൧. അഞ്ഞതരാഥേരീഗാഥാവണ്ണനാ
പഞ്ചകനിപാതേ പണ്ണവീസതി വസ്സാനീതിആദികാ അഞ്ഞതരായ ഥേരിയാ ഗാഥാ. അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരാ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ വിവട്ടൂപനിസ്സയം കുസലം ഉപചിനന്തീ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ ദേവദഹനഗരേ മഹാപജാപതിഗോതമിയാ ധാതീ ഹുത്വാ വഡ്ഢേസി. നാമഗോത്തതോ പന അപഞ്ഞാതാ അഹോസി. സാ മഹാപജാപതിഗോതമിയാ പബ്ബജിതകാലേ സയമ്പി പബ്ബജിത്വാ പഞ്ചവീസതി സംവച്ഛരാനി കാമരാഗേന ഉപദ്ദുതാ അച്ഛരാസങ്ഘാതമത്തമ്പി കാലം ചിത്തേകഗ്ഗതം അലഭന്തീ ബാഹാ പഗ്ഗയ്ഹ കന്ദമാനാ ധമ്മദിന്നാഥേരിയാ സന്തികേ ധമ്മം സുത്വാ കാമേഹി വിനിവത്തിതമാനസാ കമ്മട്ഠാനം ഗഹേത്വാ ഭാവനമനുയഞ്ജന്തീ ന ചിരസ്സേവ ഛളഭിഞ്ഞാ ഹുത്വാ അത്തനോ പടിപത്തിം പച്ചവേക്ഖിത്വാ ഉദാനവസേന –
൬൭. ‘‘പണ്ണവീസതി വസ്സാനി, യതോ പബ്ബജിതാ അഹം;
നാച്ഛരാസങ്ഘാതമത്തമ്പി, ചിത്തസ്സൂപസമജ്ഝഗം.
൬൮. ‘‘അലദ്ധാ ചേതസോ സന്തിം, കാമരാഗേനവസ്സുതാ;
ബാഹാ പഗ്ഗയ്ഹ കന്ദന്തീ, വിഹാരം പാവിസിം അഹം.
൬൯. ‘‘സാ ഭിക്ഖുനിം ഉപാഗച്ഛിം, യാ മേ സദ്ധായികാ അഹു;
സാ മേ ധമ്മമദേസേസി, ഖന്ധായതനധാതുയോ.
൭൦. ‘‘തസ്സാ ധമ്മം സുണിത്വാന, ഏകമന്തേ ഉപാവിസിം;
പുബ്ബേനിവാസം ജാനാമി, ദിബ്ബചക്ഖു വിസോധിതം.
൭൧. ‘‘ചേതോപരിച്ചഞാണഞ്ച, സോതധാതു വിസോധിതാ;
ഇദ്ധീപി മേ സച്ഛികതാ, പത്തോ മേ ആസവക്ഖയോ;
ഛളഭിഞ്ഞാ സച്ഛികതാ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസന’’ന്തി. –
ഇമാ ഗാഥാ അഭാസി.
തത്ഥ നാച്ഛരാസങ്ഘാതമത്തമ്പീതി അച്ഛരാഘടിതമത്തമ്പി ഖണം അങ്ഗുലിഫോടനമത്തമ്പി കാലന്തി അത്ഥോ. ചിത്തസ്സൂപസമജ്ഝഗന്തി ചിത്തസ്സ ഉപസമം ചിത്തേകഗ്ഗം ന അജ്ഝഗന്തി യോജനാ, ന പടിലഭിന്തി അത്ഥോ.
കാമരാഗേനവസ്സുതാതി കാമഗുണസങ്ഖാതേസു വത്ഥുകാമേസു ദള്ഹതരാഭിനിവേസിതായ ബഹലേന ഛന്ദരാഗേന തിന്തചിത്താ.
ഭിക്ഖുനിന്തി ധമ്മദിന്നത്ഥേരിം സന്ധായ വദതി.
ചേതോപരിച്ചഞാണഞ്ചാതി ചേതോപരിയഞാണഞ്ച വിസോധിതന്തി സമ്ബന്ധോ, അധിഗതന്തി അത്ഥോ. സേസം വുത്തനയമേവ.
അഞ്ഞതരാഥേരീഗാഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.