൫. സുക്കധമ്മസുത്തവണ്ണനാ

൪൨. പഞ്ചമേ സുക്കാതി ന വണ്ണസുക്കതായ സുക്കാ, സുക്കഭാവായ പന പരമവോദാനായ സംവത്തന്തീതി നിപ്ഫത്തിസുക്കതായ സുക്കാ. സരസേനപി സബ്ബേ കുസലാ ധമ്മാ സുക്കാ ഏവ കണ്ഹഭാവപടിപക്ഖതോ. തേസഞ്ഹി ഉപ്പത്തിയാ ചിത്തം പഭസ്സരം ഹോതി പരിസുദ്ധം. ധമ്മാതി കുസലാ ധമ്മാ. ലോകന്തി സത്തലോകം. പാലേന്തീതി ആധാരസന്ധാരണേന മരിയാദം ഠപേന്താ രക്ഖന്തി. ഹിരീ ച ഓത്തപ്പഞ്ചാതി ഏത്ഥ ഹിരിയതി ഹിരിയിതബ്ബേന, ഹിരിയന്തി ഏതേനാതി വാ ഹിരീ. വുത്തമ്പി ചേതം ‘‘യം ഹിരിയതി ഹിരിയിതബ്ബേന, ഹിരിയതി പാപകാനം അകുസലാനം ധമ്മാനം സമാപത്തിയാ, അയം വുച്ചതി ഹിരീ’’തി (ധ. സ. ൩൦). ഓത്തപ്പതി ഓത്തപ്പിതബ്ബേന, ഓത്തപ്പന്തി ഏതേനാതി വാ ഓത്തപ്പം. വുത്തമ്പിചേതം ‘‘യം ഓത്തപ്പതി ഓത്തപ്പിതബ്ബേന, ഓത്തപ്പതി പാപകാനം അകുസലാനം ധമ്മാനം സമാപത്തിയാ, ഇദം വുച്ചതി ഓത്തപ്പ’’ന്തി (ധ. സ. ൩൧).

തത്ഥ അജ്ഝത്തസമുട്ഠാനാ ഹിരീ, ബഹിദ്ധാസമുട്ഠാനം ഓത്തപ്പം. അത്താധിപതേയ്യാ ഹിരീ, ലോകാധിപതേയ്യം ഓത്തപ്പം. ലജ്ജാസഭാവസണ്ഠിതാ ഹിരീ, ഭയസഭാവസണ്ഠിതം ഓത്തപ്പം. സപ്പതിസ്സവലക്ഖണാ ഹിരീ, വജ്ജഭീരുകഭയദസ്സാവിലക്ഖണം ഓത്തപ്പം.

തത്ഥ അജ്ഝത്തസമുട്ഠാനം ഹിരിം ചതൂഹി കാരണേഹി സമുട്ഠാപേതി – ജാതിം പച്ചവേക്ഖിത്വാ, വയം പച്ചവേക്ഖിത്വാ, സൂരഭാവം പച്ചവേക്ഖിത്വാ, ബാഹുസച്ചം പച്ചവേക്ഖിത്വാ. കഥം? ‘‘പാപകരണം നാമേതം ന ജാതിസമ്പന്നാനം കമ്മം, ഹീനജച്ചാനം കേവട്ടാദീനം കമ്മം, മാദിസസ്സ ജാതിസമ്പന്നസ്സ ഇദം കമ്മം കാതും ന യുത്ത’’ന്തി ഏവം താവ ജാതിം പച്ചവേക്ഖിത്വാ പാണാതിപാതാദിപാപകമ്മം അകരോന്തോ ഹിരിം സമുട്ഠാപേതി. തഥാ ‘‘പാപകരണം നാമേതം ദഹരേഹി കത്തബ്ബകമ്മം, മാദിസസ്സ വയേ ഠിതസ്സ ഇദം കമ്മം കാതും ന യുത്ത’’ന്തി ഏവം വയം പച്ചവേക്ഖിത്വാ പാണാതിപാതാദിപാപകമ്മം അകരോന്തോ ഹിരിം സമുട്ഠാപേതി. തഥാ ‘‘പാപകരണം നാമേതം ദുബ്ബലജാതികാനം കമ്മം, മാദിസസ്സ സൂരഭാവസമ്പന്നസ്സ ഇദം കമ്മം കാതും ന യുത്ത’’ന്തി ഏവം സൂരഭാവം പച്ചവേക്ഖിത്വാ പാണാതിപാതാദിപാപകമ്മം അകരോന്തോ ഹിരിം സമുട്ഠാപേതി. തഥാ ‘‘പാപകരണം നാമേതം അന്ധബാലാനം കമ്മം, ന പണ്ഡിതാനം, മാദിസസ്സ പണ്ഡിതസ്സ ബഹുസ്സുതസ്സ ഇദം കമ്മം കാതും ന യുത്ത’’ന്തി ഏവം ബാഹുസച്ചം പച്ചവേക്ഖിത്വാ പാണാതിപാതാദിപാപകമ്മം അകരോന്തോ ഹിരിം സമുട്ഠാപേതി. ഏവം അജ്ഝത്തസമുട്ഠാനം ഹിരിം ചതൂഹി കാരണേഹി സമുട്ഠാപേതി. സമുട്ഠാപേത്വാ ച പന അത്തനോ ചിത്തേ ഹിരിം പവേസേത്വാ പാപകമ്മം ന കരോതി. ഏവം ഹിരീ അജ്ഝത്തസമുട്ഠാനാ നാമ ഹോതി.

കഥം ഓത്തപ്പം ബഹിദ്ധാസമുട്ഠാനം നാമ? ‘‘സചേ ത്വം പാപകമ്മം കരിസ്സസി, ചതൂസു പരിസാസു ഗരഹപ്പത്തോ ഭവിസ്സസി.

‘‘ഗരഹിസ്സന്തി തം വിഞ്ഞൂ, അസുചിം നാഗരികോ യഥാ;

വജ്ജിതോ സീലവന്തേഹി, കഥം ഭിക്ഖു കരിസ്സസീ’’തി. –

പച്ചവേക്ഖന്തോ ഹി ബഹിദ്ധാസമുട്ഠിതേന ഓത്തപ്പേന പാപകമ്മം ന കരോതി. ഏവം ഓത്തപ്പം ബഹിദ്ധാസമുട്ഠാനം നാമ ഹോതി.

കഥം ഹിരീ അത്താധിപതേയ്യാ നാമ? ഇധേകച്ചോ കുലപുത്തോ അത്താനം അധിപതിം ജേട്ഠകം കത്വാ ‘‘മാദിസസ്സ സദ്ധാപബ്ബജിതസ്സ ബഹുസ്സുതസ്സ ധുതവാദിസ്സ ന യുത്തം പാപകമ്മം കാതു’’ന്തി പാപകമ്മം ന കരോതി. ഏവം ഹിരീ അത്താധിപതേയ്യാ നാമ ഹോതി. തേനാഹ ഭഗവാ –

‘‘സോ അത്താനംയേവ അധിപതിം കരിത്വാ അകുസലം പജഹതി, കുസലം ഭാവേതി, സാവജ്ജം പജഹതി, അനവജ്ജം ഭാവേതി, സുദ്ധമത്താനം പരിഹരതീ’’തി (അ. നി. ൩.൪൦).

കഥം ഓത്തപ്പം ലോകാധിപതേയ്യം നാമ? ഇധേകച്ചോ കുലപുത്തോ ലോകം അധിപതിം ജേട്ഠകം കത്വാ പാപകമ്മം ന കരോതി. യഥാഹ –

‘‘മഹാ ഖോ പനായം ലോകസന്നിവാസോ. മഹന്തസ്മിം ഖോ പന ലോകസന്നിവാസേ സന്തി സമണബ്രാഹ്മണാ ഇദ്ധിമന്തോ ദിബ്ബചക്ഖുകാ പരചിത്തവിദുനോ, തേ ദൂരതോപി പസ്സന്തി, ആസന്നാപി ന ദിസ്സന്തി, ചേതസാപി ചിത്തം പജാനന്തി, തേപി മം ഏവം ജാനിസ്സന്തി ‘പസ്സഥ ഭോ ഇമം കുലപുത്തം, സദ്ധാ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജിതോ സമാനോ വോകിണ്ണോ വിഹരതി പാപകേഹി അകുസലേഹി ധമ്മേഹീ’തി. സന്തി ദേവതാ ഇദ്ധിമന്തിനിയോ ദിബ്ബചക്ഖുകാ പരചിത്തവിദുനിയോ, താ ദൂരതോപി പസ്സന്തി, ആസന്നാപി ന ദിസ്സന്തി, ചേതസാപി ചിത്തം പജാനന്തി, താപി മം ഏവം ജാനിസ്സന്തി ‘പസ്സഥ ഭോ ഇമം, കുലപുത്തം, സദ്ധാ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജിതോ സമാനോ വോകിണ്ണോ വിഹരതി പാപകേഹി അകുസലേഹി ധമ്മേഹീ’തി. സോ ലോകംയേവ അധിപതിം കത്വാ അകുസലം പജഹതീ’’തി (അ. നി. ൩.൪൦).

ഏവം ലോകാധിപതേയ്യം ഓത്തപ്പം.

ലജ്ജാസഭാവസണ്ഠിതാതി ഏത്ഥ ലജ്ജാതി ലജ്ജനാകാരോ, തേന സഭാവേന സണ്ഠിതാ ഹിരീ. ഭയന്തി അപായഭയം, തേന സഭാവേന സണ്ഠിതം ഓത്തപ്പം. തദുഭയം പാപപരിവജ്ജനേ പാകടം ഹോതി. തത്ഥ യഥാ ദ്വീസു അയോഗുളേസു ഏകോ സീതലോ ഭവേയ്യ ഗൂഥമക്ഖിതോ, ഏകോ ഉണ്ഹോ ആദിത്തോ. തേസു യഥാ സീതലം ഗൂഥമക്ഖിതത്താ ജിഗുച്ഛന്തോ വിഞ്ഞുജാതികോ ന ഗണ്ഹാതി, ഇതരം ദാഹഭയേന, ഏവം പണ്ഡിതോ ലജ്ജായ ജിഗുച്ഛന്തോ പാപം ന കരോതി, ഓത്തപ്പേന അപായഭീതോ പാപം ന കരോതി. ഏവം ലജ്ജാസഭാവസണ്ഠിതാ ഹിരീ, ഭയസഭാവസണ്ഠിതം ഓത്തപ്പം.

കഥം സപ്പതിസ്സവലക്ഖണാ ഹിരീ, വജ്ജഭീരുകഭയദസ്സാവിലക്ഖണം ഓത്തപ്പം? ഏകച്ചോ ഹി ജാതിമഹത്തപച്ചവേക്ഖണാ, സത്ഥുമഹത്തപച്ചവേക്ഖണാ, ദായജ്ജമഹത്തപച്ചവേക്ഖണാ, സബ്രഹ്മചാരിമഹത്തപച്ചവേക്ഖണാതി ചതൂഹി കാരണേഹി തത്ഥ ഗാരവേന സപ്പതിസ്സവലക്ഖണം ഹിരിം സമുട്ഠാപേത്വാ പാപം ന കരോതി, ഏകച്ചോ അത്താനുവാദഭയം, പരാനുവാദഭയം, ദണ്ഡഭയം, ദുഗ്ഗതിഭയന്തി ചതൂഹി കാരണേഹി വജ്ജതോ ഭായന്തോ വജ്ജഭീരുകഭയദസ്സാവിലക്ഖണം ഓത്തപ്പം സമുട്ഠാപേത്വാ പാപം ന കരോതി. ഏത്ഥ ച അജ്ഝത്തസമുട്ഠാനാദിതാ ഹിരോത്തപ്പാനം തത്ഥ തത്ഥ പാകടഭാവേന വുത്താ, ന പന നേസം കദാചി അഞ്ഞമഞ്ഞവിപ്പയോഗോ. ന ഹി ലജ്ജനം നിബ്ഭയം, പാപഭയം വാ അലജ്ജനം അത്ഥീതി.

ഇമേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, ദ്വേ സുക്കാ ധമ്മാ ലോകം ന പാലേയ്യുന്തി ഭിക്ഖവേ, ഇമേ ദ്വേ അനവജ്ജധമ്മാ യദി ലോകം ന രക്ഖേയ്യും, ലോകപാലകാ യദി ന ഭവേയ്യും. നയിധ പഞ്ഞായേഥ മാതാതി ഇധ ഇമസ്മിം ലോകേ ജനികാ മാതാ ‘‘അയം മേ മാതാ’’തി ഗരുചിത്തീകാരവസേന ന പഞ്ഞായേഥ, ‘‘അയം മാതാ’’തി ന ലബ്ഭേയ്യ. സേസപദേസുപി ഏസേവ നയോ. മാതുച്ഛാതി മാതുഭഗിനീ. മാതുലാനീതി മാതുലഭരിയാ. ഗരൂനന്തി മഹാപിതുചൂളപിതുജേട്ഠഭാതുആദീനം ഗരുട്ഠാനിയാനം. സമ്ഭേദന്തി സങ്കരം, മരിയാദഭേദം വാ. യഥാ അജേളകാതിആദീഹി ഉപമം ദസ്സേതി. ഏതേ ഹി സത്താ ‘‘അയം മേ മാതാ’’തി വാ ‘‘മാതുച്ഛാ’’തി വാ ഗരുചിത്തീകാരവസേന ന ജാനന്തി, യം വത്ഥും നിസ്സായ ഉപ്പന്നാ, തത്ഥപി വിപ്പടിപജ്ജന്തി. തസ്മാ ഉപമം ആഹരന്തോ അജേളകാദയോ ആഹരി. അയഞ്ഹേത്ഥ സങ്ഖേപത്ഥോ – യഥാ അജേളകാദയോ തിരച്ഛാനാ ഹിരോത്തപ്പരഹിതാ മാതാദിസഞ്ഞം അകത്വാ ഭിന്നമരിയാദാ സബ്ബത്ഥ സമ്ഭേദേന വത്തന്തി, ഏവമയം മനുസ്സലോകോ യദി ലോകപാലകധമ്മാ ന ഭവേയ്യും, സബ്ബത്ഥ സമ്ഭേദേന വത്തേയ്യ. യസ്മാ പനിമേ ലോകപാലകധമ്മാ ലോകം പാലേന്തി, തസ്മാ നത്ഥി സമ്ഭേദോതി.

ഗാഥാസു യേസം ചേ ഹിരിഓത്തപ്പന്തി ചേതി നിപാതമത്തം. യേസം സത്താനം ഹിരീ ച ഓത്തപ്പഞ്ച സബ്ബദാവ സബ്ബകാലമേവ ന വിജ്ജതി ന ഉപലബ്ഭതി. വോക്കന്താ സുക്കമൂലാ തേതി തേ സത്താ കുസലമൂലപച്ഛേദാവഹസ്സാപി കമ്മസ്സ കരണതോ കുസലകമ്മാനം പതിട്ഠാനഭൂതാനം ഹിരോത്തപ്പാനമേവ വാ അഭാവതോ കുസലതോ വോക്കമിത്വാ, അപസക്കിത്വാ, ഠിതത്താ വോക്കന്താ സുക്കമൂലാ, പുനപ്പുനം ജായനമീയനസഭാവത്താ ജാതിമരണഗാമിനോ സംസാരം നാതിവത്തന്തീതി അത്ഥോ.

യേസഞ്ച ഹിരിഓത്തപ്പന്തി യേസം പന പരിസുദ്ധമതീനം സത്താനം ഹിരീ ച ഓത്തപ്പഞ്ചാതി ഇമേ ധമ്മാ സദാ സബ്ബകാലം രത്തിന്ദിവം നവമജ്ഝിമത്ഥേരകാലേസു സമ്മാ ഉപഗമ്മ ഠിതാ പാപാ ജിഗുച്ഛന്താ ഭായന്താ തദങ്ഗാദിവസേന പാപം പജഹന്താ. വിരൂള്ഹബ്രഹ്മചരിയാതി സാസനബ്രഹ്മചരിയേ മഗ്ഗബ്രഹ്മചരിയേ ച വിരൂള്ഹം ആപന്നാ, അഗ്ഗമഗ്ഗാധിഗമേന സബ്ബസോ സന്തകിലേസതായ സന്തഗുണതായ വാ സന്തോ, പുനബ്ഭവസ്സ ഖേപിതത്താ ഖീണപുനബ്ഭവാ ഹോന്തീതി.

പഞ്ചമസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.