൧൬. പിങ്ഗിയമാണവസുത്തനിദ്ദേസവണ്ണനാ

൮൯. സോളസമേ പിങ്ഗിയസുത്തനിദ്ദേസേ – ജിണ്ണോഹമസ്മി അബലോ വീതവണ്ണോതി സോ കിര ബ്രാഹ്മണോ ജരാഭിഭൂതോ വീസവസ്സസതികോ ജാതിയാ, ദുബ്ബലോ ച ‘‘ഇധ പാദം കരിസ്സാമീ’’തി അഞ്ഞത്രേവ കരോതി, വിനട്ഠപുരിമഛവിവണ്ണോ ച. തേനാഹ – ‘‘ജിണ്ണോഹമസ്മി അബലോ വീതവണ്ണോ’’തി. മാഹം നസ്സം മോമുഹോ അന്തരാവാതി മാഹം തുയ്ഹം ധമ്മം അസച്ഛികത്വാ അന്തരാ ഏവ അവിദ്വാ ഹുത്വാ അനസ്സിം. ജാതിജരായ ഇധ വിപ്പഹാനന്തി ഇധേവ തവ പാദമൂലേ പാസാണകേ ചേതിയേ വാ ജാതിജരായ വിപ്പഹാനം നിബ്ബാനം ധമ്മരസം അഹം വിജഞ്ഞം, തം മേ ആചിക്ഖ.

അബലോതി ബലവിരഹിതോ. ദുബ്ബലോതി ദുബ്ബലബലോ. അപ്പബലോതി പരിത്തബലോ. അപ്പഥാമോതി പരിത്തവീരിയോ. വീതവണ്ണോതി പരിവത്തിതഛവിവണ്ണോ. വിഗതവണ്ണോതി അപഗതഛവിവണ്ണോ. വിഗച്ഛിതവണ്ണോതി ദൂരീഭൂതഛവിവണ്ണോ. യാ സാ പുരിമാ സുഭാ വണ്ണനിഭാതി യാ സാ സുഭാ സുന്ദരാ പുരിമകാലേ സതി, സാ വണ്ണനിഭാ ഏതരഹി അന്തരഹിതാ വിഗതാ. ആദീനവോ പാതുഭൂതോതി ഉപദ്ദവോ പാതുരഹോസി. ‘‘യാ സാ പുരിമാ സുഭാ വണ്ണനിഭാ’’തി പാഠം ഠപേത്വാ ‘‘യാ സുഭാ അസ്സാ’’തി ഏകേ വണ്ണയന്തി.

അസുദ്ധാതി പടലാദീഹി അസുദ്ധാ. അവിസുദ്ധാതി തിമിരാദീഹി അവിസുദ്ധാ. അപരിസുദ്ധാതി സമന്തതോ ഫോടപടലാദീഹി പരിയോനദ്ധത്താ അപരിസുദ്ധാ. അവോദാതാതി നപ്പസന്നാ പസന്നസദിസാ. നോ തഥാ ചക്ഖുനാ രൂപേ പസ്സാമീതി യഥാ പോരാണചക്ഖുനാ രൂപാരമ്മണം പസ്സാമി ഓലോകേമി, തഥാ തേന പകാരേന ഇദാനി ന പസ്സാമി. സോതം അസുദ്ധന്തിആദീസുപി ഏസേവ നയോ. മാഹം നസ്സന്തി അഹം മാ വിനസ്സം.

൯൦. ഇദാനി യസ്മാ പിങ്ഗിയോ കായേ സാപേക്ഖതായ ‘‘ജിണ്ണോഹമസ്മീ’’തിആദിമാഹ. തേനസ്സ ഭഗവാ കായേ സിനേഹപ്പഹാനത്ഥം ‘‘ദിസ്വാന രൂപേസു വിഹഞ്ഞമാനേ’’തി ഗാഥമാഹ. തത്ഥ രൂപേസൂതി രൂപഹേതു രൂപപച്ചയാ. വിഹഞ്ഞമാനേതി കമ്മകാരണാദീഹി ഉപഹഞ്ഞമാനേ. രുപ്പന്തി രൂപേസൂതി ചക്ഖുരോഗാദീഹി ച രൂപഹേതുയേവ ജനാ രുപ്പന്തി ബാധിയന്തി.

ഹഞ്ഞന്തീതി ഘടീയന്തി. വിഹഞ്ഞന്തീതി വിഹേസിയന്തി. ഉപവിഹഞ്ഞന്തീതി ഹത്ഥപാദച്ഛേദാദിം ലഭന്തി. ഉപഘാതിയന്തീതി മരണം ലഭന്തി. കുപ്പന്തീതി പരിവത്തന്തി. പീളയന്തീതി വിഘാതം ആപജ്ജന്തി. ഘട്ടയന്തീതി ഘട്ടനം പാപുണന്തി. ബ്യാധിതാതി ഭീതാ. ദോമനസ്സിതാതി ചിത്തവിഘാതം പത്താ. വേമാനേതി നസ്സമാനേ.

൯൧. ഏവം ഭഗവതാ യാവ അരഹത്തം, താവ കഥിതം പടിപത്തിം സുത്വാ പിങ്ഗിയോ ജരാദുബ്ബലതായ വിസേസം അനധിഗന്ത്വാ ച പുന ‘‘ദിസാ ചതസ്സോ’’തി ഇമായ ഗാഥായ ഭഗവന്തം ഥോമേന്തോ ദേസനം യാചതി.

൯൨. അഥസ്സ ഭഗവാ പുനപി യാവ അരഹത്തം, താവ പടിപദം ദസ്സേന്തോ ‘‘തണ്ഹാധിപന്നേ’’തി ഗാഥമാഹ.

തണ്ഹാധിപന്നേതി തണ്ഹായ വിമുച്ചിത്വാ ഠിതേ. തണ്ഹാനുഗേതി തണ്ഹായ സഹ ഗച്ഛന്തേ. തണ്ഹാനുഗതേതി തണ്ഹായ അനുബന്ധന്തേ. തണ്ഹാനുസടേതി തണ്ഹായ സഹ ധാവന്തേ. തണ്ഹായ പന്നേതി തണ്ഹായ നിമുഗ്ഗേ. പടിപന്നേതി തണ്ഹായ അവത്ഥടേ. അഭിഭൂതേതി മദ്ദിതേ. പരിയാദിന്നചിത്തേതി പരിയാദിയിത്വാ ഗഹിതകുസലചിത്തേ.

സന്താപജാതേതി സഞ്ജാതചിത്തസന്താപേ. ഈതിജാതേതി രോഗുപ്പന്നേ. ഉപദ്ദവജാതേതി ആദീനവജാതേ. ഉപസഗ്ഗജാതേതി ഉപ്പന്നദുക്ഖജാതേ.

വിരജം വീതമലന്തി ഏത്ഥ വിരജന്തി വിഗതരാഗാദിരജം. വീതമലന്തി വീതരാഗാദിമലം. രാഗാദയോ ഹി അജ്ഝോത്ഥരണട്ഠേന രജോ നാമ, ദൂസട്ഠേന മലം നാമ. ധമ്മചക്ഖുന്തി കത്ഥചി പഠമമഗ്ഗഞാണം, കത്ഥചി ആദീനി തീണി മഗ്ഗഞാണാനി, കത്ഥചി ചതുത്ഥമഗ്ഗഞാണമ്പി. ഇധ പന ജടിലസഹസ്സസ്സ ചതുത്ഥമഗ്ഗഞാണം. പിങ്ഗിയസ്സ തതിയമഗ്ഗഞാണമേവ. യം കിഞ്ചി സമുദയധമ്മം, സബ്ബം തം നിരോധധമ്മന്തി വിപസ്സനാവസേന ഏവം പവത്തസ്സ ധമ്മചക്ഖും ഉദപാദീതി അത്ഥോ. സേസം സബ്ബത്ഥ പാകടമേവ.

ഏവം ഇദമ്പി സുത്തം ഭഗവാ അരഹത്തനികൂടേനേവ ദേസേസി, ദേസനാപരിയോസാനേ ച പിങ്ഗിയോ അനാഗാമിഫലേ പതിട്ഠാസി. സോ കിര അന്തരന്തരാ ചിന്തേസി – ‘‘ഏവം വിചിത്രപടിഭാനം നാമ ദേസനം ന ലഭതി മയ്ഹം മാതുലോ ബാവരീ സവനായാ’’തി. തേന സിനേഹവിക്ഖേപേന അരഹത്തം പാപുണിതും നാസക്ഖി. അന്തേവാസികാ പനസ്സ സഹസ്സജടിലാ അരഹത്തം പാപുണിംസു. സബ്ബേവ ഇദ്ധിമയപത്തചീവരധരാ ഏഹിഭിക്ഖുനോ അഹേസുന്തി.

സദ്ധമ്മപ്പജ്ജോതികായ ചൂളനിദ്ദേസ-അട്ഠകഥായ

പിങ്ഗിയമാണവസുത്തനിദ്ദേസവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.