൬. സേരിണീപേതിവത്ഥുവണ്ണനാ

നഗ്ഗാ ദുബ്ബണ്ണരൂപാസീതി ഇദം സത്ഥരി ജേതവനേ വിഹരന്തേ സേരിണീപേതിം ആരബ്ഭ വുത്തം. കുരുരട്ഠേ കിര ഹത്ഥിനിപുരേ സേരിണീ നാമ ഏകാ രൂപൂപജീവിനീ അഹോസി. തത്ഥ ച ഉപോസഥകരണത്ഥായ തതോ തതോ ഭിക്ഖൂ സന്നിപതിംസു. പുന മഹാഭിക്ഖുസന്നിപാതോ അഹോസി. തം ദിസ്വാ മനുസ്സാ തിലതണ്ഡുലാദിം സപ്പിനവനീതമധുആദിഞ്ച ബഹും ദാനൂപകരണം സജ്ജേത്വാ മഹാദാനം പവത്തേസും. തേന ച സമയേന സാ ഗണികാ അസ്സദ്ധാ അപ്പസന്നാ മച്ഛേരമലപരിയുട്ഠിതചിത്താ തേഹി മനുസ്സേഹി ‘‘ഏഹി താവ ഇദം ദാനം അനുമോദാഹീ’’തി ഉസ്സാഹിതാപി ‘‘കിം തേന മുണ്ഡകാനം സമണാനം ദിന്നേനാ’’തി അപ്പസാദമേവ നേസം സമ്പവേദേസി, കുതോ അപ്പമത്തകസ്സ പരിച്ചാഗോ.

സാ അപരേന സമയേന കാലം കത്വാ അഞ്ഞതരസ്സ പച്ചന്തനഗരസ്സ പരിഖാപിട്ഠേ പേതീ ഹുത്വാ നിബ്ബത്തി. അഥ ഹത്ഥിനിപുരവാസീ അഞ്ഞതരോ ഉപാസകോ വണിജ്ജായ തം നഗരം ഗന്ത്വാ രത്തിയാ പച്ചൂസസമയേ പരിഖാപിട്ഠം ഗതോ താദിസേന പയോജനേന. സാ തത്ഥ തം ദിസ്വാ സഞ്ജാനിത്വാ നഗ്ഗാ അട്ഠിത്തചമത്താവസേസസരീരാ അതിവിയ ബീഭച്ഛദസ്സനാ അവിദൂരേ ഠത്വാ അത്താനം ദസ്സേസി. സോ തം ദിസ്വാ –

൪൬൪. ‘‘നഗ്ഗാ ദുബ്ബണ്ണരൂപാസി, കിസാ ധമനിസന്ഥതാ;

ഉപ്ഫാസുലികേ കിസികേ, കാ നു ത്വം ഇധ തിട്ഠസീ’’തി. –

ഗാഥായ പുച്ഛി. സാപിസ്സ –

൪൬൫. ‘‘അഹം ഭദന്തേ പേതീമ്ഹി, ദുഗ്ഗതാ യമലോകികാ;

പാപകമ്മം കരിത്വാന, പേതലോകം ഇതോ ഗതാ’’തി. –

ഗാഥായ അത്താനം പകാസേസി. പുന തേന –

൪൬൬. ‘‘കിം നു കായേന വാചായ, മനസാ ദുക്കടം കതം;

കിസ്സകമ്മവിപാകേന, പേതലോകം ഇതോ ഗതാ’’തി. –

ഗാഥായ കതകമ്മം പുച്ഛിതാ –

൪൬൭. ‘‘അനാവടേസു തിത്ഥേസു, വിചിനിം അഡ്ഢമാസകം;

സന്തേസു ദേയ്യധമ്മേസു, ദീപം നാകാസിമത്തനോ.

൪൬൮. ‘‘നദിം ഉപേമി തസിതാ, രിത്തകാ പരിവത്തതി;

ഛായം ഉപേമി ഉണ്ഹേസു, ആതപോ പരിവത്തതി.

൪൬൯. ‘‘അഗ്ഗിവണ്ണോ ച മേ വാതോ, ഡഹന്തോ ഉപവായതി;

ഏതഞ്ച ഭന്തേ അരഹാമി, അഞ്ഞഞ്ച പാപകം തതോ.

൪൭൦. ‘‘ഗന്ത്വാന ഹത്ഥിനിം പുരം, വജ്ജേസി മയ്ഹ മാതരം;

‘ധീതാ ച തേ മയാ ദിട്ഠാ, ദുഗ്ഗതാ യമലോകികാ;

പാപകമ്മം കരിത്വാന, പേതലോകം ഇതോ ഗതാ’.

൪൭൧. ‘‘അത്ഥി മേ ഏത്ഥ നിക്ഖിത്തം, അനക്ഖാതഞ്ച തം മയാ;

ചത്താരി സതസഹസ്സാനി, പല്ലങ്കസ്സ ച ഹേട്ഠതോ.

൪൭൨. ‘‘തതോ മേ ദാനം ദദതു, തസ്സാ ച ഹോതു ജീവികാ;

ദാനം ദത്വാ ച മേ മാതാ, ദക്ഖിണം അനുദിച്ഛതു;

തദാഹം സുഖിതാ ഹേസ്സം, സബ്ബകാമസമിദ്ധിനീ’’തി. –

ഇമാഹി ഛഹി ഗാഥാഹി അത്തനാ കതകമ്മഞ്ചേവ പുന തേന അത്തനോ കാതബ്ബം അത്ഥഞ്ച ആചിക്ഖി.

൪൬൭. തത്ഥ അനാവടേസു തിത്ഥേസൂതി കേനചി അനിവാരിതേസു നദീതളാകാദീനം തിത്ഥപദേസേസു, യത്ഥ മനുസ്സാ ന്ഹായന്തി, ഉദകകിച്ചം കരോന്തി, താദിസേസു ഠാനേസു. വിചിനിം അഡ്ഢമാസകന്തി ‘‘മനുസ്സേഹി ഠപേത്വാ വിസ്സരിതം അപിനാമേത്ഥ കിഞ്ചി ലഭേയ്യ’’ന്തി ലോഭാഭിഭൂതാ അഡ്ഢമാസകമത്തമ്പി വിചിനിം ഗവേസിം. അഥ വാ അനാവടേസു തിത്ഥേസൂതി ഉപസങ്കമനേന കേനചി അനിവാരിതേസു സത്താനം പയോഗാസയസുദ്ധിയാ കാരണഭാവേന തിത്ഥഭൂതേസു സമണബ്രാഹ്മണേസു വിജ്ജമാനേസു. വിചിനിം അഡ്ഢമാസകന്തി മച്ഛേരമലപരിയുട്ഠിതചിത്താ കസ്സചി കിഞ്ചി അദേന്തീ അഡ്ഢമാസകമ്പി വിസേസേന ചിനിം, ന സഞ്ചിനിം പുഞ്ഞം. തേനാഹ ‘‘സന്തേസു ദേയ്യധമ്മേസു, ദീപം നാകാസിമത്തനോ’’തി.

൪൬൮. തസിതാതി പിപാസിതാ. രിത്തകാതി കാകപേയ്യാ സന്ദമാനാപി നദീ മമ പാപകമ്മേന ഉദകേന രിത്താ തുച്ഛാ വാലികമത്താ ഹുത്വാ പരിവത്തതി. ഉണ്ഹേസൂതി ഉണ്ഹസമയേസു. ആതപോ പരിവത്തതീതി ഛായാട്ഠാനം മയി ഉപഗതായ ആതപോ സമ്പജ്ജതി.

൪൬൯-൭൦. അഗ്ഗിവണ്ണോതി സമ്ഫസ്സേന അഗ്ഗിസദിസോ. തേന വുത്തം ‘‘ഡഹന്തോ ഉപവായതീ’’തി. ഏതഞ്ച, ഭന്തേ, അരഹാമീതി, ഭന്തേതി തം ഉപാസകം ഗരുകാരേന വദതി. ഭന്തേ, ഏതഞ്ച യഥാവുത്തം പിപാസാദിദുക്ഖം, അഞ്ഞഞ്ച തതോ പാപകം ദാരുണം ദുക്ഖം അനുഭവിതും അരഹാമി തജ്ജസ്സ പാപസ്സ കതത്താതി അധിപ്പായോ. വജ്ജേസീതി വദേയ്യാസി.

൪൭൧-൭൨. ഏത്ഥ നിക്ഖിത്തം, അനക്ഖാതന്തി ‘‘ഏത്തകം ഏത്ഥ നിക്ഖിത്ത’’ന്തി അനാചിക്ഖിതം. ഇദാനി തസ്സ പരിമാണം ഠപിതട്ഠാനഞ്ച ദസ്സേന്തീ ‘‘ചത്താരി സതസഹസ്സാനി, പല്ലങ്കസ്സ ച ഹേട്ഠതോ’’തി ആഹ. തത്ഥ പല്ലങ്കസ്സാതി പുബ്ബേ അത്തനോ സയനപല്ലങ്കസ്സ. തതോതി നിഹിതധനതോ ഏകദേസം ഗഹേത്വാ മമം ഉദ്ദിസ്സ ദാനം ദേതു. തസ്സാതി മയ്ഹം മാതുയാ.

ഏവം തായ പേതിയാ വുത്തേ സോ ഉപാസകോ തസ്സാ വചനം സമ്പടിച്ഛിത്വാ തത്ഥ അത്തനോ കരണീയം തീരേത്വാ ഹത്ഥിനിപുരം ഗന്ത്വാ തസ്സാ മാതുയാ തമത്ഥം ആരോചേസി. തമത്ഥം ദസ്സേതും –

൪൭൩. സാധൂതി സോ പടിസ്സുത്വാ, ഗന്ത്വാന ഹത്ഥിനിം പുരം;

അവോച തസ്സാ മാതരം –

‘‘ധീതാ ച തേ മയാ ദിട്ഠാ, ദുഗ്ഗതാ യമലോകികാ;

പാപകമ്മം കരിത്വാന, പേതലോകം ഇതോ ഗതാ.

൪൭൪. ‘‘സാ മം തത്ഥ സമാദപേസി, വജ്ജേസി മയ്ഹ മാതരം;

‘ധീതാ ച തേ മയാ ദിട്ഠാ, ദുഗ്ഗതാ യമലോകികാ;

പാപകമ്മം കരിത്വാന, പേതലോകം ഇതോ ഗതാ.

൪൭൫. ‘‘‘അത്ഥി ച മേ ഏത്ഥ നിക്ഖിത്തം, അനക്ഖാതഞ്ച തം മയാ;

ചത്താരി സതസഹസ്സാനി, പല്ലങ്കസ്സ ച ഹേട്ഠതോ.

൪൭൬. ‘‘‘തതോ മേ ദാനം ദദതു, തസ്സാ ച ഹോതു ജീവികാ;

ദാനം ദത്വാ ച മേ മാതാ, ദക്ഖിണം അനുദിച്ഛതു;

തദാഹം സുഖിതാ ഹേസ്സം, സബ്ബകാമസമിദ്ധിനീ’.

൪൭൭. ‘‘തതോ ഹി സാ ദാനമദാ, തസ്സാ ദക്ഖിണമാദിസീ;

പേതീ ച സുഖിതാ ആസി, തസ്സാ ചാസി സുജീവികാ’’തി. –

സങ്ഗീതികാരാ ആഹംസു. താ സുവിഞ്ഞേയ്യാവ.

തം സുത്വാ തസ്സാ മാതാ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ദാനം ദത്വാ തസ്സാ ആദിസി. തേന സാ പടിലദ്ധൂപകരണസമ്പത്തിയം ഠിതാ മാതു അത്താനം ദസ്സേത്വാ തം കാരണം ആചിക്ഖി, മാതാ ഭിക്ഖൂനം ആരോചേസി, ഭിക്ഖൂ തം പവത്തിം ഭഗവതോ ആരോചേസും. ഭഗവാ തമത്ഥം അട്ഠുപ്പത്തിം കത്വാ സമ്പത്തപരിസായ ധമ്മം ദേസേസി. സാ ദേസനാ മഹാജനസ്സ സാത്ഥികാ അഹോസീതി.

സേരിണീപേതിവത്ഥുവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.