൯. കൂടവിനിച്ഛയികപേതവത്ഥുവണ്ണനാ

മാലീ കിരിടീ കായൂരീതി ഇദം സത്ഥരി വേളുവനേ വിഹരന്തേ കൂടവിനിച്ഛയികപേതം ആരബ്ഭ വുത്തം. തദാ ബിമ്ബിസാരോ രാജാ മാസസ്സ ഛസു ദിവസേസു ഉപോസഥം ഉപവസതി, തം അനുവത്തന്താ ബഹൂ മനുസ്സാ ഉപോസഥം ഉപവസന്തി. രാജാ അത്തനോ സന്തികം ആഗതാഗതേ മനുസ്സേ പുച്ഛതി – ‘‘കിം തുമ്ഹേഹി ഉപോസഥോ ഉപവുത്ഥോ, ഉദാഹു ന ഉപവുത്ഥോ’’തി? തത്രേകോ അധികരണേ നിയുത്തകപുരിസോ പിസുണവാചോ നേകതികോ ലഞ്ജഗാഹകോ ‘‘ന ഉപവുത്ഥോമ്ഹീ’’തി വത്തും അസഹന്തോ ‘‘ഉപവുത്ഥോമ്ഹി, ദേവാ’’തി ആഹ. അഥ നം രാജസമീപതോ നിക്ഖന്തം സഹായോ ആഹ – ‘‘കിം, സമ്മ, അജ്ജ തയാ ഉപവുത്ഥോ’’തി? ‘‘ഭയേനാഹം, സമ്മ, രഞ്ഞോ സമ്മുഖാ ഏവം അവോചം, നാഹം ഉപോസഥികോ’’തി.

അഥ നം സഹായോ ആഹ – ‘‘യദി ഏവം ഉപഡ്ഢുപോസഥോപി താവ തേ അജ്ജ ഹോതു, ഉപോസഥങ്ഗാനി സമാദിയാഹീ’’തി. സോ തസ്സ വചനം ‘‘സാധൂ’’തി സമ്പടിച്ഛിത്വാ ഗേഹം ഗന്ത്വാ അഭുത്വാവ മുഖം വിക്ഖാലേത്വാ ഉപോസഥം അധിട്ഠായ രത്തിയം വാസൂപഗതോ രിത്താസയസമ്ഭൂതേന ബലവവാതഹേതുകേന സൂലേന ഉപച്ഛിന്നായുസങ്ഖാരോ ചുതിഅനന്തരം പബ്ബതകുച്ഛിയം വേമാനികപേതോ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തി. സോ ഹി ഏകരത്തിം ഉപോസഥരക്ഖണമത്തേന വിമാനം പടിലഭി ദസകഞ്ഞാസഹസ്സപരിവാരം മഹതിഞ്ച ദിബ്ബസമ്പത്തിം. കൂടവിനിച്ഛയികതായ പന പേസുണികതായ ച അത്തനോ പിട്ഠിമംസാനി സയമേവ ഓക്കന്തിത്വാ ഖാദതി. തം ആയസ്മാ നാരദോ ഗിജ്ജകൂടതോ ഓതരന്തോ ദിസ്വാ –

൪൯൯. ‘‘മാലീ കിരിടീ കായൂരീ, ഗത്താ തേ ചന്ദനുസ്സദാ;

പസന്നമുഖവണ്ണോസി, സൂരിയവണ്ണോവ സോഭസി.

൫൦൦. ‘‘അമാനുസാ പാരിസജ്ജാ, യേ തേമേ പരിചാരകാ;

ദസ കഞ്ഞാസഹസ്സാനി, യാ തേമാ പരിചാരികാ;

താ കമ്ബുകായൂരധരാ, കഞ്ചനാവേളഭൂസിതാ.

൫൦൧. ‘‘മഹാനുഭാവോസി തുവം, ലോമഹംസനരൂപവാ;

പിട്ഠിമംസാനി അത്തനോ, സാമം ഉക്കച്ച ഖാദസി.

൫൦൨. ‘‘കിം നു കായേന വാചായ, മനസാ ദുക്കടം കതം;

കിസ്സകമ്മവിപാകേന, പിട്ഠിമംസാനി അത്തനോ;

സാമം ഉക്കച്ച ഖാദസീതി.

൫൦൩. ‘‘അത്തനോഹം അനത്ഥായ, ജീവലോകേ അചാരിസം;

പേസുഞ്ഞമുസാവാദേന, നികതിവഞ്ചനായ ച.

൫൦൪. ‘‘തത്ഥാഹം പരിസം ഗന്ത്വാ, സച്ചകാലേ ഉപട്ഠിതേ;

അത്ഥം ധമ്മം നിരാകത്വാ, അധമ്മമനുവത്തിസം.

൫൦൫. ‘‘ഏവം സോ ഖാദതത്താനം, യോ ഹോതി പിട്ഠിമംസികോ;

യഥാഹം അജ്ജ ഖാദാമി, പിട്ഠിമംസാനി അത്തനോ.

൫൦൬. ‘‘തയിദം തയാ നാരദ സാമം ദിട്ഠം, അനുകമ്പകാ യേ കുസലാ വദേയ്യും;

മാ പേസുണം മാ ച മുസാ അഭാണി, മാ ഖോസി പിട്ഠിമംസികോ തുവ’’ന്തി. –

ഥേരോ ചതൂഹി ഗാഥാഹി പുച്ഛി, സോപി തസ്സ ചതൂഹി ഗാഥാഹി ഏതമത്ഥം വിസ്സജ്ജേസി.

൪൯൯. തത്ഥ മാലീതി മാലധാരീ, ദിബ്ബപുപ്ഫേഹി പടിമണ്ഡിതോതി അധിപ്പായോ. കിരിടീതി വേഠിതസീസോ. കായൂരീതി കേയൂരവാ, ബാഹാലങ്കാരപടിമണ്ഡിതോതി അത്ഥോ. ഗത്താതി സരീരാവയവാ. ചന്ദനുസ്സദാതി ചന്ദനസാരാനുലിത്താ. സൂരിയവണ്ണോവ സോഭസീതി ബാലസൂരിയസദിസവണ്ണോ ഏവ ഹുത്വാ വിരോചസി. ‘‘അരണവണ്ണീ പഭാസസീ’’തിപി പാളി, അരണന്തി അരണിയേഹി ദേവേഹി സദിസവണ്ണോ അരിയാവകാസോതി അത്ഥോ.

൫൦൦. പാരിസജ്ജാതി പരിസപരിയാപന്നാ, ഉപട്ഠാകാതി അത്ഥോ. തുവന്തി ത്വം. ലോമഹംസനരൂപവാതി പസ്സന്താനം ലോമഹംസജനനരൂപയുത്തോ. മഹാനുഭാവതാസമങ്ഗിതായ ഹേതം വുത്തം. ഉക്കച്ചാതി ഉക്കന്തിത്വാ, ഛിന്ദിത്വാതി അത്ഥോ.

൫൦൩. അചാരിസന്തി അചരിം പടിപജ്ജിം. പേസുഞ്ഞമുസാവാദേനാതി പേസുഞ്ഞേന ചേവ മുസാവാദേന ച. നികതിവഞ്ചനായ ചാതി നികതിയാ വഞ്ചനായ ച പതിരൂപദസ്സനേന പരേസം വികാരേന വഞ്ചനായ ച.

൫൦൪. സച്ചകാലേതി സച്ചം വത്തും യുത്തകാലേ. അത്ഥന്തി ദിട്ഠധമ്മികാദിഭേദം ഹിതം. ധമ്മന്തി കാരണം ഞായം. നിരാകത്വാതി ഛഡ്ഡേത്വാ പഹായ. സോതി യോ പേസുഞ്ഞാദിം ആചരതി, സോ സത്തോ. സേസം സബ്ബം ഹേട്ഠാ വുത്തനയമേവ.

കൂടവിനിച്ഛയികപേതവത്ഥുവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.