛിതാ;

പഞ്ഹം പുട്ഠാ വിയാകാസി, യസ്സ കമ്മസ്സിദം ഫലം’’.

൯൭. ‘‘അഹം മനുസ്സേസു മനുസ്സഭൂതാ, പതിബ്ബതാനഞ്ഞമനാ അഹോസിം;

മാതാവ പുത്തം അനുരക്ഖമാനാ, കുദ്ധാപിഹം നപ്ഫരുസം അവോചം.

൯൮. ‘‘സച്ചേ ഠിതാ മോസവജ്ജം പഹായ, ദാനേ രതാ സങ്ഗഹിതത്തഭാവാ;

അന്നഞ്ച പാനഞ്ച പസന്നചിത്താ, സക്കച്ച ദാനം വിപുലം അദാസിം.

൯൯. ‘‘തേന മേതാദിസോ വണ്ണോ, തേന മേ ഇധ മിജ്ഝതി;

ഉപ്പജ്ജന്തി ച മേ ഭോഗാ, യേ കേചി മനസോ പിയാ.

൧൦൦. ‘‘അക്ഖാമി തേ ഭിക്ഖു മഹാനുഭാവ, മനുസ്സഭൂതാ യമകാസി പുഞ്ഞം;

തേനമ്ഹി ഏവം ജലിതാനുഭാവാ, വണ്ണോ ച മേ സബ്ബദിസാ പഭാസതീ’’തി. –

സാ ദേവതാ വിസ്സജ്ജേസി.

൯൩. തത്ഥ കോഞ്ചാതി കോഞ്ചസകുണാ, യേ ‘‘സാരസാ’’തിപി വുച്ചന്തി. മയൂരാതി മോരാ. ദിവിയാതി ദിബ്ബാനുഭാവാ. ഇദഞ്ഹി പദം ‘‘ദിവിയാ കോഞ്ചാ, ദിവിയാ മയൂരാ’’തിആദിനാ ചതൂഹിപി പദേഹി യോജേതബ്ബം. ഹംസാതി സുവണ്ണഹംസാദിഹംസാ. വഗ്ഗുസ്സരാതി മധുരസ്സരാ. കോകിലാതി കാളകോകിലാ ചേവ സുക്കകോകിലാ ച. സമ്പതന്തീതി ദേവതായ അഭിരമണത്ഥം കീളന്താ ലളന്താ സമന്തതോ പതന്തി വിചരന്തി. കോഞ്ചാദിരൂപേന ഹി ദേവതായ രതിജനനത്ഥം പരിവാരഭൂതാ ദേവതാ കീളന്താ ലളന്താ ‘‘കോഞ്ചാ’’തിആദിനാ വുത്താ. പുപ്ഫാഭികിണ്ണന്തി ഗന്ഥിതാഗന്ഥിതേഹി നാനാവിധരതനകുസുമേഹി ഓകിണ്ണം. രമ്മന്തി രമണീയം, മനോരമന്തി അത്ഥോ. അനേകചിത്തന്തി അനേകേഹി ഉയ്യാനകപ്പരുക്ഖപോക്ഖരണിആദീഹി വിമാനേസു ച അനേകേഹി ഭിത്തിവിസേസാദീഹി ചിത്തം. നരനാരിസേവിതന്തി പരിവാരഭൂതേഹി ദേവപുത്തേഹി ദേവധീതാഹി ച ഉപസേവിതം.

൯൪. ഇദ്ധീ വികുബ്ബന്തി അനേകരൂപാതി നാനാരൂപാനം വിദംസനേന അനേകരൂപാ കമ്മാനുഭാവസിദ്ധാ ഇദ്ധീ വികുബ്ബന്തീ വികുബ്ബനിദ്ധിയോ വലഞ്ജേന്തീ അച്ഛസീതി യോജനാ.

൯൭. അനഞ്ഞമനാതി പതിബ്ബതാ, പതിതോ അഞ്ഞസ്മിം മനോ ഏതിസ്സാതി അഞ്ഞമനാ, ന അഞ്ഞമനാതി അനഞ്ഞമനാ, മയ്ഹം സാമികതോ അഞ്ഞസ്മിം പുരിസേ പാപകം ചിത്തം ന ഉപ്പാദേസിന്തി അത്ഥോ. മാതാവ പുത്തം അനുരക്ഖമാനാതി യഥാ മാതാ പുത്തം, ഏവം മയ്ഹം സാമികം, സബ്ബേപി വാ സത്തേ ഹിതേസിതായ അഹിതാപനയനകാമതായ ച അനുദ്ദയമാനാ. കുദ്ധാപിഹം നപ്ഫരുസം അവോചന്തി പരേന കതം അഫാസുകം പടിച്ച കുദ്ധാപി സമാനാ അഹം ഫരുസവചനം ന കഥേസിം, അഞ്ഞദത്ഥു പിയവചനമേവ അഭാസിന്തി അധിപ്പായോ.

൯൮. സച്ചേ ഠിതാതി സച്ചേ പതിട്ഠിതാ. യസ്മാ മുസാവാദാ വേരമണിയാ സച്ചേ പതിട്ഠിതാ നാമ ഹോതി, ന കദാചി സച്ചവചനമത്തേനാതി ആഹ – മോസവജ്ജം പഹായാതി മുസാവാദം പഹായ. ദാനേ രതാതി ദാനേ അഭിരതാ, യുത്തപ്പയുത്താതി അത്ഥോ. സങ്ഗഹിതത്തഭാവാതി സങ്ഗഹവത്ഥൂഹി അത്താനം വിയ സഭാവേനേവ പരേസം സങ്ഗണ്ഹനസീലാ അന്നഞ്ച പാനഞ്ച കമ്മഫലസദ്ധായ പസന്നചിത്താ സക്കച്ചം ചിത്തീകാരേന അദാസിം, അഞ്ഞഞ്ച വത്ഥാദിദാനം വിപുലം ഉളാരം അദാസിന്തി യോജനാ. സേസം വുത്തനയമേവ.

പതിബ്ബതാവിമാനവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.