൨. സാണവാസിത്ഥേരപേതവത്ഥുവണ്ണനാ

കുണ്ഡിനാഗരിയോ ഥേരോതി ഇദം സത്ഥരി വേളുവനേ വിഹരന്തേ ആയസ്മതോ സാണവാസിത്ഥേരസ്സ ഞാതിപേതേ ആരബ്ഭ വുത്തം. അതീതേ കിര ബാരാണസിയം കിതവസ്സ നാമ രഞ്ഞോ പുത്തോ ഉയ്യാനകീളം കീളിത്വാ നിവത്തന്തോ സുനേത്തം നാമ പച്ചേകബുദ്ധം പിണ്ഡായ ചരിത്വാ നഗരതോ നിക്ഖമന്തം ദിസ്വാ ഇസ്സരിയമദമത്തോ ഹുത്വാ ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ മയ്ഹം അഞ്ജലിം അകത്വാ അയം മുണ്ഡകോ ഗച്ഛതീ’’തി പദുട്ഠചിത്തോ ഹത്ഥിക്ഖന്ധതോ ഓതരിത്വാ ‘‘കച്ചി തേ പിണ്ഡപാതോ ലദ്ധോ’’തി ആലപന്തോ ഹത്ഥതോ പത്തം ഗഹേത്വാ പഥവിയം പാതേത്വാ ഭിന്ദി. അഥ നം സബ്ബത്ഥ താദിഭാവപ്പത്തിയാ നിബ്ബികാരം കരുണാവിപ്ഫാരസോമനസ്സനിപാതപസന്നചിത്തമേവ ഓലോകേന്തം അട്ഠാനാഘാതേന ദൂസിതചിത്തോ ‘‘കിം മം കിതവസ്സ രഞ്ഞോ പുത്തം ന ജാനാസി, ത്വം ഓലോകയന്തോ മയ്ഹം കിം കരിസ്സസീ’’തി വത്വാ അവഹസന്തോ പക്കാമി. പക്കന്തമത്തസ്സേവ ചസ്സ നരകഗ്ഗിദാഹപടിഭാഗോ ബലവസരീരദാഹോ ഉപ്പജ്ജി. സോ തേന മഹാസന്താപേനാഭിഭൂതകായോ അതിബാള്ഹം ദുക്ഖവേദനാഭിതുന്നോ കാലം കത്വാ അവീചീമഹാനിരയേ നിബ്ബത്തി.

സോ തത്ഥ ദക്ഖിണപസ്സേന വാമപസ്സേന ഉത്താനോ അവകുജ്ജോതി ബഹൂഹി പകാരേഹി പരിവത്തിത്വാ ചതുരാസീതി വസ്സസഹസ്സാനി പച്ചിത്വാ തതോ ചുതോ പേതേസു അപിരിമിതകാലം ഖുപ്പിപാസാദിദുക്ഖം അനുഭവിത്വാ തതോ ചുതോ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ കുണ്ഡിനഗരസ്സ സമീപേ കേവട്ടഗാമേ നിബ്ബത്തി. തസ്സ ജാതിസ്സരഞാണം ഉപ്പജ്ജി, തേന സോ പുബ്ബേ അത്തനാ അനുഭൂതപുബ്ബം ദുക്ഖം അനുസ്സരന്തോ വയപ്പത്തോപി പാപഭയേന ഞാതകേഹിപി സദ്ധിം മച്ഛബന്ധനത്ഥം ന ഗച്ഛതി. തേസു ഗച്ഛന്തേസു മച്ഛേ ഘാതേതും അനിച്ഛന്തോ നിലീയതി, ഗതോ ച ജാലം ഭിന്ദതി, ജീവന്തേ വാ മച്ഛേ ഗഹേത്വാ ഉദകേ വിസ്സജ്ജേതി, തസ്സ തം കിരിയം അരോചന്താ ഞാതകാ ഗേഹതോ തം നീഹരിംസു. ഏകോ പനസ്സ ഭാതാ സിനേഹബദ്ധഹദയോ അഹോസി.

തേന ച സമയേന ആയസ്മാ ആനന്ദോ കുണ്ഡിനഗരം ഉപനിസ്സായ സാണപബ്ബതേ വിഹരതി. അഥ സോ കേവട്ടപുത്തോ ഞാതകേഹി പരിച്ചത്തോ ഹുത്വാ ഇതോ ചിതോ ച പരിബ്ഭമന്തോ തം പദേസം പത്തോ ഭോജനവേലായ ഥേരസ്സ സന്തികം ഉപസങ്കമി. ഥേരോ തം പുച്ഛിത്വാ ഭോജനേന അത്ഥികഭാവം ഞത്വാ തസ്സ ഭത്തം ദത്വാ കതഭത്തകിച്ചോ സബ്ബം തം പവത്തിം ഞത്വാ ധമ്മകഥായ പസന്നമാനസം ഞത്വാ ‘‘പബ്ബജിസ്സസി, ആവുസോ’’തി? ‘‘ആമ, ഭന്തേ, പബ്ബജിസ്സാമീ’’തി. ഥേരോ തം പബ്ബാജേത്വാ തേന സദ്ധിം ഭഗവതോ സന്തികം അഗമാസി. അഥ നം സത്ഥാ ആഹ – ‘‘ആനന്ദ, ഇമം സാമണേരം അനുകമ്പേയ്യാസീ’’തി. സോ ച അകതകുസലത്താ അപ്പലാഭോ അഹോസി. അഥ നം സത്ഥാ അനുഗ്ഗണ്ഹന്തോ ഭിക്ഖൂനം പരിഭോഗത്ഥായ പാനീയഘടാനം പരിപൂരണേ നിയോജേസി. തം ദിസ്വാ ഉപാസകാ തസ്സ ബഹൂനി നിച്ചഭത്താനി പട്ഠപേസും.

സോ അപരേന സമയേന ലദ്ധൂപസമ്പദോ അരഹത്തം പത്വാ ഥേരോ ഹുത്വാ ദ്വാദസഹി ഭിക്ഖൂഹി സദ്ധിം സാണപബ്ബതേ വസി. തസ്സ പന ഞാതകാ പഞ്ചസതമത്താ അനുപചിതകുസലകമ്മാ ഉപചിതമച്ഛേരാദിപാപധമ്മാ കാലം കത്വാ പേതേസു നിബ്ബത്തിംസു. തസ്സ പന മാതാപിതരോ ‘‘ഏസ അമ്ഹേഹി പുബ്ബേ ഗേഹതോ നിക്കഡ്ഢിതോ’’തി സാരജ്ജമാനാ തം അനുപസങ്കമിത്വാ തസ്മിം ബദ്ധസിനേഹം ഭാതികം പേസേസും. സോ ഥേരസ്സ ഗാമം പിണ്ഡായ പവിട്ഠസമയേ ദക്ഖിണജാണുമണ്ഡലം പഥവിയം പതിട്ഠാപേത്വാ കതഞ്ജലീ അത്താനം ദസ്സേത്വാ ‘‘മാതാ പിതാ ച തേ, ഭന്തേ’’തിആദിഗാഥാ അവോച. കുണ്ഡിനാഗരിയോ ഥേരോതിആദയോ പന ആദിതോ പഞ്ച ഗാഥാ താസം സമ്ബന്ധദസ്സനത്ഥം ധമ്മസങ്ഗാഹകേഹി ഠപിതാ.

൪൦൮. ‘‘കുണ്ഡിനാഗരിയോ ഥേരോ, സാണവാസിനിവാസികോ;

പോട്ഠപാദോതി നാമേന, സമണോ ഭാവിതിന്ദ്രിയോ.

൪൦൯. ‘‘തസ്സ മാതാ പിതാ ഭാതാ, ദുഗ്ഗതാ യമലോകികാ;

പാപകമ്മം കരിത്വാന, പേതലോകം ഇതോ ഗതാ.

൪൧൦. ‘‘തേ ദുഗ്ഗതാ സൂചികട്ടാ, കിലന്താ നഗ്ഗിനോ കിസാ;

ഉത്തസന്താ മഹത്താസാ, ന ദസ്സേന്തി കുരൂരിനോ.

൪൧൧. ‘‘തസ്സ ഭാതാ വിതരിത്വാ, നഗ്ഗോ ഏകപഥേകകോ;

ചതുകുണ്ഡികോ ഭവിത്വാന, ഥേരസ്സ ദസ്സയീതുമം.

൪൧൨. ‘‘ഥേരോ ചാമനസികത്വാ, തുണ്ഹീഭൂതോ അതിക്കമി;

സോ ച വിഞ്ഞാപയീ ഥേരം, ‘ഭാതാ പേതഗതോ അഹം’.

൪൧൩. ‘‘മാതാ പിതാ ച തേ ഭന്തേ, ദുഗ്ഗതാ യമലോകികാ;

പാപകമ്മം കരിത്വാന, പേതലോകം ഇതോ ഗതാ.

൪൧൪. ‘‘തേന ദുഗ്ഗതാ സൂചികട്ടാ, കിലന്താ നഗ്ഗിനോ കിസാ;

ഉത്തസന്താ മഹത്താസാ, ന ദസ്സേന്തി കുരൂരിനോ.

൪൧൫. ‘‘അനുകമ്പസ്സു കാരുണികോ, ദത്വാ അന്വാദിസാഹി നോ;

തവ ദിന്നേന ദാനേന, യാപേസ്സന്തി കുരൂരിനോ’’തി.

൪൦൮-൯. തത്ഥ കുണ്ഡിനാഗരിയോ ഥേരോതി ഏവംനാമകേ നഗരേ ജാതസംവഡ്ഢത്ഥേരോ, ‘‘കുണ്ഡികനഗരോ ഥേരോ’’തിപി പാഠോ, സോ ഏവത്ഥോ. സാണവാസിനിവാസികോതി സാണപബ്ബതവാസീ. പോട്ഠപാദോതി നാമേനാതി നാമേന പോട്ഠപാദോ നാമ. സമണോതി സമിതപാപോ. ഭാവിതിന്ദ്രിയോതി അരിയമഗ്ഗഭാവനായ ഭാവിതസദ്ധാദിഇന്ദ്രിയോ, അരഹാതി അത്ഥോ. തസ്സാതി തസ്സ സാണവാസിത്ഥേരസ്സ. ദുഗ്ഗതാതി ദുഗ്ഗതിഗതാ.

൪൧൦. സൂചികട്ടാതി പൂതിനാ ലൂഖഗത്താ അട്ടകാ, സൂചികാതി ലദ്ധനാമായ ഖുപ്പിപാസായ അട്ടാ പീളിതാ. ‘‘സൂചികണ്ഠാ’’തി കേചി പഠന്തി, സൂചിഛിദ്ദസദിസമുഖദ്വാരാതി അത്ഥോ. കിലന്താതി കിലന്തകായചിത്താ. നഗ്ഗിനോതി നഗ്ഗരൂപാ നിച്ചോളാ. കിസാതി അട്ഠിത്തചമത്തസരീരതായ കിസദേഹാ. ഉത്തസന്താതി ‘‘അയം സമണോ അമ്ഹാകം പുത്തോ’’തി ഓത്തപ്പേന ഉത്രാസം ആപജ്ജന്താ. മഹത്താസാതി അത്തനാ പുബ്ബേ കതകമ്മം പടിച്ച സഞ്ജാതമഹാഭയാ. ന ദസ്സേന്തീതി അത്താനം ന ദസ്സേന്തി, സമ്മുഖീഭാവം ന ഗച്ഛന്തി. കുരൂരിനോതി ദാരുണകമ്മന്താ.

൪൧൧. തസ്സ ഭാതാതി സാണവാസിത്ഥേരസ്സ ഭാതാ. വിതരിത്വാതി വിതിണ്ണോ ഹുത്വാ, ഓത്തപ്പസന്താസഭയാതി അത്ഥോ. വിതുരിത്വാതി വാ പാഠോ, തുരിതോ ഹുത്വാ, തരമാനരൂപോ ഹുത്വാതി വുത്തം ഹോതി. ഏകപഥേതി ഏകപദികമഗ്ഗേ. ഏകകോതി ഏകികോ അദുതിയോ. ചതുകുണ്ഡികോ ഭവിത്വാനാതി ചതൂഹി അങ്ഗേഹി കുണ്ഡേതി അത്തഭാവം പവത്തേതീതി ചതുകുണ്ഡികോ, ദ്വീഹി ജാണൂഹി ദ്വീഹി ഹത്ഥേഹി ഗച്ഛന്തോ തിട്ഠന്തോ ച, ഏവംഭൂതോ ഹുത്വാതി അത്ഥോ. സോ ഹി ഏവം പുരതോ കോപീനപടിച്ഛാദനാ ഹോതീതി തഥാ അകാസി. ഥേരസ്സ ദസ്സയീതുമന്തി ഥേരസ്സ അത്താനം ഉദ്ദിസയി ദസ്സേസി.

൪൧൨. അമനസികത്വാതി ‘‘അയം നാമ ഏസോ’’തി ഏവം മനസി അകരിത്വാ അനാവജ്ജേത്വാ. സോ ചാതി സോ പേതോ. ഭാതാ പേതഗതോ അഹന്തി ‘‘അഹം അതീതത്തഭാവേ ഭാതാ, ഇദാനി പേതഭൂതോ ഇധാഗതോ’’തി വത്വാ വിഞ്ഞാപയി ഥേരന്തി യോജനാ.

൪൧൩-൫. യഥാ പന വിഞ്ഞാപയി, തം ദസ്സേതും ‘‘മാതാ പിതാ ചാ’’തിആദിനാ തിസ്സോ ഗാഥാ വുത്താ. തത്ഥ മാതാ പിതാ ച തേതി തവ മാതാ ച പിതാ ച. അനുകമ്പസ്സൂതി അനുഗ്ഗണ്ഹ അനുദയം കരോഹി. അന്വാദിസാഹീതി ആദിസ. നോതി അമ്ഹാകം. തവ ദിന്നേനാതി തയാ ദിന്നേന.

തം സുത്വാ ഥേരോ യഥാ പടിപജ്ജി, തം ദസ്സേതും –

൪൧൬. ‘‘ഥേരോ ചരിത്വാ പിണ്ഡായ, ഭിക്ഖൂ അഞ്ഞേ ച ദ്വാദസ;

ഏകജ്ഝം സന്നിപതിംസു, ഭത്തവിസ്സഗ്ഗകാരണാ.

൪൧൭. ‘‘ഥേരോ സബ്ബേവ തേ ആഹ, യഥാലദ്ധം ദദാഥ മേ;

സങ്ഘഭത്തം കരിസ്സാമി, അനുകമ്പായ ഞാതിനം.

൪൧൮. ‘‘നിയ്യാദയിംസു ഥേരസ്സ, ഥേരോ സങ്ഘം നിമന്തയി;

ദത്വാ അന്വാദിസി ഥേരോ, മാതു പിതു ച ഭാതുനോ;

‘ഇദം മേ ഞാതീനം ഹോതു, സുഖിതാ ഹോന്തു ഞാതയോ’.

൪൧൯. ‘‘സമനന്തരാനുദ്ദിട്ഠേ, ഭോജനം ഉദപജ്ജഥ;

സുചിം പണീതം സമ്പന്നം, അനേകരസബ്യഞ്ജനം.

൪൨൦. ‘‘തതോ ഉദ്ദസ്സയീ ഭാതാ, വണ്ണവാ ബലവാ സുഖീ;

പഹൂതം ഭോജനം ഭന്തേ, പസ്സ നഗ്ഗാമ്ഹസേ മയം;

തഥാ ഭന്തേ പരക്കമ, യഥാ വത്ഥം ലഭാമസേ.

൪൨൧. ‘‘ഥേരോ സങ്കാരകൂടമ്ഹാ, ഉച്ചിനിത്വാന നന്തകേ;

പിലോതികം പടം കത്വാ, സങ്ഘേ ചാതുദ്ദിസേ അദാ.

൪൨൨. ‘‘ദത്വാ അന്വാദിസീ ഥേരോ, മാതു പിതു ച ഭാതുനോ;

‘ഇദം മേ ഞാതീനം ഹോതു, സുഖിതാ ഹോന്തു ഞാതയോ’.

൪൨൩. ‘‘സമനന്തരാനുദ്ദിട്ഠേ, വത്ഥാനി ഉദപജ്ജിസും;

തതോ സുവത്ഥവസനോ, ഥേരസ്സ ദസ്സയീതുമം.

൪൨൪. ‘‘യാവതാ നന്ദരാജസ്സ, വിജിതസ്മിം പടിച്ഛദാ;

തതോ ബഹുതരാ ഭന്തേ, വത്ഥാനച്ഛാദനാനി നോ.

൪൨൫. ‘‘കോസേയ്യകമ്ബലീയാനി, ഖോമകപ്പാസികാനി ച;

വിപുലാ ച മഹഗ്ഘാ ച, തേപാകാസേവലമ്ബരേ.

൪൨൬. ‘‘തേ മയം പരിദഹാമ, യം യഞ്ഹി മനസോ പിയം;

തഥാ ഭന്തേ പരക്കമ, യഥാ ഗേഹം ലഭാമസേ.

൪൨൭. ‘‘ഥേരോ പണ്ണകുടിം കത്വാ, സങ്ഘേ ചാതുദ്ദിസേ അദാ;

ദത്വാ ച അന്വാദിസീ ഥേരോ, മാതു പിതു ച ഭാതുനോ;

‘ഇദം മേ ഞാതീനം ഹോതു, സുഖിതാ ഹോന്തു ഞാതയോ’.

൪൨൮. ‘‘സമനന്തരാനുദ്ദിട്ഠേ, ഘരാനി ഉദപജ്ജിസും;

കൂടാഗാരനിവേസനാ, വിഭത്താ ഭാഗസോ മിതാ.

൪൨൯. ‘‘ന മനുസ്സേസു ഈദിസാ, യാദിസാ നോ ഘരാ ഇധ;

അപി ദിബ്ബേസു യാദിസാ, താദിസാ നോ ഘരാ ഇധ.

൪൩൦. ‘‘ദദ്ദല്ലമാനാ ആഭേന്തി, സമന്താ ചതുരോ ദിസാ;

തഥാ ഭന്തേ പരക്കമ, യഥാ പാനീയം ലഭാമസേ.

൪൩൧. ‘‘ഥേരോ കരണം പൂരേത്വാ, സങ്ഘേ ചാതുദ്ദിസേ അദാ;

ദത്വാ അന്വാദിസീ ഥേരോ, മാതു പിതു ച ഭാതുനോ;

‘ഇദം മേ ഞാതീനം ഹോതു, സുഖിതാ ഹോന്തു ഞാതയോ’.

൪൩൨. ‘‘സമനന്തരാനുദ്ദിട്ഠേ, പാനീയം ഉദപജ്ജഥ;

ഗമ്ഭീരാ ചതുരസ്സാ ച, പോക്ഖരഞ്ഞോ സുനിമ്മിതാ.

൪൩൩. ‘‘സീതോദികാ സുപ്പതിത്ഥാ, സീതാ അപ്പടിഗന്ധിയാ;

പദുമുപ്പലസഞ്ഛന്നാ, വാരികിഞ്ജക്ഖപൂരിതാ.

൪൩൪. ‘‘തത്ഥ ന്ഹത്വാ പിവിത്വാ ച, ഥേരസ്സ പടിദസ്സയും;

പഹൂതം പാനീയം ഭന്തേ, പാദാ ദുക്ഖാ ഫലന്തി നോ.

൪൩൫. ‘‘ആഹിണ്ഡമാനാ ഖഞ്ജാമ, സക്ഖരേ കുസകണ്ടകേ;

തഥാ ഭന്തേ പരക്കമ, യഥാ യാനം ലഭാമസേ.

൪൩൬. ‘‘ഥേരോ സിപാടികം ലദ്ധാ, സങ്ഘേ ചാതുദ്ദിസേ അദാ;

ദത്വാ അന്വാദിസീ ഥേരോ, മാതു പിതു ച ഭാതുനോ;

‘ഇദം മേ ഞാതീനം ഹോതു, സുഖിതാ ഹോന്തു ഞാതയോ’.

൪൩൭. ‘‘സമനന്തരാനുദ്ദിട്ഠേ, പേതാ രഥേന മാഗമും;

അനുകമ്പിതമ്ഹ ഭദന്തേ, ഭത്തേനച്ഛാദനേന ച.

൪൩൮. ‘‘ഘരേന പാനീയദാനേന, യാനദാനേന ചൂഭയം;

മുനിം കാരുണികം ലോകേ, ഭന്തേ വന്ദിതുമാഗതാ’’തി. – ഗാഥായോ ആഹംസു;

൪൧൬-൭. തത്ഥ ഥേരോ ചരിത്വാ പിണ്ഡായാതി ഥേരോ പിണ്ഡാപാതചാരികായ ചരിത്വാ. ഭിക്ഖൂ അഞ്ഞേ ച ദ്വാദസാതി ഥേരേന സഹ വസന്താ അഞ്ഞേ ച ദ്വാദസ ഭിക്ഖൂ ഏകജ്ഝം ഏകതോ സന്നിപതിംസു. കസ്മാതി ചേ? ഭത്തവിസ്സഗ്ഗകാരണാതി ഭത്തകിച്ചകാരണാ ഭുഞ്ജനനിമിത്തം. തേതി തേ ഭിക്ഖൂ. യഥാലദ്ധന്തി യം യം ലദ്ധം. ദദാഥാതി ദേഥ.

൪൧൮. നിയ്യാദയിംസൂതി അദംസു. സങ്ഘം നിമന്തയീതി തേ ഏവ ദ്വാദസ ഭിക്ഖൂ സങ്ഘുദ്ദേസവസേന തം ഭത്തം ദാതും നിമന്തേസി. അന്വാദിസീതി ആദിസി. തത്ഥ യേസം അന്വാദിസി, തേ ദസ്സേതും ‘‘മാതു പിതു ച ഭാതുനോ, ഇദം മേ ഞാതീനം ഹോതു, സുഖിതാ ഹോന്തു ഞാതയോ’’തി വുത്തം.

൪൧൯. സമനന്തരാനുദ്ദിട്ഠേതി ഉദ്ദിട്ഠസമനന്തരമേവ. ഭോജനം ഉദപജ്ജഥാതി തേസം പേതാനം ഭോജനം ഉപ്പജ്ജി. കീദിസന്തി ആഹ ‘‘സുചി’’ന്തിആദി. തത്ഥ അനേകരസബ്യഞ്ജനന്തി നാനാരസേഹി ബ്യഞ്ജനേഹി യുത്തം, അഥ വാ അനേകരസം അനേകബ്യഞ്ജനഞ്ച. തതോതി ഭോജനലാഭതോ പച്ഛാ.

൪൨൦. ഉദ്ദസ്സയീ ഭാതാതി ഭാതികഭൂതോ പേതോ ഥേരസ്സ അത്താനം ദസ്സേസി. വണ്ണവാ ബലവാ സുഖീതി തേന ഭോജനലാഭേന താവദേവ രൂപസമ്പന്നോ ബലസമ്പന്നോ സുഖിതോവ ഹുത്വാ. പഹൂതം ഭോജനം, ഭന്തേതി, ഭന്തേ, തവ ദാനാനുഭാവേന പഹൂതം അനപ്പകം ഭോജനം അമ്ഹേഹി ലദ്ധം. പസ്സ നഗ്ഗാമ്ഹസേതി ഓലോകേഹി, നഗ്ഗികാ പന അമ്ഹ, തസ്മാ തഥാ, ഭന്തേ, പരക്കമ പയോഗം കരോഹി. യഥാ വത്ഥം ലഭാമസേതി യേന പകാരേന യാദിസേന പയോഗേന സബ്ബേവ മയം വത്ഥാനി ലഭേയ്യാമ, തഥാ വായമഥാതി അത്ഥോ.

൪൨൧. സങ്കാരകൂടമ്ഹാതി തത്ഥ തത്ഥ സങ്കാരട്ഠാനതോ. ഉച്ചിനിത്വാനാതി ഗവേസനവസേന ഗഹേത്വാ. നന്തകേതി ഛിന്നപരിയന്തേ ഛഡ്ഡിതദുസ്സഖണ്ഡേ. തേ പന യസ്മാ ഖണ്ഡഭൂതാ പിലോതികാ നാമ ഹോന്തി, താഹി ച ഥേരോ ചീവരം കത്വാ സങ്ഘസ്സ അദാസി, തസ്മാ ആഹ ‘‘പിലോതികം പടം കത്വാ, സങ്ഘേ ചാതുദ്ദിസേ അദാ’’തി. തത്ഥ സങ്ഘേ ചാതുദ്ദിസേ അദാതി ചതൂഹിപി ദിസാഹി ആഗതഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ അദാസി. സമ്പദാനത്ഥേ ഹി ഇദം ഭുമ്മവചനം.

൪൨൩-൪. സുവത്ഥവസനോതി സുന്ദരവത്ഥവസനോ. ഥേരസ്സ ദസ്സയീതുമന്തി ഥേരസ്സ അത്താനം ദസ്സയി ദസ്സേസി, പാകടോ അഹോസി. പടിച്ഛാദയതി ഏത്ഥാതി പടിച്ഛദാ.

൪൨൮-൯. കൂടാഗാരനിവേസനാതി കൂടാഗാരഭൂതാ തദഞ്ഞനിവേസനസങ്ഖാതാ ച ഘരാ. ലിങ്ഗവിപല്ലാസവസേന ഹേതം വുത്തം. വിഭത്താതി സമചതുരസ്സആയതവട്ടസണ്ഠാനാദിവസേന വിഭത്താ. ഭാഗസോ മിതാതി ഭാഗേന പരിച്ഛിന്നാ. നോതി അമ്ഹാകം. ഇധാതി ഇമസ്മിം പേതലോകേ. അപി ദിബ്ബേസൂതി അപീതി നിപാതമത്തം, ദേവലോകേസൂതി അത്ഥോ.

൪൩൧. കരണന്തി ധമകരണം. പൂരേത്വാതി ഉദകസ്സ പൂരേത്വാ. വാരികിഞ്ജക്ഖപൂരിതാതി തത്ഥ തത്ഥ വാരിമത്ഥകേ പദുമുപ്പലാദീനം കേസരഭാരേഹി സഞ്ഛാദിതവസേന പൂരിതാ. ഫലന്തീതി പുപ്ഫന്തി, പണ്ഹികപരിയന്താദീസു വിദാലേന്തീതി അത്ഥോ.

൪൩൫-൬. ആഹിണ്ഡമാനാതി വിചരമാനാ. ഖഞ്ജാമാതി ഖഞ്ജനവസേന ഗച്ഛാമ. സക്ഖരേ കുസകണ്ടകേതി സക്ഖരവതി കുസകണ്ടകവതി ച ഭൂമിഭാഗേ, സക്ഖരേ കുസകണ്ടകേ ച അക്കമന്താതി അത്ഥോ. യാനന്തി രഥവയ്ഹാദികം യംകിഞ്ചി യാനം. സിപാടികന്തി ഏകപടലഉപാഹനം.

൪൩൭-൮. രഥേന മാഗമുന്തി മകാരോ പദസന്ധികരോ, രഥേന ആഗമംസു. ഉഭയന്തി ഉഭയേന ദാനേന, യാനദാനേന ചേവ ഭത്താദിചതുപച്ചയദാനേന ച. പാനീയദാനേന ഹേത്ഥ ഭേസജ്ജദാനമ്പി സങ്ഗഹിതം. സേസം ഹേട്ഠാ വുത്തനയത്താ ഉത്താനമേവാതി.

ഥേരോ തം പവത്തിം ഭഗവതോ ആരോചേസി. ഭഗവാ തമത്ഥം അട്ഠുപ്പത്തിം കത്വാ ‘‘യഥാ ഇമേ ഏതരഹി, ഏവം ത്വമ്പി ഇതോ അനന്തരാതീതേ അത്തഭാവേ പേതോ ഹുത്വാ മഹാദുക്ഖം അനുഭവീ’’തി വത്വാ ഥേരേന യാചിതോ സുത്തപേതവത്ഥും കഥേത്വാ സമ്പത്തപരിസായ ധമ്മം ദേസേസി. തം സുത്വാ മഹാജനോ സഞ്ജാതസംവേഗോ ദാനസീലാദിപുഞ്ഞകമ്മനിരതോ അഹോസീതി.

സാണവാസിത്ഥേരപേതവത്ഥുവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.